metabolit dekstrometorfanu
Metabolit dekstrometorfanu to związek powstający w wyniku przemian tego popularnego leku przeciwkaszlowego w organizmie. Głównym metabolitem dekstrometorfanu jest dekstrorfan, który powstaje w procesie O-demetylacji z udziałem enzymu cytochromu P450 2D6 (CYP2D6).
Metabolizm dekstrometorfanu wykazuje znaczne różnice międzyosobnicze ze względu na polimorfizm genetyczny CYP2D6. Pacjenci klasyfikowani są jako metabolizerzy wolni, pośredni, ekstensywni lub ultraszybcy, co wpływa na stężenie zarówno związku macierzystego, jak i jego metabolitów w organizmie. U osób z wolnym metabolizmem może dochodzić do kumulacji dekstrometorfanu i wystąpienia działań niepożądanych.
Dekstrorfan, główny metabolit, wykazuje działanie antagonistyczne wobec receptora NMDA, podczas gdy sam dekstrometorfan jest antagonistą receptora NMDA oraz agonistą receptora sigma-1. Ponadto, powstaje również metabolit wtórny – 3-metoksymorfinan, który również może wykazywać aktywność farmakologiczną.
Oznaczanie metabolitów dekstrometorfanu ma zastosowanie w badaniach toksykologicznych, monitorowaniu terapii oraz w fenotypowaniu aktywności enzymu CYP2D6. W medycynie sądowej analiza tych metabolitów może być wykorzystywana w przypadkach przedawkowania lub zatrucia dekstrometorfanem.