reakcja pozornej progresji nowotworu

Reakcja pozornej progresji nowotworu (pseudoprogresja) to zjawisko radiologiczne, w którym obrazy diagnostyczne wskazują na powiększenie się zmian nowotworowych, mimo że faktycznie dochodzi do korzystnej odpowiedzi na leczenie. Zjawisko to jest szczególnie istotne w ocenie skuteczności immunoterapii oraz terapii ukierunkowanych molekularnie.

Pseudoprogresja występuje najczęściej u pacjentów z glejakami po radioterapii z jednoczesną chemioterapią temozolomidem oraz u chorych otrzymujących inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego. W obrazach radiologicznych może manifestować się jako zwiększenie wymiarów guza, pojawienie się nowych zmian lub nasilenie obrzęku okolicznych tkanek, co może być mylnie interpretowane jako niepowodzenie terapii.

Kluczowym wyzwaniem klinicznym jest odróżnienie pseudoprogresji od rzeczywistej progresji choroby. W diagnostyce różnicowej wykorzystuje się zaawansowane techniki obrazowania jak perfuzyjne obrazowanie MR, spektroskopię MR czy badanie PET. Zmodyfikowane kryteria oceny odpowiedzi na leczenie, takie jak iRECIST dla immunoterapii, uwzględniają możliwość wystąpienia pseudoprogresji i zalecają kontynuację leczenia mimo początkowego pogorszenia obrazu radiologicznego, o ile stan kliniczny pacjenta pozostaje stabilny.

Właściwe rozpoznanie pseudoprogresji ma fundamentalne znaczenie dla podejmowania decyzji terapeutycznych, gdyż przedwczesne zakończenie skutecznego leczenia z powodu błędnej interpretacji obrazów może negatywnie wpłynąć na rokowanie pacjenta.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 25 mg

Leczenie lenalidomidem (produkt Kleder) wymaga ścisłego nadzoru lekarza onkologa, z uwzględnieniem indywidualnej modyfikacji dawki na podstawie wyników badań laboratoryjnych i obserwacji klinicznych. W przypadku nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, leczenie można rozpocząć przy ANC ≥ 1,0 x 10⁹/l i liczbie płytek ≥ 50 x 10⁹/l. Standardowa dawka początkowa lenalidomidu wynosi 25 mg/dobę (dni 1-21 w 28-dniowych cyklach), a deksametazonu 40 mg/dobę (dni 1, 8, 15, 22), z modyfikacją dawki u pacjentów powyżej 75 lat (deksametazon 20 mg). W chłoniaku grudkowym dawka lenalidomidu wynosi 20 mg/dobę (dni 1-21) przez maksymalnie 12 cykli, w skojarzeniu z rytuksymabem. Modyfikacje dawkowania są konieczne przy neutropenii lub małopłytkowości stopnia 3-4 oraz innych toksycznościach, z zaleceniem stosowania czynników wzrostu granulocytów w przypadku izolowanej neutropenii. Pominięcie dawki jest dopuszczalne do 12 godzin od planowanego czasu podania, po tym czasie dawkę pomija się i kontynuuje leczenie zgodnie z harmonogramem.
bezwzględna liczba neutrofili, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, deksametazon, klirens kreatyniny, kortykosteroid, lek przeciwnowotworowy, lenalidomid, małopłytkowość, nacieczenie szpiku kostnego, neutropenia, opioidowy lek przeciwbólowy, progresja choroby, reakcja pozornej progresji nowotworu, rytuksymab, schyłkowa niewydolność nerek, szpiczak mnogi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 20 mg

Lenalidomid (produkt Kleder) powinien być stosowany wyłącznie pod nadzorem doświadczonego onkologa, z uwzględnieniem ścisłej kontroli hematologicznej i dostosowywania dawki w zależności od toksyczności, zwłaszcza neutropenii i małopłytkowości 3. lub 4. stopnia. Zalecana dawka początkowa wynosi 25 mg doustnie raz na dobę przez 21 dni w 28-dniowych cyklach, stosowany w skojarzeniu z deksametazonem 40 mg w dniach 1, 8, 15 i 22. W przypadku chłoniaków (MCL, FL) dawka początkowa to 20 mg z rytuksymabem 375 mg/m² iv. Kontrola morfologii krwi powinna być wykonywana co najmniej raz w tygodniu przy spadku liczby płytek poniżej 50 x 10⁹/l lub ANC poniżej 1,0 x 10⁹/l, z odpowiednim wstrzymaniem i redukcją dawki lenalidomidu (do poziomu -5 lub -3 w zależności od wskazania). W przypadku neutropenii z gorączką lub ciężkiej małopłytkowości leczenie należy przerwać, a po poprawie wznowić w niższej dawce. Wskazane jest rozważenie stosowania czynników wzrostu (G-CSF) przy izolowanej neutropenii. Leczenie zapobiegające zespołowi rozpadu guza (TLS) jest obowiązkowe u pacjentów z chłoniakami, obejmujące allopurynol lub rasburykazę oraz odpowiednie nawodnienie i monitorowanie biochemiczne.
allopurynol, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, deksametazon, hiperurykemia, lek przeciwnowotworowy, liczba bezwzględna neutrofili, morfologia krwi, naciek szpiku kostnego, neutropenia i małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, opioidowy lek przeciwbólowy, płytki krwi, progresja choroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja pozornej progresji nowotworu, rytuksymab, schyłkowa niewydolność nerek, szpiczak mnogi, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 10 mg

Leczenie lenalidomidem (Kleder) wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego, szczególnie w zakresie monitorowania parametrów hematologicznych, takich jak bezwzględna liczba neutrofili (ANC) i liczba płytek krwi. Zalecana dawka początkowa wynosi 25 mg doustnie raz na dobę w dniach 1-21 cykli 28-dniowych, z możliwością modyfikacji dawki w zależności od toksyczności hematologicznej (neutropenia lub małopłytkowość stopnia 3. lub 4.). W przypadku ANC <1,0 x 10⁹/l lub liczby płytek <50 x 10⁹/l leczenie nie powinno być rozpoczynane, a w trakcie terapii dawkę należy odpowiednio zmniejszać lub przerwać leczenie, stosując regularne badania morfologii krwi co najmniej raz w tygodniu. W razie neutropenii rozważa się podanie czynników wzrostu. Dawkowanie lenalidomidu jest dostosowywane do stopnia niewydolności nerek, z dawkami od 2,5 mg do 25 mg w zależności od wskazania i stopnia zaburzeń czynności nerek (np. 10 mg dla umiarkowanych zaburzeń przy szpiczaku mnogim, 7,5 mg przy ciężkich zaburzeniach, 5 mg u pacjentów dializowanych). W przypadku starszych pacjentów (>75 lat) z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim zaleca się zmniejszenie dawki deksametazonu do 20 mg i szczególną ostrożność ze względu na gorszą tolerancję leczenia.
bezwzględna liczba neutrofili, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, czynnik wzrostu, deksametazon, lek przeciwnowotworowy, lenalidomid, małopłytkowość, morfologia krwi, nacieczenie szpiku kostnego, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, progresja choroby, reakcja anafilaktyczna, reakcja pozornej progresji nowotworu, rytuksymab, schyłkowa niewydolność nerek, szpiczak mnogi, toksyczna rozpływna martwica naskórka, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie czynności nerek, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona

reakcja pozornej progresji nowotworu

Powiązane wpisy

Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 25 mg

Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 20 mg

Dawkowanie i sposób podawania – Kleder 10 mg