prewencja pierwotna zdarzeń sercowo-naczyniowych

Prewencja pierwotna zdarzeń sercowo-naczyniowych to zespół działań medycznych i strategii zdrowotnych mających na celu zapobieganie wystąpieniu pierwszego incydentu sercowo-naczyniowego u osób bez rozpoznanej choroby układu krążenia. Obejmuje identyfikację i modyfikację czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, cukrzyca, otyłość, palenie tytoniu oraz brak aktywności fizycznej.

Kluczowym elementem prewencji pierwotnej jest ocena globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego przy użyciu uznanych skal, takich jak SCORE2 czy Framingham. Na podstawie tej oceny lekarze mogą wdrażać odpowiednie interwencje farmakologiczne i niefarmakologiczne. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi towarzystw kardiologicznych, dla osób z wysokim i bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym zaleca się intensywną modyfikację czynników ryzyka, włącznie z farmakoterapią.

Interwencje farmakologiczne w prewencji pierwotnej obejmują stosowanie statyn u osób z podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL, leków przeciwnadciśnieniowych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz kwasu acetylosalicylowego w wybranych przypadkach wysokiego ryzyka. Coraz większą rolę odgrywają nowoczesne strategie profilaktyczne, takie jak polypill (preparat łączący kilka substancji czynnych) oraz indywidualizacja terapii w oparciu o biomarkery i badania genetyczne.

Interwencje niefarmakologiczne, stanowiące fundament prewencji pierwotnej, obejmują modyfikację stylu życia: dietę śródziemnomorską lub DASH, regularną aktywność fizyczną (≥150 minut tygodniowo aktywności o umiarkowanej intensywności), utrzymanie prawidłowej masy ciała, zaprzestanie palenia tytoniu oraz ograniczenie spożycia alkoholu. Działania edukacyjne i programy zdrowia publicznego odgrywają kluczową rolę w zwiększaniu świadomości społecznej i skuteczności prewencji pierwotnej.

Powiązane wpisy

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl