dziki wirus polio
Dziki wirus polio (poliovirus) to patogen odpowiedzialny za poliomyelitis, czyli chorobę Heinego-Medina. Należy do rodziny Picornaviridae i występuje w trzech serotypach: PV1, PV2 i PV3. Wirus atakuje układ nerwowy, powodując uszkodzenie neuronów ruchowych, co może prowadzić do porażeń wiotkich, zwłaszcza kończyn dolnych.
Transmisja dzikiego wirusa polio odbywa się drogą fekalno-oralną, głównie poprzez zanieczyszczoną wodę i żywność. Po zakażeniu wirus namnaża się w jelitach, po czym przedostaje się do krwiobiegu, a następnie może zaatakować ośrodkowy układ nerwowy. U większości zakażonych (około 72%) infekcja przebiega bezobjawowo, u około 25% występują objawy grypopodobne, a u mniej niż 1% dochodzi do porażeń.
Dzięki ogólnoświatowym programom szczepień prowadzonym przez WHO, występowanie dzikiego wirusa polio zostało znacząco ograniczone. Obecnie krąży on endemicznie jedynie w Afganistanie i Pakistanie. Szczepionki przeciwko polio występują w dwóch formach: inaktywowanej (IPV – wstrzykiwanej) oraz żywej atenuowanej (OPV – doustnej). W krajach, gdzie wyeliminowano dziki wirus, stosuje się głównie IPV, aby uniknąć przypadków polio poszczepiennego.
Eradykacja dzikiego wirusa polio pozostaje jednym z priorytetów światowej ochrony zdrowia. Wyzwania w eliminacji obejmują trudności logistyczne w dystrybucji szczepionek na terenach objętych konfliktami, opór społeczny wobec szczepień oraz ryzyko związane z krążeniem szczepów pochodnych od szczepionki (VDPV) w populacjach z niskim poziomem immunizacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół post-polio – Epidemiologia
Zespół post-polio (PPS) to schorzenie neurologiczne manifestujące się nowymi lub postępującymi objawami osłabienia mięśniowego, zmęczenia i bólu u pacjentów po przebytym poliomyelitis, pojawiające się zwykle po 15-40 latach od pierwotnego zakażenia. Częstość występowania PPS jest zmienna i wynosi od 15% do 80% w populacji ozdrowieńców, z danymi epidemiologicznymi wskazującymi na około 28,5% w badaniu populacyjnym w USA (95% CI 24,4-32,6). Czynniki ryzyka rozwoju PPS obejmują ciężkość pierwotnego zakażenia, płeć żeńską, czas od zakażenia (szczyt po 30-34 latach), objawy oddechowe podczas ostrej fazy, wiek w momencie zakażenia oraz stopień powrotu do zdrowia. Diagnostyka opiera się na kryteriach EFNS, w tym potwierdzeniu odnerwienia neuronów ruchowych w EMG, stabilności funkcjonalnej przez co najmniej 15 lat, nowych objawach utrzymujących się minimum rok oraz wykluczeniu innych przyczyn klinicznych. PPS jest diagnozą wykluczającą, bez specyficznych testów laboratoryjnych czy obrazowych.
choroba Heinego-Medina, choroba neuronu ruchowego, dysfagia, dziki wirus polio, elektromiografia, eradykacja polio, nadzór środowiskowy, objawy neuromięśniowe, odnerwienie neuronu ruchowego, osłabienie mięśniowe, ostre wiotkie porażenie, poliomyelitis, porażenie, schorzenie neurologiczne, stabilność neurologiczna, wirus polio, zanik mięśni, zespół post-polio, zmęczenie mięśni - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Epidemiologia
Poliomyelitis, wywoływane przez poliowirusy, pozostaje wysoce zakaźną chorobą wirusową, która może prowadzić do trwałego porażenia i śmierci w wyniku unieruchomienia mięśni oddechowych. Choroba dotyczy głównie dzieci poniżej 5 roku życia, a jej globalna eradykacja jest celem GPEI od 1988 roku, co doprowadziło do redukcji przypadków o ponad 99%. Obecnie dziki wirus polio występuje endemicznie jedynie w Afganistanie i Pakistanie, a region afrykański WHO został certyfikowany jako wolny od dzikiego wirusa polio w 2020 roku. Nadzór nad polio opiera się na wykrywaniu ostrych porażeń wiotkich (AFP) u dzieci poniżej 15 roku życia, z obowiązkiem pobrania próbek kału w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów oraz badaniu laboratoryjnym w celu identyfikacji wirusa. Wskaźniki jakości nadzoru obejmują wykrycie co najmniej 1 przypadku AFP na 100 000 dzieci oraz pobranie odpowiednich próbek kału od minimum 80% pacjentów z AFP. Nadzór środowiskowy, polegający na badaniu próbek ścieków, uzupełnia nadzór kliniczny, umożliwiając wykrycie krążenia wirusa polio przed pojawieniem się objawów klinicznych.