zaburzenia limfoproliferacyjne EBV
Zaburzenia limfoproliferacyjne związane z wirusem Epsteina-Barr (EBV-LPD) obejmują spektrum chorób charakteryzujących się niekontrolowaną proliferacją limfocytów zainfekowanych wirusem EBV. Mogą one wystąpić u pacjentów z pierwotnym lub wtórnym niedoborem odporności, w tym u osób po przeszczepach narządów, chorych na AIDS, lub z wrodzonymi zaburzeniami immunologicznymi.
Klinicznie zaburzenia te mogą manifestować się jako mononukleoza zakaźna, limfadenopatia, organomegalia, gorączka, nocne poty oraz utrata masy ciała. W cięższych przypadkach mogą rozwinąć się różne typy chłoniaków, w tym chłoniak Hodgkina, chłoniaki rozlane z dużych komórek B, chłoniaki Burkitta, czy potransplantacyjne zaburzenia limfoproliferacyjne (PTLD).
Diagnostyka EBV-LPD obejmuje badania serologiczne wykrywające przeciwciała przeciwko antygenom wirusa, PCR wykrywające DNA wirusa we krwi lub tkankach, a także badania histopatologiczne z immunohistochemią i hybrydyzacją in situ dla EBER (EBV-encoded RNA). Leczenie zależy od typu zaburzenia i obejmuje redukcję immunosupresji (u pacjentów po przeszczepach), terapię przeciwwirusową, immunoterapię (rytuksymab), chemioterapię oraz w wybranych przypadkach adoptywny transfer limfocytów T specyficznych dla EBV.
Rokowanie w EBV-LPD jest zróżnicowane i zależy od typu zaburzenia, stopnia zaawansowania choroby oraz odpowiedzi na leczenie. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie znacząco poprawiają wyniki terapeutyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Prograf 1 mg
Prograf (takrolimus) wykazuje szeroki i złożony profil działań niepożądanych, które obejmują liczne układy i narządy. Najczęstsze powikłania dotyczą układu immunologicznego (zwiększone ryzyko zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pierwotniakowych, w tym CMV, wirusa BK i JC), metabolicznego (hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia), nerwowego (drżenia mięśniowe, bóle głowy, drgawki, zespół PRES), sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, tachykardia), nerek (niewydolność nerek, toksyczna nefropatia) oraz przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, owrzodzenia, perforacje). Działania niepożądane mogą mieć charakter odwracalny po modyfikacji dawki, a doustna droga podania wiąże się z mniejszą częstością powikłań niż dożylna. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, zwłaszcza zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV oraz nowotworów skóry, a także na reakcje alergiczne i anafilaktoidalne stanowiące zagrożenie życia.
agranulocytoza, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, bezmocz, bezsenność, biegunka, ból głowy, cukrzyca, drżenie mięśniowe, działanie niepożądane, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hipomagnezemia, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, nefropatia BK, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, parestezje, plamica zakrzepowa małopłytkowa, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktoidalna, skąpomocz, tachykardia, takrolimus, toksyczna nekroliza naskórka, torsades de pointes, trombocytopenia, wodobrzusze, zaburzenia limfoproliferacyjne EBV, zaburzenie czynności nerek, zakażenia oportunistyczne, zakażenie wirusem CMV, zapalenie trzustki, zespół bólowy indukowany inhibitorem kalcyneuryny, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii