aktynomycyna

Aktynomycyna to antybiotyk należący do grupy leków przeciwnowotworowych, odkryty w 1940 roku. Jest naturalnym związkiem produkowanym przez bakterie z rodzaju Streptomyces. Ze względu na swoją budowę chemiczną, aktynomycyny klasyfikowane są jako barwniki peptydowe.

Mechanizm działania aktynomycyny polega na wiązaniu się z DNA i blokowaniu syntezy RNA, co hamuje produkcję białek komórkowych i prowadzi do śmierci komórki. Lek wykazuje większą toksyczność wobec szybko dzielących się komórek, co uzasadnia jego zastosowanie w onkologii. W praktyce klinicznej najczęściej stosowana jest aktynomycyna D (daktynomycyna).

Aktynomycyna D znajduje zastosowanie w leczeniu niektórych nowotworów, zwłaszcza u dzieci. Jest wykorzystywana m.in. w terapii guza Wilmsa (nephroblastoma), mięsaka Ewinga, mięsaków tkanek miękkich oraz w leczeniu nabłoniaka kosmówkowego (choriocarcinoma). Lek podawany jest dożylnie w ściśle kontrolowanych warunkach ze względu na wąski indeks terapeutyczny.

Do najczęstszych działań niepożądanych aktynomycyny należą: mielosupresja (zwłaszcza leukopenia i trombocytopenia), nudności, wymioty, zapalenie błon śluzowych, łysienie, nadwrażliwość skóry na światło oraz potencjalne uszkodzenie wątroby. Wynaczynienie leku podczas podawania może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia tkanek.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl