reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą
Reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą (RT-PCR) to technika molekularna służąca do amplifikacji (namnażania) fragmentów RNA poprzez ich wstępną konwersję do DNA. Proces składa się z dwóch głównych etapów: odwrotnej transkrypcji, podczas której enzym odwrotna transkryptaza syntezuje komplementarny DNA (cDNA) na matrycy RNA, oraz standardowej reakcji PCR, w której następuje amplifikacja uzyskanego cDNA.
W praktyce klinicznej RT-PCR znajduje szerokie zastosowanie w diagnostyce chorób infekcyjnych wywoływanych przez wirusy RNA (np. SARS-CoV-2, HIV, HCV), w badaniach ekspresji genów, wykrywaniu biomarkerów nowotworowych oraz w badaniach przesiewowych. Technika ta wyróżnia się wysoką czułością, pozwalając na wykrycie nawet niewielkich ilości materiału genetycznego patogenu w próbce biologicznej.
Współcześnie stosuje się również ilościową odmianę tej metody (qRT-PCR), która umożliwia nie tylko detekcję, ale również określenie liczby kopii badanego RNA w próbce. Jest to szczególnie istotne w monitorowaniu wiremii u pacjentów z infekcjami wirusowymi, ocenie skuteczności terapii przeciwwirusowej oraz w badaniach nad ekspresją genów w kontekście różnych stanów patologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciw wirusowi rotawirusa – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka zakażenia rotawirusem wymaga potwierdzenia laboratoryjnego, gdyż objawy kliniczne rotawirusowego zapalenia żołądka i jelit są niespecyficzne i nie różnią się od innych etiologii wirusowych czy bakteryjnych. Najczęściej stosowane metody diagnostyczne to testy immunoenzymatyczne (EIA) wykrywające antygen rotawirusa grupy A w kale, testy aglutynacji lateksowej, immunochromatograficzne, mikroskopia elektronowa, elektroforeza segmentów RNA (PAGE) oraz RT-PCR (konwencjonalna i w czasie rzeczywistym). Potwierdzenie zakażenia jest szczególnie istotne u pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby, hospitalizowanych lub z objawami alarmowymi biegunki, a także w celu wykluczenia innych przyczyn, np. bakteryjnych. Diagnostyka molekularna umożliwia również genotypowanie wirusa i identyfikację szczepów szczepionkowych, co jest kluczowe w przypadku podejrzenia zakażenia szczepem żywej szczepionki, zwłaszcza u pacjentów z ciężkim złożonym niedoborem odporności (SCID).
antygen rotawirusa, badanie przesiewowe, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, białko VP4, biegunka rotawirusowa, ciężki złożony niedobór odporności, genotypowanie, infliksymab, mikroskopia elektronowa, niedrożność jelit, przeciwciało neutralizujące, reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą, rotawirusowe zapalenie żołądka i jelit, RT-PCR, SCID, szczep szczepionkowy, szczepionka przeciw rotawirusowi, test aglutynacji lateksowej, test immunochromatograficzny, test immunoenzymatyczny, wgłobienie jelit, zakażenie rotawirusem - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluarix Tetra 1 dawka (0,5 ml)
Fluarix Tetra to czterowalentna inaktywowana szczepionka przeciw grypie, zawierająca dwa podtypy wirusa A (H1N1 i H3N2) oraz dwa linie wirusa B, zgodnie z rekomendacjami WHO i UE. Mechanizm działania opiera się na indukcji przeciwciał przeciwko hemaglutyninom (HA), które neutralizują wirusa. Miana przeciwciał anty-HA ≥1:40 w teście hamowania hemaglutynacji (HI) są uznawane za wskaźnik immunogenności, wiążąc się z około 50% ochroną przed grypą. Kod ATC szczepionki to J07 BB 02, a jej skuteczność kliniczna została oceniona w randomizowanym, zaślepionym badaniu D-QIV-004 u dzieci 6-35 miesięcy, z uwzględnieniem schematu dawkowania zależnego od wcześniejszej historii szczepień.
czterowalentna szczepionka przeciw grypie, czynne uodpornienie, immunogenność szczepionki, inaktywowana szczepionka, mechanizm działania leku, miano przeciwciał anty-HA, neutralizacja wirusa, objawy grypopodobne, przeciwciała przeciwko hemaglutyninie, reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą, RT-PCR, szczep wirusa grypy, szczepionka Fluarix Tetra, test hamowania hemaglutynacji, współczynnik zapadalności, wytworzenie przeciwciał - Leksykon chorób i schorzeń
Covid-19 – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka COVID-19 opiera się głównie na testach molekularnych (RT-PCR) oraz testach antygenowych (Ag-RDT). RT-PCR, wykrywający RNA SARS-CoV-2, jest złotym standardem ze względu na wysoką czułość i swoistość, umożliwiając wykrycie wirusa już we wczesnej fazie zakażenia; czas oczekiwania na wynik wynosi od kilku godzin do 2 dni. Wartość progowa cyklu (Ct) w RT-PCR koreluje z wiremią – niższe Ct wskazują na wyższą ilość wirusa. Testy antygenowe, wykrywające białka wirusa (np. nukleokapsyd lub białko S), charakteryzują się szybkim czasem uzyskania wyniku (15-30 minut) i wysoką swoistością, lecz niższą czułością, szczególnie u osób bezobjawowych. Zaleca się powtórzenie testu antygenowego w przypadku wyniku ujemnego u osób z objawami (dwa testy w odstępach 48 godzin) lub potwierdzenie wyniku testem molekularnym. Prawidłowe pobranie próbki (np. wymaz z nosogardzieli, przedniej części nosa, gardła lub próbka śliny) jest kluczowe dla wiarygodności wyników.
białko kolca, białko nukleokapsydu, D-dimer, dysfagia, ferrytyna, koagulogram, marker stanu zapalnego, nadzór epidemiologiczny, odwrotna transkryptaza, przeciwciało IgA, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą, SARS-CoV-2, sztuczna inteligencja, szybki test diagnostyczny, test amplifikacji kwasu nukleinowego, test antygenowy, test serologiczny, tomografia komputerowa klatki piersiowej, utrata smaku i węchu, wieloukładowy zespół zapalny u dzieci, wiremia, wymaz z gardła, wymaz z nosogardzieli - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Influvac Tetra –
Influvac Tetra to czterowalentna inaktywowana szczepionka przeciw grypie, zawierająca antygeny powierzchniowe wirusów A/(H1N1), A/(H3N2) oraz dwóch linii wirusa B (Victoria i Yamagata). Szczepionka indukuje produkcję swoistych przeciwciał neutralizujących hemaglutyninę, z odpowiedzią immunologiczną osiąganą w ciągu 2-3 tygodni po podaniu. Ochrona utrzymuje się zwykle od 6 do 12 miesięcy. W randomizowanym badaniu kontrolnym u dzieci 6-35 miesięcy, podanie dwóch dawek Influvac Tetra zmniejszyło ryzyko laboratoryjnie potwierdzonej grypy o 54% (95% CI: 37-66%) oraz o 68% (95% CI: 45-81%) w przypadku szczepów potwierdzonych w hodowli komórkowej. Badania immunogenności u dorosłych i dzieci wykazały, że Influvac Tetra jest immunologicznie nie gorszy od trójwalentnej szczepionki Influvac, a dodatkowo wywołuje silniejszą odpowiedź przeciwko dodatkowej linii B zawartej tylko w szczepionce czterowalentnej.
antygen powierzchniowy wirusa grypy, hodowla komórkowa, immunogenność szczepionki, Influvac Tetra, odpowiedź immunologiczna, reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą, RT-PCR, średnia geometryczna miana przeciwciał, szczep homologiczny, szczepionka czterowalentna inaktywowana, test zahamowania hemaglutynacji, wirus grypy, wirus grypy H1N1, wirus grypy H3N2, wirus grypy typu B, wskaźnik serokonwersji - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawczakowłókniak kosmówkowy – Diagnostyka i diagnoza
Brodawczakowłókniak kosmówkowy (DFSP) to rzadki, wolno rosnący nowotwór skóry właściwej o niskim do pośredniego stopniu złośliwości, charakteryzujący się wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych i niskim potencjałem przerzutowym. Diagnostyka opiera się na dokładnym badaniu klinicznym, biopsji wycinkowej lub nacięciowej obejmującej głębsze warstwy skóry oraz badaniu histopatologicznym, gdzie typowe cechy to gęsto ułożone komórki wrzecionowate w układzie storiformnym i naciekanie tkanki podskórnej w wzór plastra miodu. Kluczowe jest wykonanie badań immunohistochemicznych, zwłaszcza ekspresji CD34 (obecnej w 80-100% przypadków), co pozwala na różnicowanie DFSP od innych nowotworów fibrohistiocytarnych. W diagnostyce molekularnej wykrywa się translokację t(17;22)(q22;q13) i chimeryczny gen COL1A1-PDGFB, co jest istotne w przypadkach wątpliwych lub kwalifikujących do terapii inhibitorami kinazy tyrozynowej. Rezonans magnetyczny (MRI) jest preferowaną metodą obrazowania do oceny rozległości guza i planowania leczenia chirurgicznego.
atypia komórkowa, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie kliniczne, badanie molekularne, badanie ultrasonograficzne, biopsja nacięciowa, biopsja sztancowa, biopsja wycinkowa, brodawczakowłókniak kosmówkowy, chirurgia mikrograficzna Mohsa, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórki wrzecionowate, margines chirurgiczny, marker CD34, nawrót miejscowy, neurofibroma, nowotwór tkanki miękkiej, potencjał przerzutowy, reakcja łańcuchowa polimerazy z odwrotną transkryptazą, rezonans magnetyczny, transformacja włókniakomięsakowa, translokacja chromosomalna, włókniak skóry, włókniakomięsak, wywiad medyczny, zdjęcie rentgenowskie