żylna choroba zatorowo-zakrzepowa

Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa (ŻChZZ) to stan obejmujący zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucną (ZP). Stanowi istotny problem kliniczny ze względu na powszechność występowania oraz potencjalnie śmiertelne powikłania.

Patofizjologia ŻChZZ opiera się na klasycznej triadzie Virchowa: zastoju krwi, uszkodzeniu śródbłonka naczyniowego oraz nadkrzepliwości. Czynniki ryzyka obejmują unieruchomienie, zabiegi operacyjne, nowotwory, ciążę, doustne środki antykoncepcyjne, wrodzone i nabyte trombofilie oraz podeszły wiek.

Diagnostyka ZŻG opiera się na ultrasonografii kompresyjnej, natomiast ZP wymaga obrazowania – od angiografii CT po scyntygrafię wentylacyjno-perfuzyjną. Ocena prawdopodobieństwa klinicznego (skale Wellsa, Geneva) oraz oznaczanie D-dimerów stanowią kluczowe elementy algorytmów diagnostycznych.

Leczenie ŻChZZ obejmuje antykoagulację za pomocą heparyn drobnocząsteczkowych, antagonistów witaminy K lub doustnych antykoagulantów niebędących antagonistami witaminy K (NOAC). Czas leczenia zależy od czynników ryzyka i wynosi od 3 miesięcy do terapii przewlekłej. W wybranych przypadkach stosuje się również leczenie trombolityczne, mechaniczną trombektomię lub filtry do żyły głównej dolnej.

Profilaktyka ŻChZZ jest kluczowym elementem opieki nad pacjentami hospitalizowanymi i obejmuje metody farmakologiczne oraz mechaniczne. Stratyfikacja ryzyka pozwala na indywidualizację postępowania profilaktycznego.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl