zatrucie lekiem przeciwhistaminowym

Zatrucie lekiem przeciwhistaminowym to stan kliniczny wynikający z przedawkowania leków blokujących receptory histaminowe. Przeciwhistaminiki, zwłaszcza I generacji (np. difenhydramina, klemastyna), mogą powodować poważne zatrucia ze względu na ich działanie nie tylko na receptory histaminowe, ale również na receptory muskarynowe, α-adrenergiczne i serotoninowe.

Objawy zatrucia przeciwhistaminikami dzieli się na kilka zespołów klinicznych. Dominują objawy antycholinergiczne: suchość błon śluzowych, tachykardia, rozszerzenie źrenic, zatrzymanie moczu, hipertermia oraz zaburzenia świadomości. Przy ciężkich zatruciach może wystąpić tzw. toksydrom antycholinergiczny charakteryzujący się „szaleństwem antycholinergicznym” – pobudzeniem, majaczeniem, halucynacjami, drgawkami i śpiączką.

Leczenie zatruć przeciwhistaminowych obejmuje dekontaminację przewodu pokarmowego (płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego), leczenie objawowe oraz w ciężkich przypadkach podanie swoistej odtrutki – fizostygminy. Konieczne jest monitorowanie funkcji życiowych, zwłaszcza układu krążenia, ze względu na ryzyko wystąpienia arytmii i zaburzeń przewodnictwa, które mogą prowadzić do zatrzymania krążenia.

Diagnostyka zatrucia opiera się głównie na obrazie klinicznym i wywiadzie, gdyż rutynowe testy toksykologiczne rzadko wykrywają leki przeciwhistaminowe. W przypadkach wątpliwych pomocne mogą być specjalistyczne badania krwi i moczu metodami chromatograficznymi. Rokowanie w większości przypadków jest dobre, jednak zatrucia dużymi dawkami mogą stanowić zagrożenie życia, szczególnie u dzieci i osób starszych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl