endogenne wytwarzanie glukozy
Endogenne wytwarzanie glukozy (EWG) to proces fizjologiczny, w którym organizm produkuje glukozę z zasobów własnych, głównie w wątrobie. Proces ten zachodzi przede wszystkim w okresach głodowania, aby utrzymać stężenie glukozy we krwi na poziomie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu, szczególnie mózgu, który jest głównym konsumentem glukozy.
Kluczowymi mechanizmami endogennego wytwarzania glukozy są glikogenoliza (rozkład zmagazynowanego glikogenu) oraz glukoneogeneza (synteza glukozy de novo z prekursorów niebędących węglowodanami, takich jak aminokwasy, glicerol i mleczan). W warunkach fizjologicznych wątroba odpowiada za około 80-90% endogennej produkcji glukozy, podczas gdy nerki dostarczają pozostałe 10-20%.
Regulacja endogennego wytwarzania glukozy jest złożonym procesem hormonalnym, w którym główną rolę odgrywają insulina (hamująca EWG) oraz glukagon, kortyzol, adrenalina i hormon wzrostu (stymulujące EWG). Zaburzenia tego procesu mają istotne znaczenie w patofizjologii cukrzycy, gdzie nadmierna produkcja glukozy przez wątrobę, wraz z upośledzoną utylizacją glukozy przez tkanki obwodowe, przyczynia się do hiperglikemii.
W diagnostyce i badaniach klinicznych endogenne wytwarzanie glukozy można mierzyć za pomocą technik izotopowych, takich jak podwójne znakowanie glukozy. Leki stosowane w terapii cukrzycy, jak metformina, częściowo działają poprzez ograniczanie endogennej produkcji glukozy w wątrobie, co podkreśla kliniczne znaczenie tego procesu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dagrafors 10 mg
Dapagliflozyna, aktywny składnik leku Dagrafors, jest silnym, wybiórczym i odwracalnym inhibitorem SGLT2 (Ki: 0,55 nM), stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2. Mechanizm działania polega na hamowaniu zwrotnego wchłaniania glukozy i sodu w proksymalnym kanaliku nerkowym, co prowadzi do zwiększonego wydalania glukozy (około 70 g/dobę przy dawce 10 mg) i osmotycznej diurezy (wzrost objętości moczu o około 375 ml/dobę). Działanie to skutkuje poprawą kontroli glikemii (zmniejszenie HbA1c o 0,66% w porównaniu z placebo po 24 tygodniach), obniżeniem ciśnienia tętniczego, redukcją masy ciała (średnio o 3,16 kg) oraz korzystnym wpływem na funkcję serca i nerek, niezależnie od działania hipoglikemizującego. Dapagliflozyna wykazuje wysoką selektywność względem SGLT2, przewyższającą 1400-krotnie selektywność względem SGLT1, co minimalizuje wpływ na absorpcję glukozy w jelitach i zmniejsza ryzyko hipoglikemii u pacjentów z prawidłowym stężeniem glukozy we krwi.
ciśnienie krwi, ciśnienie wewnątrzkłębuszkowe, cukrzyca typu 2, czynność nerek, czynność rozkurczowa, działanie hipoglikemizujące, endogenne wytwarzanie glukozy, filtracja kłębuszkowa, hematokryt, hemoglobina glikowana, hipoglikemia, inhibitor SGLT2, kanalik proksymalny nerki, kontrola glikemii, monoterapia, obciążenie wstępne i następcze serca, osmoza diuretyczna, reabsorpcja sodu, śmiertelność sercowo-naczyniowa, stężenie kwasu moczowego, układ sercowo-naczyniowy, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wskaźnik HOMA beta-cell, wydalanie glukozy z moczem, zaburzenie czynności nerek