grzyby Aspergillus

Grzyby z rodzaju Aspergillus (kropidlaki) stanowią istotny problem w medycynie zarówno jako patogeny oportunistyczne, jak i źródło mykotoksyn. Najczęstsze gatunki chorobotwórcze to A. fumigatus, A. flavus, A. niger i A. terreus. Kropidlaki są powszechnie występującymi grzybami pleśniowymi, których zarodniki znajdują się w powietrzu, glebie i rozkładającej się materii organicznej.

Zakażenia wywoływane przez Aspergillus mogą przybierać różne formy kliniczne. Najpoważniejszą jest inwazyjna aspergiloza, występująca głównie u pacjentów z głęboką immunosupresją (po przeszczepach, z neutropenią, otrzymujących długotrwałą terapię kortykosteroidami). Charakteryzuje się wysoką śmiertelnością sięgającą 30-95%. Inne formy to aspergiloza płucna przewlekła, alergiczna aspergiloza oskrzelowo-płucna, aspergiloma (grzybnia) oraz zakażenia zatok przynosowych.

Diagnostyka zakażeń Aspergillus opiera się na badaniach mikrobiologicznych (hodowla, mikroskopia), serologicznych (wykrywanie galaktomannanu), molekularnych (PCR) oraz obrazowych (TK wysokiej rozdzielczości). W leczeniu stosuje się leki przeciwgrzybicze, głównie worikonazol (lek pierwszego wyboru w inwazyjnej aspergilozie), itrakonazol, posakonazol, izawukonazol oraz amfoterycynę B i echinokandyny.

Poza bezpośrednim działaniem chorobotwórczym, niektóre gatunki Aspergillus produkują mykotoksyny, np. aflatoksyny (A. flavus), które wykazują silne działanie hepatotoksyczne i kancerogenne. Kontrola zakażeń szpitalnych związanych z Aspergillus jest istotnym elementem opieki nad pacjentami z grup ryzyka, szczególnie w oddziałach hematologicznych i transplantologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl