naciek szpiku kostnego

Naciek szpiku kostnego to patologiczny proces polegający na infiltracji szpiku kostnego przez komórki nowotworowe lub zapalne, które nie są normalnie obecne w tej tkance. Najczęściej obserwuje się go w przebiegu nowotworów hematologicznych (białaczki, chłoniaki) oraz w przypadku przerzutów nowotworów litych (np. raka piersi, prostaty, płuc).

Diagnostyka nacieku szpiku kostnego opiera się głównie na biopsji szpiku kostnego (trepanobiopsja) oraz aspiracji szpiku. Badania obrazowe, takie jak rezonans magnetyczny czy pozytonowa tomografia emisyjna (PET), mogą również wykazać obecność nacieku. W badaniach laboratoryjnych mogą występować zaburzenia hematologiczne, w tym cytopenie (niedokrwistość, małopłytkowość, neutropenia) wynikające z wyparcia prawidłowego utkania szpiku.

Obecność nacieku szpiku kostnego ma istotne znaczenie prognostyczne i terapeutyczne. Określa zaawansowanie choroby podstawowej, wpływa na wybór metody leczenia oraz monitorowanie odpowiedzi na terapię. Leczenie zależy od choroby podstawowej i może obejmować chemioterapię, immunoterapię, terapie celowane lub przeszczepienie komórek macierzystych szpiku kostnego.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Pseudoartroza – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Pseudogout, czyli choroba depozytowa kryształów pirofosforanu wapnia (CPPD), charakteryzuje się odkładaniem kryształów CPP w tkankach stawowych, prowadząc do ostrych ataków zapalenia stawów, które zwykle ustępują samoistnie w ciągu około 10 dni. Rokowanie jest zróżnicowane i zależy od wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz wdrożonego leczenia. Nawracające zaostrzenia są powszechne i nasilają się z wiekiem, a nieleczona pseudoartroza może prowadzić do degeneracji stawu. W większości przypadków odpowiednia terapia skutecznie łagodzi ból i obrzęk, jednak u części pacjentów rozwija się przewlekłe zapalenie stawów z postępującym uszkodzeniem i ograniczeniem funkcji stawów. CPPD może również imitować inne formy zapalenia stawów, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów czy zapalenie kości i stawów, co komplikuje diagnostykę i leczenie.
choroba autoimmunologiczna, CPPD, cytopenia, degeneracja stawu, dna moczanowa, dna rzekoma, komórka blastyczna, kwas moczowy, naciek szpiku kostnego, nieprawidłowość chromosomowa, pirofosforan wapnia, przewlekłe zapalenie stawów, pseudoartroza, pseudodna, pseudogout, reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie kości i stawów, zapalenie stawów, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Leukeran

Leukeran (chlorambucyl) w dawce 2 mg, jako lek alkilujący, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko mielosupresji, immunosupresji oraz potencjał mutagenny i rakotwórczy. U pacjentów stosujących ten lek obserwuje się zmniejszenie liczby limfocytów, granulocytów obojętnochłonnych, płytek krwi oraz hemoglobiny, co wymaga regularnego monitorowania morfologii krwi przed każdym cyklem leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z hipoplastycznym lub nacieczonym limfocytami szpikiem, u których dawka nie powinna przekraczać 0,1 mg/kg mc./dobę. Przeciwwskazane jest łączenie chlorambucylu z radioterapią lub innymi lekami cytotoksycznymi ze względu na ryzyko nasilonej mielosupresji. Ponadto, u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby konieczne jest dostosowanie dawki i ścisłe monitorowanie toksyczności.
chlorambucyl, granulocyt obojętnochłonny, hemoglobina, immunosupresja, lek cytotoksyczny, lek przeciwdrgawkowy, mielosupresja, morfologia krwi, mutagenność, naciek szpiku kostnego, napad padaczkowy, neutrofil, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór wtórny, ostra białaczka, ostra białaczka szpikowa, płytka krwi, przeszczep komórek macierzystych, radioterapia, reakcja nadwrażliwości, środek alkilujący, szczepionka inaktywowana, szczepionka żywa, szpik kostny, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lenalidomide Grindeks 25 mg

Leczenie lenalidomidem wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego, szczególnie u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim (NDMM) oraz chłoniakiem grudkowym. Dawkowanie lenalidomidu jest dostosowywane do wskazań klinicznych i stanu pacjenta, z uwzględnieniem parametrów hematologicznych, takich jak bezwzględna liczba neutrofili (ANC) i liczba płytek krwi. Nie wolno rozpoczynać terapii przy ANC < 1,0 x 10⁹/l i/lub liczbie płytek < 50 x 10⁹/l (lub < 75 x 10⁹/l w leczeniu podtrzymującym po ASCT). Standardowa dawka początkowa dla NDMM niekwalifikujących się do przeszczepienia wynosi 25 mg lenalidomidu doustnie raz na dobę w dniach 1-21 28-dniowych cykli, często w skojarzeniu z deksametazonem (40 mg w dniach 1, 8, 15, 22). W schemacie z bortezomibem dawka lenalidomidu to 25 mg w dniach 1-14 21-dniowych cykli, a bortezomib podawany jest podskórnie w dawce 1,3 mg/m² dwa razy w tygodniu. W przypadku leczenia skojarzonego z melfalanem i prednizonem stosuje się 10 mg lenalidomidu w dniach 1-21, melfalan 0,18 mg/kg i prednizon 2 mg/kg w dniach 1-4. Dawkowanie wymaga modyfikacji w przypadku neutropenii i trombocytopenii, z tabelarycznym schematem zmniejszania dawek od 25 mg do 2,5 mg w zależności od stopnia toksyczności i wskazania.
allopurynol, autologiczny przeszczep komórek macierzystych, bezwzględna liczba neutrofili, bortezomib, chłoniak grudkowy, czynnik wzrostu granulocytów, deksametazon, kortykosteroid, krańcowe stadium niewydolności nerek, lenalidomid, melfalan, morfologia krwi, naciek szpiku kostnego, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, opioidowy lek przeciwbólowy, poważna reakcja skórna, prednizon, rasburykaza, reakcja anafilaktyczna, reakcja tumour flare, rytuksymab, szpiczak mnogi, trombocytopenia, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib Glenmark 1 mg

Leczenie Bortezomibem Glenmark wymaga nadzoru doświadczonego lekarza oraz podawania przez wykwalifikowany personel medyczny. Standardowa dawka wynosi 1,3 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu. W przypadku monoterapii zaleca się 8 cykli, z możliwością podania dodatkowych 2 cykli po całkowitej remisji. W terapii skojarzonej dawki i schematy są modyfikowane, np. z pegylowaną liposomalną doksorubicyną (30 mg/m² w dniu 4.) lub deksametazonem (20-40 mg w określonych dniach cyklu). W przypadku toksyczności hematologicznej stopnia 4 lub niehematologicznej stopnia 3 (z wyjątkiem neuropatii) leczenie należy przerwać, a po ustąpieniu działań niepożądanych wznowić z redukcją dawki o 25%. Szczególną uwagę zwraca się na neuropatię obwodową, gdzie dawkowanie dostosowuje się zgodnie z jej stopniem, od braku zmian do całkowitego odstawienia leku przy stopniu 4.
bezwzględna liczba neutrofilów, ból neuropatyczny, bortezomib, całkowita remisja, cewnik obwodowy, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, deksametazon, doksorubicyna, klirens kreatyniny, małopłytkowość, melfalan, monoterapia, naciek szpiku kostnego, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, paraproteina, parestezja, pegylowana liposomalna doksorubicyna, progresja choroby, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, remisja, rytuksymab, sekwestracja śledziony, szpiczak mnogi, talidomid, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lenalidomide Gedeon Richter 25 mg

Leczenie lenalidomidem wymaga ścisłego nadzoru lekarza onkologa, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania parametrów hematologicznych, takich jak liczba bezwzględna neutrofili (ANC) i liczba płytek krwi. Rozpoczęcie terapii jest przeciwwskazane przy ANC < 1,0 × 10⁹/l oraz liczbie płytek < 50 × 10⁹/l (w zależności od wskazania wartości te mogą się różnić, np. ANC < 0,5 × 10⁹/l i płytki < 25 × 10⁹/l w niektórych schematach). Dawkowanie lenalidomidu jest zróżnicowane w zależności od choroby i schematu leczenia, np. 25 mg/dobę w dniach 1-21 w 28-dniowych cyklach w skojarzeniu z deksametazonem lub 10 mg/dobę w dniach 1-21 w leczeniu zespołów mielodysplastycznych. Modyfikacje dawki są konieczne przy wystąpieniu neutropenii lub trombocytopenii 3. lub 4. stopnia, a w przypadku neutropenii zaleca się rozważenie stosowania G-CSF. Pominięcie dawki jest możliwe, jeśli upłynęło mniej niż 12 godzin od planowanego czasu podania; w przeciwnym razie dawkę pomija się i kontynuuje leczenie zgodnie z harmonogramem.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, bortezomib, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, czynnik wzrostu granulocytów, deksametazon, dysfagia, działanie toksyczne, komórka plazmatyczna, krańcowe stadium niewydolności nerek, leczenie podtrzymujące, leczenie skojarzone, lenalidomid, liczba bezwzględna neutrofili, melfalan, naciek szpiku kostnego, neutropenia, progresja choroby, rezerwa czynnościowa nerek, szpiczak mnogi, terapia przeciwnowotworowa, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib Krka 1 mg

Leczenie produktem Bortezomib Krka powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza oraz wykwalifikowanego personelu medycznego, z uwzględnieniem odpowiedniego przygotowania leku. Standardowa dawka wynosi 1,3 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu. Zaleca się podanie od 6 do 8 cykli, w zależności od odpowiedzi pacjenta. W przypadku wystąpienia toksyczności niehematologicznej stopnia ≥ 3 lub hematologicznej stopnia 4 (z wyjątkiem neuropatii), leczenie należy przerwać, a po ustąpieniu objawów wznowić z redukcją dawki o 25% (np. z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m²). Szczególną uwagę należy zwrócić na neuropatię obwodową, gdzie dawkowanie modyfikuje się zgodnie z jej stopniem, od braku zmian przy neuropatii stopnia 1 bez bólu, do całkowitego przerwania terapii przy neuropatii stopnia 4 lub ciężkiej neuropatii autonomicznej.
aktywność AspAT, bortezomib, centralny dostęp żylny, chemioterapeutyk, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, deksametazon, doksorubicyna, indukcja terapii, klirens kreatyniny, małopłytkowość, melfalan i prednizon, monoterapia, naciek szpiku kostnego, neuropatia, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, paraproteina, parestezja, pegylowana liposomalna doksorubicyna, podanie dooponowe, prednizon, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, remisja, rytuksymab, sekwestracja śledziony, stężenie bilirubiny, szpiczak mnogi, talidomid, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib medac 3,5 mg

Bortezomib medac jest podawany dożylnie lub podskórnie w dawce 1,3 mg/m² powierzchni ciała, dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu leczenia. Zaleca się podanie 6 cykli, z możliwością kontynuacji do 8 cykli u pacjentów z odpowiedzią. W przypadku toksyczności niehematologicznej stopnia ≥ 3 lub hematologicznej stopnia 4, leczenie należy przerwać, a po ustąpieniu objawów wznowić z redukcją dawki o 25% (np. z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m²). Neuropatia obwodowa wymaga modyfikacji dawkowania zgodnie z jej stopniem, od braku zmian przy stopniu 1 bez bólu, do przerwania leczenia przy stopniu 4. W terapii skojarzonej bortezomib podawany jest z innymi lekami, np. deksametazonem (20-40 mg w określonych dniach cyklu), melfalanem (9 mg/m²) i prednizonem (60 mg/m²) w schematach dostosowanych do rodzaju nowotworu i stanu pacjenta. Przed każdym cyklem należy potwierdzić odpowiednie wartości hematologiczne (np. liczba płytek ≥ 70 x 10⁹/l, neutrofili ≥ 1,0 x 10⁹/l) oraz brak istotnej toksyczności niehematologicznej.
bezwzględna liczba neutrofili, ból neuropatyczny, całkowita remisja, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, doksorubicyna, klirens kreatyniny, małopłytkowość, melfalan i prednizon, monoterapia, naciek szpiku kostnego, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, paraproteina, parestezja, pegylowana liposomalna doksorubicyna, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, rytuksymab, sekwestracja śledziony, stężenie hemoglobiny, szpiczak mnogi, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, wlew dożylny, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lenalidomide Ranbaxy 7,5 mg

Leczenie lenalidomidem wymaga ścisłego nadzoru lekarza onkologa, z dostosowaniem dawki na podstawie parametrów hematologicznych i toksyczności, zwłaszcza w przypadku neutropenii i trombocytopenii 3. lub 4. stopnia. Początkowe dawki lenalidomidu różnią się w zależności od wskazania: np. 25 mg p.o. raz dziennie w dniach 1-21 w 28-dniowych cyklach dla nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego z deksametazonem, 25 mg w dniach 1-14 w 21-dniowych cyklach w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (maksymalnie 8 cykli), czy 10 mg w dniach 1-21 w 28-dniowych cyklach z melfalanem i prednizonem (maksymalnie 9 cykli). W leczeniu podtrzymującym po ASCT zalecana dawka to 10 mg p.o. codziennie bez przerwy, z możliwością zwiększenia do 15 mg po 3 cyklach, jeśli dobrze tolerowana. Przerwanie terapii rozważa się, jeśli nie wystąpi minimalna odpowiedź erytroidalna po 4 miesiącach. W przypadku hematotoksyczności stosuje się stopniowe zmniejszanie dawki według schematu od 25 mg do 2,5 mg, a w przypadku trombocytopenii i neutropenii obowiązują określone progi liczby płytek i ANC do modyfikacji leczenia lub przerwania terapii. Wskazane jest także rozważenie stosowania G-CSF przy izolowanej neutropenii.
bortezomib, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, deksametazon, G-CSF, komórki erytroidalne, liczba bezwzględna neutrofili, melfalan, naciek szpiku kostnego, neutropenia, niewydolność nerek, płytki krwi, prednizon, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, rytuksymab, szpiczak mnogi, terapia przeciwnowotworowa, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib Eugia 3,5 mg

Bortezomib jest podawany dożylnie lub podskórnie w dawce 1,3 mg/m² powierzchni ciała, dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu leczenia, z co najmniej 72-godzinnym odstępem między dawkami. W terapii skojarzonej dawki i schematy podawania bortezomibu są dostosowywane w zależności od stosowanych leków towarzyszących, takich jak deksametazon (20-40 mg doustnie w określonych dniach cyklu), melfalan (9 mg/m²) i prednizon (60 mg/m²) lub talidomid (50-200 mg/dobę). Leczenie kontynuuje się do 8 cykli lub dłużej u pacjentów z potwierdzoną odpowiedzią. W przypadku wystąpienia toksyczności hematologicznej (np. neutropenia stopnia 4 lub małopłytkowość) lub niehematologicznej stopnia ≥ 3, zaleca się przerwanie terapii i ewentualne zmniejszenie dawki bortezomibu o 25% (np. z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m²). Szczególną uwagę zwraca się na neuropatię obwodową, gdzie dawkowanie modyfikuje się zgodnie z jej stopniem nasilenia, od braku zmian przy stopniu 1 bez bólu, do całkowitego odstawienia przy stopniu 4.
bezwzględna liczba neutrofili, ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, deksametazon, doksorubicyna, klirens kreatyniny, małopłytkowość, melfalan i prednizon, monoterapia, naciek szpiku kostnego, neuropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, parestezja, pegylowana liposomalna doksorubicyna, podanie dooponowe, progresja choroby, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, remisja, rytuksymab, sekwestracja śledziony, szpiczak mnogi, talidomid, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, trombocytopenia, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib TZF 3,5 mg

Leczenie produktem leczniczym Bortezomib TZF powinno być prowadzone pod nadzorem doświadczonego lekarza oraz przez wykwalifikowany personel medyczny. Standardowa dawka wynosi 1,3 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie lub podskórnie dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu, z co najmniej 72-godzinnym odstępem między dawkami. Zaleca się kontynuację leczenia do 8 cykli, z możliwością przedłużenia o 2 dodatkowe cykle u pacjentów z pełną odpowiedzią. W terapii skojarzonej z pegylowaną liposomalną doksorubicyną (30 mg/m² w dniu 4. cyklu) lub deksametazonem (20-40 mg w określonych dniach cyklu) oraz melfalanem i prednizonem (odpowiednio 9 mg/m² i 60 mg/m² w dniach 1-4), dawkowanie i schematy podawania są dostosowane do rodzaju choroby i stanu pacjenta, z uwzględnieniem monitorowania parametrów hematologicznych (np. liczba płytek krwi ≥ 70 x 10⁹/L, neutrofili ≥ 1,0 x 10⁹/L) przed kolejnym cyklem. W przypadku wystąpienia toksyczności stopnia ≥ 3 (niehematologicznej) lub hematologicznej stopnia 4, leczenie należy przerwać i po ustąpieniu objawów wznowić z redukcją dawki o 25% (np. z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m²). Szczególną uwagę zwraca się na neuropatię obwodową, gdzie modyfikacje dawkowania zależą od stopnia nasilenia objawów, włącznie z przerwaniem terapii przy neuropatii stopnia 4.
bezwzględna liczba neutrofili, ból neuropatyczny, całkowita remisja, centralny dostęp żylny, chemioterapeutyk, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, deksametazon, doksorubicyna, hematopoetyczne komórki macierzyste, klirens kreatyniny, melfalan i prednizon, naciek szpiku kostnego, neuropatia obwodowa, neutropenia, paraproteina, pegylowana liposomalna doksorubicyna, pełna odpowiedź, personel medyczny, płytki krwi, rytuksymab, sekwestracja śledziony, szpiczak mnogi, talidomid, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, trombocytopenia, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, wykwalifikowany lekarz, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib Zentiva 1 mg

Leczenie produktem Bortezomib Zentiva powinno być prowadzone pod nadzorem doświadczonego lekarza oraz wykwalifikowanego personelu medycznego. Standardowa dawka wynosi 1,3 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu, z co najmniej 72-godzinnym odstępem między dawkami. W przypadku remisji całkowitej zaleca się dodatkowe 2 cykle, a w przypadku odpowiedzi bez całkowitej remisji – do 8 cykli. W terapii skojarzonej dawki i schematy podawania bortezomibu są dostosowane do stosowanych leków towarzyszących, takich jak doksorubicyna, deksametazon, melfalan, prednizon czy talidomid. Szczegółowe schematy dawkowania uwzględniają m.in. podawanie bortezomibu dwa razy w tygodniu w pierwszych cyklach, a następnie raz w tygodniu, z odpowiednimi dawkami leków towarzyszących i przerwami terapeutycznymi. Przed każdym cyklem należy ocenić parametry hematologiczne (np. liczba płytek krwi ≥ 70 x 10⁹/l, neutrofile ≥ 1,0 x 10⁹/l) oraz stopień toksyczności niehematologicznej (nie przekraczający stopnia 1). Dawkowanie wymaga modyfikacji w przypadku wystąpienia toksyczności, zwłaszcza neuropatii obwodowej, zgodnie z określonymi stopniami i zaleceniami redukcji dawki (np. zmniejszenie z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m² lub 0,7 mg/m²). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkę początkową należy odpowiednio zmniejszyć (do 0,7 mg/m²), a u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek podawanie leku powinno odbywać się po dializie.
aminotransferaza asparaginianowa, bezwzględna liczba neutrofili, ból neuropatyczny, bortezomib, chemioterapia, chemioterapia dużymi dawkami cytostatyków, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, deksametazon, doksorubicyna, hematopoetyczne komórki macierzyste, indukcja terapii, klirens kreatyniny, małopłytkowość, melfalan i prednizon, monoterapia, naciek szpiku kostnego, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia stopnia 4, neutropenia z gorączką, obwodowa neuropatia, parestezja, pegylowana liposomalna doksorubicyna, pełna odpowiedź, podanie dooponowe, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, remisja całkowita, rytuksymab, sekwestracja śledziony, szpiczak mnogi, talidomid, toksyczne działanie na układ krwiotwórczy, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, wlew dożylny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib Glenmark 3,5 mg

Leczenie Bortezomibem Glenmark powinno być prowadzone pod nadzorem doświadczonego lekarza oraz przez wykwalifikowany personel medyczny. Standardowa dawka wynosi 1,3 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie lub podskórnie dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu, z co najmniej 72-godzinną przerwą między dawkami. W przypadku całkowitej remisji zaleca się kontynuację leczenia przez dodatkowe 2 cykle, natomiast pacjenci bez całkowitej remisji powinni otrzymać do 8 cykli. Wystąpienie toksyczności niehematologicznej stopnia ≥3 lub hematologicznej stopnia ≥4 wymaga przerwania terapii i ewentualnego wznowienia po zmniejszeniu dawki o 25% (np. z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m²). Szczególną uwagę należy zwrócić na neuropatię obwodową, gdzie dawkowanie dostosowuje się zgodnie z jej stopniem, od braku zmian przy neuropatii stopnia 1, po przerwanie leczenia przy stopniu 3 i 4. W przypadku współistniejących zaburzeń czynności wątroby dawkę początkową należy zmniejszyć do 0,7 mg/m², z możliwością dalszej modyfikacji w zależności od tolerancji.
ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, deksametazon, doksorubicyna, doksorubicyna liposomalna, indukcja terapii, klirens kreatyniny, melfalan, monoterapia, naciek szpiku kostnego, neuropatia obwodowa, neutrofile, neutropenia, parestezja, prednizon, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, remisja, rytuksymab, sekwestracja śledziony, szpiczak mnogi, talidomid, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, trombocytopenia, wstrzyknięcie dooponowe, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bortezomib EVER Pharma 2,5 mg/ml

Bortezomib EVER Pharma jest podawany w dawce 1,3 mg/m² powierzchni ciała, dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11.) w 21-dniowym cyklu leczenia, z co najmniej 72-godzinnym odstępem między dawkami. W zależności od odpowiedzi pacjenta, liczby cykli i schematu leczenia (monoterapia lub leczenie skojarzone z deksametazonem, melfalanem, prednizonem, talidomidem, pegylowaną liposomalną doksorubicyną lub innymi chemioterapeutykami), dawkowanie i liczba cykli są modyfikowane. W przypadku wystąpienia toksyczności niehematologicznej stopnia ≥ 3 lub hematologicznej stopnia 4, leczenie należy przerwać i po ustąpieniu działań niepożądanych wznowić z redukcją dawki o 25% (np. z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m²). Szczegółowe zalecenia dotyczą także modyfikacji dawkowania w neuropatii obwodowej, gdzie dawka może być zmniejszona do 0,7 mg/m² lub leczenie przerwane w przypadku ciężkich objawów (stopień 3-4). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawka początkowa powinna być zmniejszona do 0,7 mg/m², z możliwością dostosowania w zależności od tolerancji. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (CrCL > 20 mL/min/1,73 m²).
bezwzględna liczba neutrofili, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, deksametazon, doksorubicyna, hematopoetyczna komórka macierzysta, klirens kreatyniny, melfalan i prednizon, monoterapia, morfologia krwi, naciek szpiku kostnego, neuropatia, neuropatia obwodowa, neutropenia, parestezja, pegylowana liposomalna doksorubicyna, prednizon, rytuksymab, szpiczak mnogi, talidomid, toksyczność niehematologiczna, trombocytopenia, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vortemyel 3,5 mg

Bortezomib (Vortemyel) jest inhibitorem proteasomu stosowanym w leczeniu szpiczaka mnogiego oraz chłoniaka z komórek płaszcza (MCL). Standardowa dawka wynosi 1,3 mg/m² powierzchni ciała, podawana dożylnie lub podskórnie dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8. i 11) w 21-dniowych cyklach. Po potwierdzeniu całkowitej remisji zaleca się kontynuację leczenia przez dodatkowe 2 cykle, natomiast pacjenci bez całkowitej remisji powinni otrzymać do 8 cykli. W przypadku wystąpienia toksyczności niehematologicznej stopnia ≥3 lub hematologicznej stopnia 4. (z wyjątkiem neuropatii), leczenie należy przerwać, a po ustąpieniu objawów wznowić z redukcją dawki o 25% (np. z 1,3 mg/m² do 1,0 mg/m²). Szczególną uwagę należy zwrócić na neuropatię obwodową, gdzie dawkowanie dostosowuje się w zależności od stopnia nasilenia objawów, od braku zmian do całkowitego przerwania terapii w przypadku stopnia 4. Podawanie bortezomibu może być skojarzone z innymi lekami, takimi jak deksametazon, melfalan, prednizon, doksorubicyna czy talidomid, z odpowiednimi schematami dawkowania i monitorowaniem parametrów hematologicznych (np. liczba płytek ≥70 x 10⁹/l, neutrofile ≥1,0 x 10⁹/l).
aktywność AspAT, aminotransferaza asparaginowa, bezwzględna liczba neutrofili, ból neuropatyczny, bortezomib, centralny dostęp żylny, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, deksametazon, doksorubicyna, klirens kreatyniny, liczba płytek krwi, liposomalna doksorubicyna, małopłytkowość, melfalan, naciek szpiku kostnego, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, pegylowana liposomalna doksorubicyna, prednizon, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, remisja całkowita, roztwór do wstrzykiwań, rytuksymab, sekwestracja śledziony, stężenie bilirubiny, szpiczak mnogi, talidomid, terapia indukcyjna, terapia skojarzona, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Chlorambucyl – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Chlorambucyl, substancja czynna preparatu Leukeran, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko mielosupresji, szczególnie obniżenia liczby limfocytów, granulocytów obojętnochłonnych, płytek krwi oraz hemoglobiny. Dawka u pacjentów z naciekiem lub hipoplastycznym szpikiem nie powinna przekraczać 0,1 mg/kg mc./dobę. Konieczne jest unikanie stosowania chlorambucylu u pacjentów po radioterapii lub innych lekach cytotoksycznych ze względu na ryzyko nadmiernej toksyczności hematologicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby oraz u grup podwyższonego ryzyka napadów padaczkowych (dzieci z zespołem nerczycowym, pacjenci leczeni pulsami wysokich dawek, osoby z wywiadem padaczkowym). Preparat zawiera 67,65 mg laktozy bezwodnej na tabletkę, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
autologiczny przeszczep komórek macierzystych, chlorambucyl, granulocyty obojętnochłonne, hemoglobina, krzyżowa reakcja nadwrażliwości, laktoza bezwodna, lek alkilujący, lek cytotoksyczny, mielotoksyczność, morfologia krwi, mutagen, naciek szpiku kostnego, napad padaczkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostra białaczka, ostra białaczka szpikowa, płytki krwi, radioterapia, szczepionka zawierająca żywe organizmy, upośledzona funkcja wątroby, upośledzona odporność, wtórny nowotwór hematologiczny, zespół mielodysplastyczny, zespół nerczycowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 20 mg

Lenalidomid (produkt Kleder) powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem doświadczonego onkologa, z uwzględnieniem ścisłej kontroli hematologicznej i dostosowywania dawki w zależności od toksyczności, zwłaszcza neutropenii i małopłytkowości 3. lub 4. stopnia. Zalecana dawka początkowa wynosi 25 mg doustnie raz na dobę przez 21 dni w 28-dniowych cyklach, stosowany w skojarzeniu z deksametazonem 40 mg w dniach 1, 8, 15 i 22. W przypadku chłoniaków (MCL, FL) dawka początkowa to 20 mg z rytuksymabem 375 mg/m² iv. Kontrola morfologii krwi powinna być wykonywana co najmniej raz w tygodniu przy spadku liczby płytek poniżej 50 x 10⁹/l lub ANC poniżej 1,0 x 10⁹/l, z odpowiednim wstrzymaniem i redukcją dawki lenalidomidu (do poziomu -5 lub -3 w zależności od wskazania). W przypadku neutropenii z gorączką lub ciężkiej małopłytkowości leczenie należy przerwać, a po poprawie wznowić w niższej dawce. Wskazane jest rozważenie stosowania czynników wzrostu (G-CSF) przy izolowanej neutropenii. Leczenie zapobiegające zespołowi rozpadu guza (TLS) jest obowiązkowe u pacjentów z chłoniakami, obejmujące allopurynol lub rasburykazę oraz odpowiednie nawodnienie i monitorowanie biochemiczne.
allopurynol, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, deksametazon, hiperurykemia, lek przeciwnowotworowy, liczba bezwzględna neutrofili, morfologia krwi, naciek szpiku kostnego, neutropenia i małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, opioidowy lek przeciwbólowy, płytki krwi, progresja choroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja pozornej progresji nowotworu, rytuksymab, schyłkowa niewydolność nerek, szpiczak mnogi, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Dawkowanie i sposób podawania

Bortezomib jest podawany dożylnie lub podskórnie w dawce 1,3 mg/m² powierzchni ciała, dwa razy w tygodniu (dni 1., 4., 8., 11.) w 21-dniowym cyklu. Zaleca się odstępy minimum 72 godzin między dawkami. W przypadku pełnej odpowiedzi na leczenie, pacjent powinien otrzymać dodatkowe 2 cykle, natomiast przy częściowej odpowiedzi – do 8 cykli. W terapii skojarzonej z pegylowaną liposomalną doksorubicyną (30 mg/m² w dniu 4.) lub z deksametazonem (20-40 mg w określonych dniach cyklu) oraz melfalanem (9 mg/m²) i prednizonem (60 mg/m²), dawkowanie bortezomibu jest modyfikowane zgodnie z protokołem, uwzględniając m.in. zmniejszenie częstotliwości podawania w późniejszych cyklach. W przypadku wystąpienia toksyczności niehematologicznej stopnia ≥ 3 lub hematologicznej stopnia 4, leczenie należy przerwać i po ustąpieniu objawów wznowić z redukcją dawki o 25%. Szczegółowe wytyczne dotyczą neuropatii, gdzie dawka jest dostosowywana w zależności od stopnia neuropatii (od braku zmian do konieczności odstawienia leku przy stopniu 4). Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby powinni rozpoczynać terapię od dawki 0,7 mg/m², z możliwością modyfikacji w zależności od tolerancji.
ból neuropatyczny, bortezomib, chemioterapeutyk, chłoniak z komórek płaszcza, cyklofosfamid, deksametazon, doksorubicyna, hematopoetyczne komórki macierzyste, klirens kreatyniny, małopłytkowość, melfalan i prednizon, naciek szpiku kostnego, neuropatia, neuropatia autonomiczna, neuropatia obwodowa, neutrofil, neutropenia, parestezje, pegylowana liposomalna doksorubicyna, remisja, rytuksymab, sekwestracja śledziony, szpiczak mnogi, talidomid, toksyczność hematologiczna, toksyczność niehematologiczna, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka limfocytowa – Diagnostyka i diagnoza

Przewlekła białaczka limfocytowa (CLL) to nowotwór hematologiczny charakteryzujący się klonalnym rozrostem dojrzałych limfocytów B, z limfocytozą ≥5 × 10^9/L utrzymującą się co najmniej 3 miesiące oraz charakterystycznym immunofenotypem (CD5+, CD19+, słaba ekspresja CD20, CD23+, FMC7-). Diagnostyka opiera się na morfologii krwi obwodowej z rozmazem, cytometrii przepływowej potwierdzającej klonalność oraz immunofenotyp, a biopsja szpiku kostnego i węzłów chłonnych jest zarezerwowana dla przypadków niejednoznacznych lub oceny zaawansowania. Badania genetyczne, takie jak FISH (detekcja del(17p), del(11q), del(13q), trisomia 12), mutacje IGHV, TP53, NOTCH1 i SF3B1 oraz analiza kariotypu, dostarczają istotnych informacji prognostycznych i wpływają na wybór terapii. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się chłoniaka limfocytarnego (SLL), który różni się lokalizacją zmian (głównie węzły chłonne) i limfocytozą <5 × 10^9/L.
badanie cytogenetyczne, badanie genetyczne, badanie PET-CT, beta-2 mikroglobulina, biopsja szpiku kostnego, biopsja węzła chłonnego, cytometria przepływowa, czas podwojenia limfocytów, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, hipogammaglobulinemia, immunofenotyp, klasyfikacja Binet, klasyfikacja Rai, limfocyt B, małopłytkowość, międzynarodowy indeks prognostyczny, morfologia krwi obwodowej, mutacja genów, naciek szpiku kostnego, niedokrwistość, niedokrwistość autoimmunologiczna, przewlekła białaczka limfocytowa, rozmaz krwi, szpik kostny, tomografia komputerowa, złożony kariotyp