reakcja zakrzepowo-zatorowa

Reakcja zakrzepowo-zatorowa to patologiczny proces obejmujący tworzenie się skrzepów krwi (zakrzepów) w naczyniach krwionośnych, które mogą następnie przemieszczać się z prądem krwi (zatory), blokując przepływ w odległych naczyniach. Jest to poważne zaburzenie hemostazy, które może dotyczyć zarówno układu żylnego, jak i tętniczego.

W układzie żylnym najczęstszą manifestacją jest zakrzepica żył głębokich (ZŻG), szczególnie kończyn dolnych, która może prowadzić do zatorowości płucnej – stanu zagrożenia życia. W układzie tętniczym zatory mogą powodować niedokrwienie narządów, prowadząc do zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu czy niedokrwienia kończyn.

Czynniki ryzyka reakcji zakrzepowo-zatorowej obejmują triadę Virchowa: zastój krwi (np. unieruchomienie), uszkodzenie śródbłonka naczyniowego oraz nadkrzepliwość krwi (wrodzoną lub nabytą). Stany kliniczne predysponujące to m.in. nowotwory złośliwe, ciąża, połóg, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, operacje, urazy oraz wrodzone trombofilie.

Diagnostyka reakcji zakrzepowo-zatorowej opiera się na ocenie klinicznej, badaniach obrazowych (USG dopplerowskie, angio-TK, scyntygrafia) oraz oznaczeniach laboratoryjnych (D-dimery). Leczenie obejmuje antykoagulację (heparyny, antagoniści witaminy K, nowe doustne antykoagulanty), a w ciężkich przypadkach trombolizę, trombektomię lub założenie filtra do żyły głównej dolnej.

Profilaktyka reakcji zakrzepowo-zatorowej jest kluczowym elementem postępowania u pacjentów z grupy ryzyka i może obejmować farmakoterapię (najczęściej heparyny drobnocząsteczkowe) oraz metody mechaniczne (pończochy uciskowe, przerywana kompresja pneumatyczna).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl