zakażenie wirusem Epsteina-Barr

Zakażenie wirusem Epsteina-Barr (EBV) to powszechna infekcja wirusowa, należąca do rodziny herpeswirusów. Wirus ten infekuje ponad 95% populacji na całym świecie, najczęściej w dzieciństwie, kiedy zakażenie przebiega zwykle bezobjawowo lub łagodnie. U nastolatków i młodych dorosłych EBV jest główną przyczyną mononukleozy zakaźnej, manifestującej się gorączką, bólem gardła, powiększeniem węzłów chłonnych i zmęczeniem.

Po pierwotnej infekcji EBV pozostaje w organizmie w stanie latencji w limfocytach B, mogąc ulegać reaktywacji w stanach obniżonej odporności. Zakażenie przenoszone jest głównie przez kontakt ze śliną osoby zakażonej (tzw. „choroba pocałunków”), rzadziej przez transfuzję krwi czy przeszczep narządów. Diagnostyka opiera się na testach serologicznych wykrywających przeciwciała przeciwko antygenom wirusa oraz metodach molekularnych (PCR).

Szczególne znaczenie kliniczne ma związek zakażenia EBV z rozwojem niektórych chorób nowotworowych, takich jak chłoniak Burkitta, niektóre typy chłoniaków Hodgkina i nie-Hodgkina, rak nosogardła oraz potransplantacyjne choroby limfoproliferacyjne. Coraz więcej badań wskazuje również na potencjalny udział EBV w patogenezie chorób autoimmunologicznych, w tym stwardnienia rozsianego i tocznia rumieniowatego układowego.

Leczenie niekomplikowanych zakażeń EBV ma charakter objawowy. W ciężkich przypadkach stosuje się leki przeciwwirusowe oraz kortykosteroidy. Obecnie nie istnieje skuteczna szczepionka przeciwko EBV, choć trwają zaawansowane badania w tym kierunku. Ze względu na onkogenny potencjał wirusa, pacjenci z przewlekłą aktywną infekcją EBV wymagają systematycznej obserwacji klinicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Dailiport 2 mg

Terapia takrolimusem w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które występują bardzo często (≥1/10) u ponad 10% pacjentów. Do najczęstszych należą drżenie, zaburzenia czynności nerek (nefrotoksyczność), hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, nadciśnienie tętnicze oraz bezsenność. Ponadto, stosowanie takrolimusu zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym infekcji wirusem cytomegalii (CMV), wirusem BK oraz wirusem JC, co może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, takich jak pogorszenie funkcji przeszczepu czy zagrożenie życia. Wśród działań niepożądanych obserwuje się także zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia), zaburzenia metaboliczne, psychiczne, kardiologiczne, pulmonologiczne, a także reakcje alergiczne i rzekomoanafilaktyczne wymagające natychmiastowej interwencji. Profil bezpieczeństwa wymaga regularnego monitorowania parametrów biochemicznych, funkcji nerek, wątroby, układu sercowo-naczyniowego oraz stężenia takrolimusu we krwi.
bezsenność, biegunka, ból głowy, ból stawów, cholestaza, cukrzyca, drżenie, duszność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hirsutyzm, impotencja, indeks terapeutyczny, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kardiomiopatia, kurcz mięśni, lek immunosupresyjny, leukocytoza, leukopenia, łysienie, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, nefropatia związana z wirusem BK, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nowotwór łagodny, nowotwór skóry, nowotwór złośliwy, nudność, podwyższony enzym wątrobowy, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja alergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, świąd, takrolimus, trombocytopenia, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie rytmu serca, zakażenie, zakażenie wirusem cytomegalii, zakażenie wirusem Epsteina-Barr
Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory nosa i zatok przynosowych – Epidemiologia

Nowotwory nosa i zatok przynosowych stanowią rzadką grupę nowotworów złośliwych, odpowiadającą za 3-5% wszystkich nowotworów głowy i szyi oraz mniej niż 1% wszystkich nowotworów złośliwych. Zachorowalność w USA wynosi około 0,556/100 000 rocznie, z tendencją spadkową od 2012 roku (APC -1,79). Występują głównie u osób powyżej 55 roku życia, z przewagą mężczyzn (stosunek mężczyzn do kobiet 1,5-2,6:1). Najczęstszą lokalizacją są zatoki szczękowe (55-60%), a dominującym typem histologicznym rak płaskonabłonkowy (70-80%). W populacji dziecięcej najczęstszym nowotworem jest mięsak prążkowanokomórkowy. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, obrazowaniu (CT, MRI, PET-CT) oraz biopsji, a klasyfikacja TNM i typ histologiczny mają kluczowe znaczenie prognostyczne. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję zawodową na pył drzewny (ryzyko gruczolakoraka wzrasta nawet 874-krotnie), pył skórzany, nikiel, chrom, palenie tytoniu, zakażenia HPV (typy 16 i 18, obecne w 31,5% raków płaskonabłonkowych) oraz EBV, a także wcześniejszą radioterapię i zanieczyszczenie powietrza.
baza danych SEER, brodawczak odwrócony zatok, chłoniak złośliwy, gruczolakorak, jama nosowa, klasyfikacja TNM, mięsak prążkowanokomórkowy, naciekanie okołonerwowe, nawrót miejscowy, niedrożność nosa, nowotwór głowy i szyi, nowotwór nosa i zatok przynosowych, polip nosa, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do węzłów chłonnych, przewlekłe zapalenie zatok, pył drzewny, pył skórzany, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak gruczołowo-torbielowaty, rak płaskonabłonkowy, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie wirusem Epsteina-Barr, zanieczyszczenie powietrza, zatoka czołowa, zatoka klinowa, zatoka sitowa, zatoka szczękowa
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie pęcherza międzyściennego – Patofizjologia i mechanizm

Zapalenie pęcherza międzyściennego (IC) lub zespół bólu pęcherza moczowego (BPS) to przewlekłe schorzenie o niejasnej etiologii, charakteryzujące się bólem pęcherza i miednicy, częstomoczem, parciami naglącymi oraz nokturą. Patogeneza obejmuje dysfunkcję urotelium z uszkodzeniem warstwy glikozaminoglikanów (GAG), co prowadzi do zwiększonej przepuszczalności nabłonka i przenikania drażniących substancji, zwłaszcza jonów potasu, do ściany pęcherza. To z kolei aktywuje komórki tuczne i nerwy czuciowe, wywołując neurogenne zapalenie i uwalnianie cytokin prozapalnych. W moczu pacjentów wykryto czynnik antyproliferacyjny (APF), który hamuje regenerację urotelium. Histopatologicznie obserwuje się infiltrację limfocytów CD4+, CD8+, limfocytów B, komórek plazmatycznych i makrofagów oraz aktywację komórek tucznych, co koreluje z nasileniem objawów i zmianami cystoskopowymi, takimi jak glomerulacje i owrzodzenia Hunnera (obecne u ~10% pacjentów). Przewlekły ból wynika z aktywacji aferentnych włókien nerwowych i centralnej sensytyzacji, z udziałem neuropeptydów (np. substancji P) oraz receptorów histaminergicznych i muskarynowych.
aktywacja komórek tucznych, apoptoza komórek śródbłonka, ból pęcherza, cytokiny prozapalne, czynnik antyproliferacyjny, czynnik neurotroficzny, glikokortykosteroid, glomerulacje, hiperalgezja, hydrodystensja pęcherza, immunosupresant, infekcja wirusowa, kwas hialuronowy, lek przeciwhistaminowy, markery zapalne, mediatory zapalne, nadwrażliwość nerwowa, neuromodulacja nerwu krzyżowego, neurotoksyna botulinowa, nokturia, owrzodzenie Hunnera, parcie naglące, przeciwciała przeciwjądrowe, reakcja łańcuchowa polimerazy, reaktywne formy tlenu, remisja, sensytyzacja centralna, siarczan chondroityny, stres oksydacyjny, substancja P, warstwa glikozaminoglikanów, wirus BK, zakażenie cytomegalowirusem, zakażenie wirusem Epsteina-Barr, zapalenie neurogenne, zapalenie pęcherza międzyściennego, zespół bólu pęcherza moczowego
Leksykon substancji czynnych
Immunoglobulina – Działania niepożądane

Immunoglobuliny, pozyskiwane z osocza ludzkiego, wykazują szerokie zastosowanie terapeutyczne, jednak ich podawanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy, gorączka, dreszcze, nudności, reakcje alergiczne, bóle stawów oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, które mogą wystąpić nawet u pacjentów wcześniej dobrze tolerujących terapię. Objawy takie jak nagły spadek ciśnienia, duszność, obrzęk czy wstrząs anafilaktyczny wymagają natychmiastowego przerwania podawania immunoglobulin i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Ponadto, u pacjentów leczonych immunoglobulinami o właściwościach immunosupresyjnych (np. Grafalon) obserwuje się zwiększoną podatność na infekcje bakteryjne, wirusowe (CMV, Herpes, EBV) oraz grzybicze, które mogą być poważne i wymagać intensywnej terapii.
allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, białko odpornościowe, choroba posurowicza, hemoliza wewnątrznaczyniowa, immunoglobulina, immunoglobulina anty-D, immunoglobulina przeciwko limfocytom T, infekcja bakteryjna, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, kandydoza jamy ustnej, kandydoza ogólnoustrojowa, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość, niedokrwistość hemolityczna, osocze ludzkie, ostra niewydolność nerek, ostre potransfuzyjne uszkodzenie płuc, pierwotna immunologiczna małopłytkowość, potransplantacyjna choroba limfoproliferacyjna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja zakrzepowo-zatorowa, spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, udar, wstrząs anafilaktyczny, zakażenie wirusem cytomegalii, zakażenie wirusem Epsteina-Barr, zakażenie wirusem Herpes, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego

zakażenie wirusem Epsteina-Barr

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Dailiport 2 mg

Nowotwory nosa i zatok przynosowych – Epidemiologia

Zapalenie pęcherza międzyściennego – Patofizjologia i mechanizm

Immunoglobulina – Działania niepożądane