leki blokujące przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe

Leki blokujące przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe (zwane również środkami zwiotczającymi mięśnie lub kurarami) to grupa środków farmakologicznych hamujących przewodzenie impulsów między nerwem a mięśniem poprzez blokowanie receptorów acetylocholinowych na płytce motorycznej. Działanie tych leków prowadzi do zwiotczenia mięśni szkieletowych, co jest szeroko wykorzystywane w anestezjologii i intensywnej terapii.

Wyróżniamy dwie główne grupy tych leków: niedepolaryzujące (np. rokuronium, wekuronium, atrakurium, cisatrakurium, pankuronium) oraz depolaryzujące (np. sukcynylocholina). Środki niedepolaryzujące działają jako kompetytywni antagoniści acetylocholiny, blokując receptor bez jego aktywacji. Leki depolaryzujące natomiast początkowo aktywują receptor (powodując depolaryzację), a następnie blokują go, uniemożliwiając repolaryzację.

Zastosowanie kliniczne tych leków obejmuje przede wszystkim ułatwienie intubacji dotchawiczej, zapewnienie zwiotczenia mięśni podczas zabiegów operacyjnych, poprawę wentylacji mechanicznej u pacjentów krytycznie chorych oraz kontrolę drgawek opornych na leczenie. Należy pamiętać, że pacjent otrzymujący te leki wymaga jednoczesnego stosowania sedacji i analgezji oraz wspomaganej wentylacji, ponieważ środki te nie mają właściwości przeciwbólowych ani nasennych.

Działanie leków blokujących przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe można odwrócić przy pomocy inhibitorów cholinoesterazy (neostygmina, pirydostygmina) lub specyficznych środków wiążących (sugammadeks dla rokuronium i wekuronium). Monitorowanie stopnia blokady nerwowo-mięśniowej przeprowadza się za pomocą stymulacji nerwów obwodowych i oceny odpowiedzi mięśniowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl