Właściwości farmakokinetyczne leku Gripex

Preparat Gripex (325 mg + 30 mg + 10 mg, tabletki powlekane) zawiera trzy substancje czynne: paracetamol, pseudoefedrynę chlorowodorek oraz dekstrometorfanu bromowodorek. Każda z tych substancji charakteryzuje się odmiennym profilem farmakokinetycznym, co wpływa na całościowe właściwości farmakokinetyczne produktu.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie we krwi osiąga przeciętnie po upływie 1 godziny od podania. W dawkach terapeutycznych wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu, około 25%.²

Biologiczny okres półtrwania paracetamolu u dorosłych wynosi od 1,6 do 3,8 godziny. Działanie przeciwbólowe utrzymuje się przez 4-6 godzin, natomiast działanie przeciwgorączkowe przez 6-8 godzin.³

Eliminacja paracetamolu odbywa się głównie poprzez biotransformację w wątrobie. Jedynie niewielka część substancji czynnej (około 2-4%) wydalana jest w postaci niezmienionej przez nerki.⁴

Głównym metabolitem paracetamolu u dorosłych jest połączenie z kwasem glukuronowym, natomiast u dzieci – z kwasem siarkowym. W procesie metabolizmu powstaje również w niewielkiej ilości hepatotoksyczny metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinoimina, który w warunkach normalnych jest szybko sprzęgany z glutationem i wydalany z moczem po koniugacji z cysteiną lub kwasem merkapturowym.⁵

Mechanizm detoksykacji N-acetylo-p-benzochinoiminy może ulec wysyceniu przy przyjmowaniu dużych dawek paracetamolu. Wyczerpanie zasobów glutationu w wątrobie prowadzi do nagromadzenia toksycznego metabolitu, co może skutkować uszkodzeniem i martwicą hepatocytów oraz ostrą niewydolnością wątroby.⁶

Farmakokinetyka pseudoefedryny

Pseudoefedryna wchłania się szybko i całkowicie z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w surowicy krwi osiąga po około 1,5 godziny od podania. Co istotne, przyjmowanie posiłków nie wykazuje znaczącego wpływu na proces wchłaniania tej substancji.⁷

Działanie obkurczające błonę śluzową nosa pojawia się stosunkowo szybko – po około 30 minutach od podania. Maksymalny efekt terapeutyczny obserwuje się po 30-60 minutach, a działanie utrzymuje się do 4 godzin.⁸

Metabolizm pseudoefedryny zachodzi przy udziale enzymu monoaminooksydazy. Znacząca część substancji (70-90%) wydalana jest z moczem w postaci niezmienionej.⁹

Farmakokinetyka dekstrometorfanu

Dekstrometorfan dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Efekt przeciwkaszlowy występuje stosunkowo szybko, po około 15-30 minutach od podania, i utrzymuje się przez około 4 godziny.¹⁰

Po podaniu doustnym dekstrometorfan podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia w wątrobie. Głównym procesem metabolicznym jest genetycznie kontrolowana O-demetylacja, katalizowana przez enzym CYP2D6.¹¹

Istnieją różne fenotypy enzymatyczne wpływające na proces utleniania dekstrometorfanu, co przekłada się na zróżnicowaną farmakokinetykę u poszczególnych pacjentów. U niektórych osób metabolizm przebiega wolniej, co skutkuje przewagą niezmienionej postaci dekstrometorfanu we krwi i moczu.¹²

Główne metabolity dekstrometorfanu to:

• dekstrorfan (3-hydroksy-N-metylomorfinan) – główny metabolit, również wykazujący działanie przeciwkaszlowe
• 3-hydroksymorfinan
• 3-metoksymorfinan

¹³

Eliminacja dekstrometorfanu następuje głównie przez wydalanie nerkowe – w postaci niezmienionej oraz jako metabolity z moczem (do 56% podanej dawki).¹⁴

Porównanie parametrów farmakokinetycznych składników leku Gripex