ostre porażenie wiotkie
Ostre porażenie wiotkie (OPW) to stan nagłego osłabienia mięśni prowadzący do ich wiotkości, z towarzyszącym obniżeniem lub zniesieniem odruchów ścięgnistych. Jest to objaw, a nie odrębna jednostka chorobowa, mogący wskazywać na szerokie spektrum patologii w obrębie układu nerwowego lub mięśniowego.
Etiologia ostrego porażenia wiotkiego jest zróżnicowana i obejmuje m.in. zespół Guillaina-Barrégo, miastenię, porażenie okresowe, ostre poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, poliomyelitis, zatrucia (np. toksyną botulinową), urazy rdzenia kręgowego oraz neuropatie toksyczne i metaboliczne. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać wywiad, badanie neurologiczne, badania laboratoryjne, elektromiografię oraz badania obrazowe OUN.
Objawy kliniczne OPW mogą rozwijać się w różnym tempie – od kilku godzin do kilku dni. Oprócz osłabienia mięśniowego często występują zaburzenia czucia, bóle mięśniowe oraz, w ciężkich przypadkach, niewydolność oddechowa wymagająca mechanicznego wspomagania oddechu. W diagnostyce kluczowe jest szybkie rozpoznanie przyczyny, gdyż determinuje ono sposób leczenia i rokowanie.
Postępowanie terapeutyczne w ostrym porażeniu wiotkim zależy od przyczyny podstawowej. Obejmuje ono m.in. plazmaferezę, dożylne podanie immunoglobulin, kortykosteroidów, leczenie przeciwinfekcyjne, odstawienie substancji toksycznych oraz leczenie wspomagające, w tym rehabilitację neurologiczną, która powinna być rozpoczęta jak najwcześniej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Poliomyelitis to wysoce zakaźna choroba wirusowa, prowadząca do porażenia mięśniowego, zaburzeń odżywiania, niewydolności oddechowej oraz powikłań neurologicznych. Opieka pielęgniarska wymaga kompleksowej oceny stanu pacjenta, obejmującej monitorowanie funkcji oddechowych, neurologicznych, stanu odżywienia oraz parametrów życiowych. Kluczowe interwencje to utrzymanie drożności dróg oddechowych, wsparcie wentylacji, fizjoterapia klatki piersiowej, odpowiednie żywienie (w tym żywienie przez zgłębnik nosowo-żołądkowy lub pozajelitowe), kontrola bólu oraz zapobieganie powikłaniom unieruchomienia, takim jak odleżyny i przykurcze. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie saturacji tlenem, częstości i rytmu oddechowego oraz hemodynamiki, zwłaszcza u pacjentów z postacią opuszkową polio. Wczesna rehabilitacja i wsparcie psychologiczne są niezbędne dla poprawy jakości życia i funkcjonowania pacjentów.
anoreksja, bilans płynów, dysfagia, fizjoterapia klatki piersiowej, funkcja oddechowa, kontrola zakażeń, lek przeciwbólowy, nagminne porażenie dziecięce, niedodma, oczyszczanie dróg oddechowych, opadanie stopy, orteza, ostre porażenie wiotkie, poliomyelitis, porażenie mięśni oddechowych, postać opuszkowa polio, przykurcz, saturacja krwi, skolioza, sztywność karku, szyna ortopedyczna, technika oszczędzania energii, tracheotomia, zespół post-polio, zgłębnik nosowo-żołądkowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej – Leczenie
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej (HFMD) jest wirusową infekcją najczęściej wywoływaną przez wirusy Coxsackie A16 oraz enterowirus 71 (EV71). Przebieg choroby jest zwykle łagodny i samoograniczający się w ciągu 7-10 dni, a leczenie jest objawowe. Zaleca się stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, takich jak paracetamol i ibuprofen (dawki dostosowane do wieku i masy ciała), przy jednoczesnym unikaniu aspiryny u dzieci poniżej 18 roku życia ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Kluczowe jest zapobieganie odwodnieniu poprzez podawanie chłodnych napojów, lodów, mrożonych jogurtów oraz miękkich, łagodnych pokarmów, a także łagodzenie bólu owrzodzeń jamy ustnej za pomocą płukanek (np. ciepła woda z solą, mieszanka Benadrylu i Maaloxu) i miejscowych środków znieczulających, z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących lidokainy u dzieci. Zmiany skórne należy utrzymywać w czystości, unikać przekłuwania pęcherzyków i stosować preparaty wysuszające, np. tlenek cynku.
amantadyna, chinakryna, chlorheksydyna, difenhydramina, enterowirus, Enterowirus 71, ibuprofen, immunoglobulina, immunoglobulina dożylna, leczenie przyczynowe, lek przeciwbólowy, lek przeciwgorączkowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzapalny, milrinon, odwodnienie, ostre porażenie wiotkie, owrzodzenie jamy ustnej, paracetamol, powikłanie kardiologiczne, powikłanie oddechowe, rybawiryna, tlenek cynku, wirus Coxsackie A16, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Reye’a - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Epidemiologia
Poliomyelitis, wywoływane przez poliowirusy, pozostaje wysoce zakaźną chorobą wirusową, która może prowadzić do trwałego porażenia i śmierci w wyniku unieruchomienia mięśni oddechowych. Choroba dotyczy głównie dzieci poniżej 5 roku życia, a jej globalna eradykacja jest celem GPEI od 1988 roku, co doprowadziło do redukcji przypadków o ponad 99%. Obecnie dziki wirus polio występuje endemicznie jedynie w Afganistanie i Pakistanie, a region afrykański WHO został certyfikowany jako wolny od dzikiego wirusa polio w 2020 roku. Nadzór nad polio opiera się na wykrywaniu ostrych porażeń wiotkich (AFP) u dzieci poniżej 15 roku życia, z obowiązkiem pobrania próbek kału w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów oraz badaniu laboratoryjnym w celu identyfikacji wirusa. Wskaźniki jakości nadzoru obejmują wykrycie co najmniej 1 przypadku AFP na 100 000 dzieci oraz pobranie odpowiednich próbek kału od minimum 80% pacjentów z AFP. Nadzór środowiskowy, polegający na badaniu próbek ścieków, uzupełnia nadzór kliniczny, umożliwiając wykrycie krążenia wirusa polio przed pojawieniem się objawów klinicznych.