pierwotna immunologiczna małopłytkowość

Pierwotna immunologiczna małopłytkowość (ITP) to nabyta choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się izolowaną małopłytkowością (liczba płytek krwi poniżej 100 000/μl) przy braku innych przyczyn lub chorób mogących powodować małopłytkowość. Dawniej określana jako idiopatyczna plamica małopłytkowa.

Patogeneza ITP obejmuje niszczenie płytek krwi przez autoprzeciwciała, głównie przeciwko glikoproteinom płytkowym GPIIb/IIIa oraz GPIb/IX, a także zaburzenia produkcji płytek w szpiku kostnym. U pacjentów z ITP dochodzi do skróconego czasu przeżycia płytek krwi oraz niewystarczającej kompensacyjnej produkcji płytek przez megakariocyty.

Klinicznie ITP manifestuje się skłonnością do krwawień, najczęściej w postaci wybroczyn skórnych, krwawień z błon śluzowych, przedłużonych krwawień miesiączkowych oraz – w cięższych przypadkach – krwawień z przewodu pokarmowego lub krwawień wewnątrzczaszkowych. Nasilenie objawów krwotocznych zwykle koreluje ze stopniem małopłytkowości.

Diagnostyka ITP opiera się na wykluczeniu innych przyczyn małopłytkowości. Badanie szpiku kostnego nie jest rutynowo wymagane, ale może być wskazane u pacjentów powyżej 60 roku życia oraz przed rozpoczęciem leczenia kortykosteroidami. W morfologii krwi poza małopłytkowością nie stwierdza się istotnych nieprawidłowości.

Leczenie pierwszej linii obejmuje kortykosteroidy, dożylne immunoglobuliny (IVIG) lub immunoglobulinę anty-D. W przypadku oporności stosuje się leczenie drugiej linii, które może obejmować agonistów receptora trombopoetyny (TPO-RA), rytuksymab lub splenektomię. Strategia leczenia zależy od wieku pacjenta, nasilenia objawów, chorób współistniejących oraz preferencji chorego.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl