Przedawkowanie leku Gripex (325 mg + 30 mg + 10 mg, tabletki powlekane)

Produkt leczniczy Gripex zawiera trzy substancje czynne: paracetamol (325 mg), pseudoefedryny chlorowodorek (30 mg) i dekstrometorfanu bromowodorek (10 mg). W przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy związane z działaniem jednej substancji czynnej lub wszystkich jednocześnie, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.¹

Przedawkowanie paracetamolu

Przedawkowanie paracetamolu stanowi stan zagrożenia życia, prowadzący do uszkodzenia wątroby. Przypadkowe lub zamierzone przyjęcie zbyt dużej dawki może w ciągu kilku do kilkunastu godzin wywołać charakterystyczne objawy wczesne, takie jak: nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność i ogólne osłabienie organizmu. Objawy te mogą ustąpić następnego dnia, stwarzając fałszywe wrażenie poprawy, podczas gdy w rzeczywistości rozwija się uszkodzenie wątroby. W kolejnej fazie zatrucia pojawiają się: rozpieranie w nadbrzuszu, ponowne nudności oraz żółtaczka – będące objawami postępującego uszkodzenia hepatocytów.²

Przyjęcie jednorazowo paracetamolu w dawce 5 g lub większej stanowi wskazanie do natychmiastowej interwencji. Jeśli od zażycia nie upłynęła więcej niż godzina, należy sprowokować wymioty i niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Kluczowe znaczenie ma podanie doustnie 60-100 g węgla aktywnego, najlepiej rozmieszanego z wodą. Wiarygodną ocenę ciężkości zatrucia dostarcza oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi w relacji do czasu, jaki upłynął od przyjęcia substancji. Jeżeli oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi nie jest możliwe, a przyjęta dawka była prawdopodobnie duża, należy wdrożyć bardziej intensywne leczenie odtrutkami.³

W leczeniu szpitalnym stosuje się podanie 2,5 g metioniny, a następnie kontynuację terapii za pomocą N-acetylocysteiny i/lub metioniny. Antidota te są szczególnie skuteczne w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, choć mogą być również pomocne nawet po 24 godzinach. Leczenie zatrucia paracetamolem wymaga hospitalizacji w warunkach oddziału intensywnej terapii.⁴

Przedawkowanie pseudoefedryny

Przedawkowanie pseudoefedryny chlorowodorku prowadzi głównie do objawów związanych z nadmiernym pobudzeniem ośrodkowego układu nerwowego. Charakterystyczne są: drażliwość, niepokój psychoruchowy oraz drżenia. U pacjentów można zaobserwować również oczopląs, zaburzenia snu, nudności, wymioty, a w rzadkich przypadkach halucynacje. Do poważnych objawów kardiologicznych należą: podwyższone ciśnienie tętnicze i tachykardia. W ciężkich przypadkach przedawkowania mogą wystąpić drgawki, trudności w oddawaniu moczu oraz niewydolność oddechowa.⁵

W leczeniu przedawkowania pseudoefedryny można przyspieszyć eliminację substancji czynnej z organizmu poprzez zastosowanie diurezy forsowanej lub prowadzenie dializoterapii.⁶

Przedawkowanie dekstrometorfanu

Przedawkowanie dekstrometorfanu bromowodorku wiąże się z szeregiem objawów przedmiotowych i podmiotowych, które można podzielić na kilka kategorii:⁷

• Objawy żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty
• Objawy neurologiczne: dystonia, splątanie, senność, pobudzenie, wzmożona pobudliwość, zawroty głowy, osłupienie, ataksja, oczopląs
• Objawy psychiatryczne: psychoza toksyczna z omamami wzrokowymi
• Objawy kardiologiczne: kardiotoksyczność manifestująca się tachykardią oraz nieprawidłowościami w zapisie EKG, w tym wydłużenie odstępu QTc

W przypadkach ciężkiego przedawkowania dekstrometorfanu mogą wystąpić zagrażające życiu powikłania, takie jak: śpiączka, depresja oddechowa oraz drgawki.⁸

Postępowanie terapeutyczne

Leczenie przedawkowania dekstrometorfanu powinno być dostosowane do stanu klinicznego pacjenta:⁹

• U pacjentów bezobjawowych, którzy przyjęli zbyt dużą dawkę dekstrometorfanu w ciągu ostatniej godziny, wskazane jest podanie węgla aktywnego w celu zmniejszenia wchłaniania substancji czynnej
• W przypadku wystąpienia senności lub śpiączki można rozważyć podanie naloksonu w dawkach standardowo stosowanych przy przedawkowaniu opioidów
• Przy występowaniu drgawek zaleca się zastosowanie benzodiazepin
• W sytuacji rozwoju hipertermii w przebiegu zespołu serotoninowego wskazane jest podanie benzodiazepin oraz zastosowanie zewnętrznego ochładzania ciała pacjenta

Leczenie zatrucia mieszanego powinno być bezwzględnie prowadzone w warunkach szpitalnych, najlepiej na oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest kompleksowe monitorowanie stanu pacjenta i wdrożenie odpowiedniego leczenia.¹⁰

Tabela objawów przedawkowania