wrodzony niedobór antytrombiny

Wrodzony niedobór antytrombiny to rzadkie schorzenie dziedziczone autosomalnie dominująco, charakteryzujące się obniżonym poziomem lub nieprawidłowym funkcjonowaniem antytrombiny – naturalnego inhibitora krzepnięcia krwi. Antytrombina hamuje działanie trombiny i innych czynników krzepnięcia (głównie IXa, Xa, XIa, XIIa), co zapobiega nadmiernej aktywacji kaskady krzepnięcia.

Wyróżnia się dwa główne typy wrodzonego niedoboru antytrombiny: typ I (ilościowy) z równomiernym zmniejszeniem aktywności i stężenia białka, oraz typ II (jakościowy) z normalnym stężeniem, ale obniżoną aktywnością antytrombiny. Typ II dzieli się dodatkowo na podtypy w zależności od lokalizacji defektu (miejsce reaktywne, miejsce wiązania heparyny lub wielorakie defekty).

Osoby z wrodzonym niedoborem antytrombiny mają 5-50 razy zwiększone ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), zwłaszcza zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Pierwsze epizody zakrzepowe występują zwykle przed 40. rokiem życia, a czynniki ryzyka takie jak ciąża, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, unieruchomienie czy zabiegi chirurgiczne znacząco zwiększają prawdopodobieństwo incydentów zakrzepowych.

Diagnostyka obejmuje oznaczenie aktywności antytrombiny (test funkcjonalny), stężenia antytrombiny (test immunologiczny) oraz badania genetyczne. Leczenie obejmuje przewlekłą antykoagulację u pacjentów po incydencie zakrzepowym oraz profilaktykę w sytuacjach zwiększonego ryzyka. W szczególnych przypadkach, takich jak ciąża lub zabieg chirurgiczny, może być konieczne podanie koncentratu antytrombiny.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl