owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej
Owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej (łac. ulcus mucosae oris) to ubytek nabłonka wyścielającego jamę ustną, który może sięgać głębszych warstw tkanki. Zmiany te mogą występować pojedynczo lub mnogo, mają najczęściej okrągły lub owalny kształt, a ich średnica waha się od kilku milimetrów do kilku centymetrów.
Etiologia owrzodzeń jest zróżnicowana. Najczęstszą przyczyną są aftowe zapalenia jamy ustnej (stomatitis aphthosa), urazy mechaniczne, zakażenia (wirusowe, bakteryjne, grzybicze), choroby autoimmunologiczne (np. choroba Behçeta, pęcherzyca), niedobory witamin (szczególnie B12, kwasu foliowego, żelaza), reakcje polekowe oraz choroby ogólnoustrojowe (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego).
Diagnostyka owrzodzeń obejmuje dokładny wywiad, badanie kliniczne oraz w wybranych przypadkach badania dodatkowe, takie jak badania laboratoryjne, mikrobiologiczne oraz biopsja zmiany. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę owrzodzenia oraz łagodzenie objawów. Obejmuje ono środki miejscowo znieczulające, przeciwzapalne, antyseptyczne oraz leki ogólnoustrojowe w zależności od etiologii.
W przypadku nawracających lub przewlekłych owrzodzeń niezbędna jest kompleksowa diagnostyka w celu wykluczenia poważnych chorób ogólnoustrojowych lub nowotworowych. Owrzodzenia neutropeniniczne występujące podczas chemioterapii wymagają szczególnego postępowania ze względu na ryzyko powikłań infekcyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxydyna 90 mg
Etorikoksyb, substancja czynna leku Coxydyna dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących 17 412 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów oraz innymi schorzeniami reumatycznymi. Stosowanie etorykoksybu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, z bezwzględnym ryzykiem nieprzekraczającym 1% rocznie. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego (ból brzucha bardzo często, zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, biegunka, nudności i wymioty często) oraz układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze często, arytmia, migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca niezbyt często). Ponadto, często obserwuje się podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT), a rzadziej poważne powikłania wątroby, takie jak zapalenie czy niewydolność wątroby.
arytmia, białkomocz, ból brzucha, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, inhibitor COX-2, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, tętniczy incydent zakrzepowy, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Doloxib 30 mg
Etorykoksyb (Doloxib) wykazuje spójny profil działań niepożądanych niezależnie od wskazań klinicznych, potwierdzony w badaniach obejmujących łącznie ponad 17 000 pacjentów, w tym długoterminową terapię trwającą do 3,5 roku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony układu pokarmowego, zwłaszcza ból brzucha (≥10%), zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz zgaga. Istotne są również powikłania owrzodzeniowe żołądka i dwunastnicy, w tym perforacje i krwawienia, które występują niezbyt często (≥0,1% do <1%) i mogą stanowić zagrożenie życia. Profil bezpieczeństwa obejmuje także często występujące obrzęki, zaburzenia sercowo-naczyniowe takie jak nadciśnienie tętnicze (≥1%), kołatanie serca i arytmie, a także rzadziej migotanie przedsionków, zastoinową niewydolność serca i zawał mięśnia sercowego. Zgłaszano również działania niepożądane ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy), wątroby (często podwyższone AlAT i AspAT, rzadko zapalenie i niewydolność wątroby) oraz skóry, w tym rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości i zespół Stevensa-Johnsona.
arytmia, białkomocz, ból brzucha, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie żołądkowo-jelitowe, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostry ból pooperacyjny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, parestezja, perforacja, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, układ sercowo-naczyniowy, wykwity polekowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dezaftan med (2,9 mg + 1,96 mg + 25,6 mg)/ml
Dezaftan med to aerozol do stosowania miejscowego w jamie ustnej, zawierający potrójny skład aktywny: cetylopirydyniowy chlorek (2,9 mg/ml), lidokainy chlorowodorek jednowodny (1,96 mg/ml) oraz cynku glukonian (25,6 mg/ml, odpowiadający 3,7 mg jonów cynku). Preparat wykazuje działanie antyseptyczne, miejscowo znieczulające oraz wspomagające regenerację tkanek dzięki obecności jonów cynku. Wskazany jest w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej o etiologii infekcyjnej i nieinfekcyjnej, zapaleniu dziąseł, zakażeniach bakteryjnych i grzybiczych (np. pleśniawki), owrzodzeniach błony śluzowej (zwłaszcza aftach) oraz urazach mechanicznych błony śluzowej spowodowanych aparatami ortodontycznymi lub protezami dentystycznymi.
afta, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, cetylopirydyniowy chlorek, cynku glukonian, działanie antyseptyczne, działanie przeciwzapalne, infekcja bakteryjna i grzybicza, lidokainy chlorowodorek, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, pleśniawka, proteza zębowa, regeneracja tkanki, stan zapalny jamy ustnej, zakażenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dezaftan med 1,5 mg + 1 mg + 17,42 mg
Dezaftan med to lek w formie tabletek do ssania o działaniu antyseptycznym i miejscowo znieczulającym, zawierający 1,5 mg chlorku cetylopirydyniowego, 1,0 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego oraz 17,42 mg cynku glukonianu (2,5 mg jonów cynku) w każdej tabletce. Preparat jest wskazany w leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej, zapalenia dziąseł, zakażeń i owrzodzeń (w tym aft i pleśniawki) oraz urazów błony śluzowej spowodowanych aparatami ortodontycznymi i protezami. Działanie terapeutyczne wynika z synergii antyseptycznego chlorku cetylopirydyniowego, miejscowo znieczulającej lidokainy oraz wspomagającego gojenie i immunomodulującego cynku.
afta, aparat ortodontyczny, aspartam, bakterie Gram-dodatnie, cetylopirydyniowy chlorek, działanie antyseptyczne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, glukonian cynku, infekcja grzybicza jamy ustnej, lidokaina, mannitol, miejscowe znieczulenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, pleśniawka, przewlekły stan zapalny, stan zapalny jamy ustnej, substancja pomocnicza, terapia skojarzona, zapalenie dziąseł - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etuxor 60 mg
Etuxor, zawierający etorykoksyb w dawce 60 mg w formie tabletek powlekanych, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących ponad 9000 pacjentów z chorobami układu mięśniowo-szkieletowego, w tym ChZS, RZS, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Działania niepożądane obserwowane w badaniach, w tym programie MEDAL (obejmującym ponad 17 000 pacjentów leczonych dawkami 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy), były spójne i obejmowały m.in. zapalenie wyrostka zębodołowego (często), obrzęki i zatrzymanie płynów (często), bóle brzucha (bardzo często), nadciśnienie tętnicze (często), kołatanie serca i arytmie (często), a także zaburzenia hematologiczne, immunologiczne i psychiczne o różnej częstości występowania. W badaniach ostrego bólu pooperacyjnego oraz dny moczanowej (dawka 120 mg przez 8 dni) profil działań niepożądanych był podobny do obserwowanego w przewlekłych wskazaniach.
białkomocz, ból pooperacyjny, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, hiperkaliemia, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja układu moczowego, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roticox 30 mg
Etorykoksyb (Roticox) jest selektywnym inhibitorem COX-2 dostępnym w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg i 120 mg, stosowanym w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów (ChZS), reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), przewlekłego bólu lędźwiowo-krzyżowego oraz zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Bezpieczeństwo leku oceniono na podstawie danych klinicznych obejmujących 7152 pacjentów, w tym 4614 z ChZS i RZS, z czego około 600 leczono przez ≥1 rok. W badaniu MEDAL (n=17 412) pacjenci otrzymywali etorykoksyb w dawkach 60 mg lub 90 mg przez średnio 18 miesięcy. Profil działań niepożądanych obejmuje m.in. często występujące obrzęki i zatrzymanie płynów, bóle głowy, zawroty głowy, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze oraz skurcz oskrzeli. Rzadziej obserwowano reakcje anafilaktyczne, niedokrwistość, leukopenię, trombocytopenię, a także poważne powikłania żołądkowo-jelitowe, takie jak owrzodzenia i perforacje. Warto podkreślić, że stosowanie etorykoksybu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych incydentów tętniczych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, z bezwzględnym wzrostem ryzyka do około 1% rocznie.
ból głowy, ból pooperacyjny, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, inhibitor COX-2, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, parestezje, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, trombocytopenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibenal 125 mg
Ibuprofen w dawce 125 mg w postaci czopków (lek Ibenal) stosowany jest głównie w krótkotrwałej terapii bólu o nasileniu słabym do umiarkowanego oraz gorączki. Działania niepożądane obejmują przede wszystkim zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, niestrawność (częstość niezbyt częsta), a także rzadziej biegunka, wzdęcia, zaparcia i wymioty. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak wrzód trawienny, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, które mogą manifestować się smolistymi stolcami i krwawymi wymiotami. Ponadto, bardzo rzadkie są zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza) oraz ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół DRESS i AGEP. W przypadku pojawienia się objawów nadwrażliwości lub reakcji skórnych konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i konsultacja lekarska.
agranulocytoza, ból o nasileniu słabym do umiarkowanego, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba tkanki łącznej, ciężka reakcja skórna, ibuprofen, krwawe wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, terapia długoterminowa, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, wrzód trawienny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie układu krwiotwórczego, zaburzenie wątroby, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gardimax medica truskawkowy 5 mg + 1 mg
Lek Gardimax medica truskawkowy, zawierający 5 mg chloroheksydyny dichlorowodorku oraz 1 mg lidokainy chlorowodorku jednowodnego w tabletce do ssania, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne, zwłaszcza na lidokainę i inne amidowe środki znieczulające, oraz u dzieci poniżej 6. roku życia ze względu na ryzyko zadławienia i toksyczność. Istotnym aspektem jest również obecność 1189,9 mg sorbitolu w każdej tabletce, co wyklucza stosowanie u osób z dziedziczną nietolerancją fruktozy oraz wymaga ostrożności u pacjentów z cukrzycą. Preparat wymaga powolnego rozpuszczania w jamie ustnej, aby zapewnić miejscowe działanie i minimalizować ryzyko działań niepożądanych.
chloroheksydyny dichlorowodorek, cukrzyca, epilepsja, lek przeciwzapalny miejscowy, lidokainy chlorowodorek jednowodny, nadwrażliwość, nietolerancja, nietolerancja fruktozy, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, preparat przeciwbakteryjny, reakcja krzyżowa, roztwór do płukania jamy ustnej, sorbitol, substancja czynna, substancja pomocnicza, zaburzenie połykania, zaburzenie przewodzenia serca, zadławienie, zmiana zapalna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Roticox 120 mg
Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2 będący substancją czynną leku Roticox, był oceniany w licznych badaniach klinicznych obejmujących 7152 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Dawkowanie stosowane w badaniach wynosiło 30 mg, 60 mg, 90 mg, a w przypadku ostrej dny moczanowej 120 mg raz na dobę. Profil działań niepożądanych był spójny w różnych wskazaniach i obejmował często występujące obrzęki i zatrzymanie płynów, nadciśnienie tętnicze, ból brzucha oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT). Rzadziej obserwowano poważniejsze zdarzenia, takie jak owrzodzenia przewodu pokarmowego z perforacjami i krwawieniami, a także incydenty sercowo-naczyniowe, w tym migotanie przedsionków, zastoinową niewydolność serca i zawał mięśnia sercowego.
arytmia, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, dusznica bolesna, duszność, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent zakrzepowy, kołatanie serca, krwawienie żołądkowo-jelitowe, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, ostra dna moczanowa, ostry ból pooperacyjny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie dwunastnicy, owrzodzenie żołądka, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, selektywny inhibitor COX-2, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szumy uszne, tachykardia, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT - Leksykon substancji czynnych
Olejek cytrynowy – Wskazania do stosowania
Olejek cytrynowy (Limonis aetheroleum) jest naturalnym składnikiem wielu preparatów złożonych stosowanych w medycynie, takich jak Amol (5,70 mg/g olejku), Argol Essenza Balsamica (0,290 g/100 g) oraz Aromatol (0,57 g/100 g). Wskazania do stosowania zewnętrznego obejmują łagodzenie objawów przeziębienia, bóle głowy (w tym migrenowe), bóle mięśniowe i stawowo-mięśniowe, stany zapalne jamy ustnej i gardła, a także dolegliwości po ukąszeniach owadów i podrażnienia skóry. Preparaty te są aplikowane w formie nacierań, masaży, płukanek, inhalacji parowych oraz bezpośrednio na zmiany zapalne błony śluzowej. Wskazania wewnętrzne dotyczą głównie dolegliwości trawiennych, takich jak wzdęcia i niestrawność, a także wspomagania leczenia objawów przeziębienia i grypy, co umożliwia szeroki zakres zastosowań terapeutycznych w różnych formach farmaceutycznych (płyny doustne, roztwory do płukania, inhalacje, aplikacje na skórę).
afta, błona śluzowa dróg oddechowych, ból gardła, ból głowy, ból mięśniowy, dolegliwość przewodu pokarmowego, dolegliwość reumatyczna, dolegliwość trawienna, grypa, infekcja górnych dróg oddechowych, inhalacja parowa, koncentrat do sporządzania roztworu, migrena, niestrawność, nieżyt górnych dróg oddechowych, olejek cytrynowy, olejek eteryczny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, płukanie jamy ustnej, płyn doustny, podrażnienie strun głosowych, postać farmaceutyczna, przeziębienie, substancja czynna pochodzenia naturalnego, świąd skóry, ukąszenie owada, ukrwienie skóry, zaburzenie dyspeptyczne, zaburzenie trawienia, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Sprint 200 mg
Ibuprom Sprint zawiera ibuprofen (200 mg w kapsułce miękkiej), należący do NLPZ, stosowany w terapii przeciwbólowej i przeciwzapalnej. Stosowanie ibuprofenu, zwłaszcza w dawkach dobowych do 2400 mg, wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów do terapii oraz w leczeniu długoterminowym. Działania niepożądane obejmują reakcje alergiczne (pokrzywka, świąd – częstość niezbyt częsta ≥1/1000 do <1/100), ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, języka, krtani, duszność, wstrząs anafilaktyczny - bardzo rzadko <1/10 000), a także zaostrzenie astmy u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi. Neurologiczne objawy, takie jak bóle głowy (niezbyt często), zawroty głowy, bezsenność, depresja i jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, występują rzadko. Wysokie dawki NLPZ mogą powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca, a także zespół Kounisa (częstość nieznana).
agranulocytoza, anemia, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból gardła, ból głowy, choroba autoimmunologiczna, choroba Crohna, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciężkie skórne działanie niepożądane, depresja, dezorientacja, duszność, gorączka, hipotensja, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawy wymiot, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, objaw grypopodobny, obrzęk, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół wieńcowy, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, pancytopenia, perforacja, plamica, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smołowaty stolec, sztywność karku, szum uszny, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyna, wymioty, wzdęcie, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie morfologii krwi, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zaparcie, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Metotreksat – Przedawkowanie
Przedawkowanie metotreksatu, najczęściej wynikające z błędnego przyjmowania dawki tygodniowej codziennie (w całości lub podzielonej), prowadzi do poważnych zaburzeń hematologicznych, takich jak leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, pancytopenia, neutropenia oraz zahamowanie czynności szpiku kostnego, w tym niedokrwistość aplastyczna. Toksyczność obejmuje również układ pokarmowy, manifestując się uogólnionym zapaleniem błon śluzowych, zapaleniem i owrzodzeniami jamy ustnej, nudnościami, wymiotami, owrzodzeniami przewodu pokarmowego oraz krwawieniami. Po podaniu dokanałowym obserwuje się objawy neurologiczne, takie jak ból głowy, napady drgawek, kurcze mięśni, ostra toksyczna encefalopatia oraz wgłobienie migdałków móżdżku z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym. Ciężkie przypadki mogą prowadzić do posocznicy, wstrząsu septycznego, niewydolności nerek i zgonu.
alkalizacja moczu, ciśnienie śródczaszkowe, dializa otrzewnowa, encefalopatia toksyczna, folinian wapnia, hemodializa wysokoprzepływowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kurcz mięśni, kwas folinowy, leukopenia, małopłytkowość, napad drgawkowy, narząd krwiotwórczy, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, ośrodkowy układ nerwowy, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, perfuzja komorowo-lędźwiowa, perfuzja komorowo-przedsionkowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, posocznica, przedawkowanie metotreksatu, toksyczność metotreksatu, układ pokarmowy, wgłobienie migdałków móżdżku, wstrząs septyczny, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kostarox 120 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Kostarox, był oceniany w szerokich badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, reumatoidalnym zapaleniem stawów, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Profil bezpieczeństwa, w tym dane z programu MEDAL (średni czas leczenia około 18 miesięcy, dawki 60 mg lub 90 mg), wskazuje na zbieżność działań niepożądanych w różnych populacjach. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu żołądkowo-jelitowego, w tym bardzo często występujący ból brzucha oraz często zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, biegunka, nudności i wymioty. Rzadziej obserwowano poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa, perforacja przewodu pokarmowego i krwawienie. Często występujące działania obejmują także zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz wybroczyny skórne, a rzadziej ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona.
białkomocz, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, dławica piersiowa, etorykoksyb, hiperkaliemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, infekcja górnych dróg oddechowych, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie stawów w dnie moczanowej, ostry ból pooperacyjny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, suche zapalenie zębodołu, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wrzód trawienny, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wykwit polekowy, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nagardlan 1,5 mg/ml
Nagardlan to roztwór do stosowania miejscowego w jamie ustnej o stężeniu 1,5 mg/ml benzydaminy chlorowodorku, wykazujący działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe na błony śluzowe jamy ustnej i gardła. Preparat jest wskazany w leczeniu objawowym stanów zapalnych takich jak zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (stomatitis), zapalenie gardła (pharyngitis), zapalenie migdałków (tonsillitis), zapalenie dziąseł (gingivitis), a także w stanach po zabiegach stomatologicznych oraz w przypadku bolesnych owrzodzeń błony śluzowej. Substancją czynną jest benzydamina chlorowodorek, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany miejscowo, a w składzie preparatu znajdują się także metylu parahydroksybenzoesan (1 mg/ml) oraz etanol (96%) w ilości 82,2 mg/ml, co wymaga uwagi u pacjentów z przeciwwskazaniami, np. chorobami wątroby czy nadwrażliwością na parabeny.
aftozowe zapalenie jamy ustnej, antybiotykoterapia, benzydaminy chlorowodorek, metylu parahydroksybenzoesan, mucositis, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, płukanka do jamy ustnej, radioterapia i chemioterapia, zabieg stomatologiczny, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej i gardła, zapalenie migdałków, zapalenie przyzębia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Edolox 60 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Edolox dostępnego w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z ChZS, RZS, przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Długoterminowe stosowanie (≥1 rok) w dawkach 60 mg i 90 mg wiązało się z podobnym wzorcem działań niepożądanych, w tym istotnymi incydentami sercowo-naczyniowymi, takimi jak kołatanie serca, arytmie, migotanie przedsionków, tachykardia, zastoinowa niewydolność serca, dusznica bolesna oraz zawał mięśnia sercowego. Nadciśnienie tętnicze, incydenty naczyniowo-mózgowe (przemijające napady niedokrwienne, zapalenie naczyń) oraz zwiększone ryzyko poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych zostały potwierdzone w programie MEDAL, obejmującym 17 412 pacjentów leczonych średnio przez 18 miesięcy. Profil bezpieczeństwa w krótkoterminowych badaniach ostrego bólu pooperacyjnego (dawki 90 mg i 120 mg) był zbliżony do obserwowanego w przewlekłych wskazaniach.
arytmia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba zwyrodnieniowa stawów, depresja, dezorientacja, dna moczanowa, etorykoksyb, hiperkaliemia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor COX-2, kołatanie serca, lęk, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, omam, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, szum uszny, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wybroczyna, wykwit polekowy, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coxitex 120 mg
Profil bezpieczeństwa etorykoksybu, substancji czynnej leku Coxitex, został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem lędźwiowo-krzyżowym oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. W badaniach tych stosowano dawki 30 mg, 60 mg, 90 mg, a w ostrym przebiegu dny moczanowej 120 mg przez okres od kilku dni do ponad roku. Profil działań niepożądanych był spójny we wszystkich wskazaniach i obejmował często występujące zapalenie wyrostka zębodołowego, zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit, zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zatrzymanie płynów i obrzęki. Często obserwowano także ból brzucha (≥1/10), zaparcia, nudności, wymioty, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz wybroczyny. Rzadziej występowały poważne zdarzenia, takie jak reakcje anafilaktyczne, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zespół Stevensa-Johnsona, niewydolność wątroby i nerek.
bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, białkomocz, ból pooperacyjny, choroba wrzodowa żołądka, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, dusznica bolesna, etorykoksyb, inhibitor COX-2, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, perforacja przewodu pokarmowego, przełom nadciśnieniowy, przewlekły ból okolicy lędźwiowo-krzyżowej, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniczy incydent zakrzepowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie wyrostka zębodołowego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół jelita drażliwego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka