lipazy trzustkowe

Lipazy trzustkowe to grupa enzymów trawiennych produkowanych przez komórki pęcherzykowe trzustki, które odgrywają kluczową rolę w trawieniu tłuszczów. Głównym przedstawicielem tej grupy jest lipaza trzustkowa (EC 3.1.1.3), która hydrolizuje wiązania estrowe triacylogliceroli, uwalniając wolne kwasy tłuszczowe i monoglicerydy.

Lipazy trzustkowe są wydzielane do dwunastnicy w odpowiedzi na obecność tłuszczów w przewodzie pokarmowym. Ich aktywność katalityczna wymaga obecności kolipazy – białka pomocniczego również produkowanego przez trzustkę, które umożliwia lipazom efektywne działanie na granicy faz woda-lipid. Optymalny zakres pH dla aktywności tych enzymów wynosi 7,0-9,0.

W diagnostyce medycznej oznaczanie stężenia lipazy w surowicy krwi jest cennym markerem w rozpoznawaniu i monitorowaniu ostrego zapalenia trzustki. Wartości lipazy wzrastają zwykle w ciągu 4-8 godzin od początku ostrego zapalenia trzustki, osiągają szczyt po 24 godzinach i utrzymują się przez 8-14 dni. Lipazy trzustkowe są bardziej swoiste dla schorzeń trzustki niż amylaza i dłużej utrzymują się w podwyższonym stężeniu.

Niedobór lipaz trzustkowych, występujący w przebiegu przewlekłego zapalenia trzustki, mukowiscydozy czy po resekcji trzustki, prowadzi do zaburzeń trawienia tłuszczów (steatorei). W leczeniu stosuje się wówczas enzymatyczną terapię zastępczą zawierającą preparaty lipaz pochodzenia trzustkowego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl