nagminne porażenie dziecięce
Nagminne porażenie dziecięce, znane również jako choroba Heinego-Medina lub poliomyelitis, to ostra choroba zakaźna wywołana przez poliowirus. Wirus atakuje układ nerwowy, szczególnie komórki rogów przednich rdzenia kręgowego, co może prowadzić do porażeń mięśni i w konsekwencji do trwałego kalectwa.
Zakażenie szerzy się drogą pokarmową (fekalno-oralną) lub kropelkową. Większość zakażeń (około 72%) przebiega bezobjawowo, 24% wywołuje łagodne objawy grypopodobne, a w mniej niż 1% przypadków dochodzi do rozwoju porażeń wiotkich. Najczęściej atakowane są mięśnie kończyn dolnych, choć w ciężkich przypadkach może dojść do porażenia mięśni oddechowych, wymagającego wspomagania oddechu.
Diagnostyka opiera się na izolacji wirusa z kału, płynu mózgowo-rdzeniowego lub wymazu z gardła oraz badaniach serologicznych. Leczenie jest objawowe, obejmuje fizjoterapię, wsparcie oddechowe w razie potrzeby oraz leczenie powikłań. Nie istnieje terapia przeciwwirusowa skuteczna w polio.
Dzięki skutecznym programom szczepień choroba została niemal całkowicie wyeliminowana na świecie. W 1988 roku WHO zainicjowała program globalnej eradykacji polio. Obecnie dzika forma wirusa występuje endemicznie tylko w Afganistanie i Pakistanie. W krajach rozwiniętych stosuje się szczepionki inaktywowane (IPV), które nie niosą ryzyka wywołania choroby posurowiczej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Zapobieganie i profilaktyka
Poliomyelitis to wysoce zakaźna choroba wirusowa atakująca układ nerwowy, prowadząca do nieodwracalnego porażenia. Brak jest leczenia przyczynowego, dlatego profilaktyka opiera się na szczepieniach. Dostępne są dwie szczepionki: inaktywowana (IPV) podawana domięśniowo oraz doustna (OPV) zawierająca osłabiony wirus. W krajach rozwiniętych, w tym USA, stosuje się wyłącznie IPV, podawaną w 4 dawkach: w 2, 4, 6-18 miesiącu oraz 4-6 roku życia. Dwie dawki IPV zapewniają 90% ochrony, a trzy dawki 99-100%. Dorośli niezaszczepieni powinni otrzymać 3 dawki IPV w schemacie 0, 4-8 tygodni i 6-12 miesięcy. Szczególne grupy ryzyka, takie jak pracownicy laboratoriów, personel medyczny i podróżujący do obszarów endemicznych, wymagają dodatkowych dawek przypominających. Przed podróżą do regionów z ryzykiem polio zaleca się dawkę przypominającą co najmniej 4 tygodnie wcześniej.
błonica, doustna szczepionka przeciwko polio, eradykacja polio, Haemophilus influenzae, immunoglobulina, inaktywowana szczepionka przeciwko polio, kampania immunizacyjna, krztusiec, nagminne porażenie dziecięce, niedobór odporności, nieodwracalne porażenie, ognisko choroby, okres inkubacji, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, region endemiczny, szczepionka skojarzona, tężec, układ nerwowy, wirus polio, wirusowe zapalenie wątroby, wyszczepialność, zapalenie wątroby typu B - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Poliomyelitis to wysoce zakaźna choroba wirusowa, prowadząca do porażenia mięśniowego, zaburzeń odżywiania, niewydolności oddechowej oraz powikłań neurologicznych. Opieka pielęgniarska wymaga kompleksowej oceny stanu pacjenta, obejmującej monitorowanie funkcji oddechowych, neurologicznych, stanu odżywienia oraz parametrów życiowych. Kluczowe interwencje to utrzymanie drożności dróg oddechowych, wsparcie wentylacji, fizjoterapia klatki piersiowej, odpowiednie żywienie (w tym żywienie przez zgłębnik nosowo-żołądkowy lub pozajelitowe), kontrola bólu oraz zapobieganie powikłaniom unieruchomienia, takim jak odleżyny i przykurcze. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie saturacji tlenem, częstości i rytmu oddechowego oraz hemodynamiki, zwłaszcza u pacjentów z postacią opuszkową polio. Wczesna rehabilitacja i wsparcie psychologiczne są niezbędne dla poprawy jakości życia i funkcjonowania pacjentów.
anoreksja, bilans płynów, dysfagia, fizjoterapia klatki piersiowej, funkcja oddechowa, kontrola zakażeń, lek przeciwbólowy, nagminne porażenie dziecięce, niedodma, oczyszczanie dróg oddechowych, opadanie stopy, orteza, ostre porażenie wiotkie, poliomyelitis, porażenie mięśni oddechowych, postać opuszkowa polio, przykurcz, saturacja krwi, skolioza, sztywność karku, szyna ortopedyczna, technika oszczędzania energii, tracheotomia, zespół post-polio, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Epidemiologia
Poliomyelitis, wywoływane przez poliowirusy, pozostaje wysoce zakaźną chorobą wirusową, która może prowadzić do trwałego porażenia i śmierci w wyniku unieruchomienia mięśni oddechowych. Choroba dotyczy głównie dzieci poniżej 5 roku życia, a jej globalna eradykacja jest celem GPEI od 1988 roku, co doprowadziło do redukcji przypadków o ponad 99%. Obecnie dziki wirus polio występuje endemicznie jedynie w Afganistanie i Pakistanie, a region afrykański WHO został certyfikowany jako wolny od dzikiego wirusa polio w 2020 roku. Nadzór nad polio opiera się na wykrywaniu ostrych porażeń wiotkich (AFP) u dzieci poniżej 15 roku życia, z obowiązkiem pobrania próbek kału w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów oraz badaniu laboratoryjnym w celu identyfikacji wirusa. Wskaźniki jakości nadzoru obejmują wykrycie co najmniej 1 przypadku AFP na 100 000 dzieci oraz pobranie odpowiednich próbek kału od minimum 80% pacjentów z AFP. Nadzór środowiskowy, polegający na badaniu próbek ścieków, uzupełnia nadzór kliniczny, umożliwiając wykrycie krążenia wirusa polio przed pojawieniem się objawów klinicznych.
- Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Leczenie
Poliomyelitis to wysoce zakaźna choroba wirusowa atakująca układ nerwowy, prowadząca do porażenia mięśni, a w ciężkich przypadkach do niewydolności oddechowej i śmierci. Brak jest leczenia przyczynowego, dlatego terapia skupia się na leczeniu objawowym i zapobieganiu powikłaniom. W łagodnych postaciach zaleca się odpoczynek, nawodnienie oraz leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe. W ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja, fizykoterapia, stosowanie leków NLPZ (ibuprofen, diklofenak, acetaminofen), wentylacja mechaniczna oraz wsparcie ortopedyczne (szyny, ortezy). Rehabilitacja obejmuje ćwiczenia biernego zakresu ruchu i wczesną fizjoterapię, co zapobiega przykurczom i deformacjom. Zespół postpolio (PPS) dotyka do 50% pacjentów po przebytym polio, objawiając się postępującym osłabieniem mięśni; leczenie jest objawowe i obejmuje ćwiczenia nieobciążające, terapię zajęciową, wsparcie psychologiczne oraz farmakoterapię bólu (paracetamol, NLPZ, gabapentyna). Dożylne immunoglobuliny (IVIG) wykazują umiarkowaną skuteczność w leczeniu PPS, a nowatorskie preparaty, takie jak Flebogamma 5% DIF, poprawiają funkcję motoryczną pacjentów.
akupunktura, ankyloza stawów, artrodeza stawu, biofeedback, ból neuropatyczny, dożylna immunoglobulina, endoprotezoplastyka, fizjatra, fizykoterapia, inhibitor kapsydu, inhibitor proteazy, medycyna chińska, nagminne porażenie dziecięce, osłabienie mięśni, osocze, poliomyelitis, porażenie mięśni, przeciwciało monoklonalne, przezskórna elektryczna stymulacja nerwów, szczepionka inaktywowana, szyna ortopedyczna, technika Alexandra, terapia komórkami macierzystymi, tracheostomia, uwolnienie mięśniowo-powięziowe, wentylacja mechaniczna, wirus polio, zespół postpolio, zmęczenie mięśni