preparaty jodu
Preparaty jodu stanowią istotną grupę leków stosowanych głównie w schorzeniach tarczycy oraz w profilaktyce radiacyjnej. Związki jodu są niezbędne do prawidłowej syntezy hormonów tarczycy – tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3), które regulują metabolizm organizmu.
W praktyce klinicznej preparaty jodu znajdują zastosowanie w leczeniu nadczynności tarczycy (hipertyreoza), zwłaszcza w terapii przełomu tarczycowego, gdzie wykorzystuje się ich zdolność do blokowania uwalniania hormonów tarczycy. Roztwór Lugola oraz płyn Plummera należą do najczęściej stosowanych preparatów w tych przypadkach. Jod radioaktywny (I-131) stosowany jest natomiast w leczeniu nadczynności tarczycy oraz raka tarczycy.
W profilaktyce radiacyjnej preparaty stabilnego jodu (najczęściej jodek potasu) podawane są w celu wysycenia tarczycy i zapobieżenia wchłanianiu radioaktywnego jodu przez ten gruczoł. Jest to szczególnie istotne w przypadku awarii elektrowni jądrowych. Dawkowanie preparatów jodu zależy od wieku pacjenta oraz konkretnego wskazania klinicznego.
Przy stosowaniu preparatów jodu należy zachować ostrożność, gdyż mogą one wywołać efekt Wolff-Chaikoffa (przejściowe zahamowanie syntezy hormonów tarczycy) lub spowodować jodową nadczynność tarczycy (efekt Jod-Basedow). Przeciwwskazania obejmują m.in. ciążę (z wyjątkiem sytuacji zagrożenia radiacyjnego), uczulenie na jod oraz niektóre specyficzne choroby tarczycy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola) (10 mg + 20 mg)/g
Produkt leczniczy Solutio Iodi Cum Glycerini Coel (płyn lugola) o stężeniu 10 mg jodu i 20 mg jodku potasu na gram nie posiada dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak badań obejmuje toksyczność ostrą i przewlekłą przy stosowaniu miejscowym, potencjalne działanie mutagenne, rakotwórcze, wpływ na rozrodczość i rozwój płodu, miejscową tolerancję skórną oraz toksykokinetykę substancji aktywnych. W związku z tym, brak jest szczegółowych informacji z badań na zwierzętach lub innych modelach przedklinicznych dla tego preparatu.