hemoglobina H
Hemoglobina H (HbH) to nieprawidłowa forma hemoglobiny powstająca w wyniku niedoboru łańcuchów alfa globiny. Jest tetramerem składającym się z czterech łańcuchów beta (β4), co odróżnia ją od prawidłowej hemoglobiny A (α2β2).
HbH występuje w chorobie hemoglobiny H, która jest umiarkowanie ciężką postacią alfa-talasemii. Stan ten powstaje w wyniku inaktywacji trzech z czterech genów alfa-globiny (–/-α), co prowadzi do znacznego niedoboru łańcuchów alfa i kompensacyjnego wzrostu produkcji hemoglobiny H.
Klinicznie choroba hemoglobiny H objawia się przewlekłą niedokrwistością hemolityczną o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, powiększeniem śledziony oraz okresowymi zaostrzeniami hemolizy podczas infekcji lub po kontakcie z czynnikami oksydacyjnymi. Charakterystyczną cechą w badaniu morfologii krwi jest obecność mikrocytozy i hipochromii.
Diagnostyka hemoglobiny H opiera się na elektroforezie hemoglobiny, HPLC, teście z błękitem brylantowym (który wybarwia inkluzje HbH w erytrocytach) oraz badaniach molekularnych identyfikujących mutacje genów alfa-globiny. Leczenie jest głównie objawowe, a w ciężkich przypadkach może wymagać transfuzji krwi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Talasemia – Diagnostyka i diagnoza
Talasemia to dziedziczne zaburzenie charakteryzujące się nieprawidłową syntezą hemoglobiny, prowadzącą do niedokrwistości mikrocytarnej i hipochromicznej o różnym nasileniu. Diagnostyka opiera się na pełnej morfologii krwi (CBC) wykazującej zmniejszone MCV, MCH oraz poziom hemoglobiny, rozmazie krwi obwodowej z obecnością mikrocytozy, hipochromii, poikilocytozy i krwinek tarczowatych oraz badaniach hemoglobiny metodami elektroforezy, HPLC lub CZE. W beta-talasemii minor obserwuje się podwyższenie HbA2 powyżej 3,5-4%, a w alfa-talasemii obecność HbH lub hemoglobiny Barts. Badania genetyczne, w tym PCR, sekwencjonowanie genu HBB oraz analiza delecji w genach HBA1 i HBA2, stanowią złoty standard diagnostyczny, umożliwiając precyzyjne określenie mutacji i potwierdzenie rozpoznania, co jest kluczowe dla rokowania i poradnictwa genetycznego.
alfa-talasemia, amniocenteza, beta-talasemia minor, beta+-talasemia, biopsja kosmówki, chelacja żelaza, elektroforeza hemoglobiny, hemoglobina H, hipochromia, kordocenteza, mikrocytoza, morfologia krwi, niedokrwistość mikrocytarna, polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych, poradnictwo genetyczne, reakcja łańcuchowa polimerazy, rozmaz krwi obwodowej, sekwencjonowanie genu, sekwencjonowanie następnej generacji, synteza hemoglobiny, talasemia, terapia genowa, test Guthriego, transplantacja szpiku kostnego, wysokosprawna chromatografia cieczowa, zaburzenie krwi - Leksykon chorób i schorzeń
Talasemia – Patofizjologia i mechanizm
Talasemia to grupa genetycznych zaburzeń krwi charakteryzujących się mutacjami lub delecjami w genach globinowych (HBA1, HBA2 dla alfa-talasemii na chromosomie 16 oraz HBB dla beta-talasemii na chromosomie 11), prowadzącymi do nieefektywnej erytropoezy i zaburzenia równowagi produkcji łańcuchów alfa- i beta-globinowych. W beta-talasemii mutacje punktowe powodują zmniejszoną (β+) lub całkowitą (β0) syntezę łańcuchów beta, co skutkuje nadmiarem łańcuchów alfa, które tworzą niestabilne agregaty uszkadzające erytroblasty i erytrocyty, wywołując stres oksydacyjny i hemolizę. W alfa-talasemii delecje genów prowadzą do nadmiaru łańcuchów beta, które tworzą nieprawidłowe tetramery HbH, również powodując hemolizę. Nieefektywna erytropoeza jest nasilona przez aktywację szlaku JAK2 oraz sekwestrację białka HSP70, co hamuje czynnik transkrypcyjny GATA1 i prowadzi do apoptozy erytroblastów. Kompensacyjnie obserwuje się wzrost ekspresji hemoglobiny płodowej (HbF, α2γ2), której produkcję można farmakologicznie zwiększać hydroksymocznikiem. Przeładowanie żelazem, wynikające z zahamowania hepcydyny i zwiększonego wchłaniania żelaza, prowadzi do odkładania żelaza w narządach (serce, wątroba, gruczoły endokrynne) i poważnych powikłań, będących główną przyczyną śmierci u pacjentów z talasemią.
alfa-talasemia, apoptoza, beta-talasemia major, beta-talasemia minor, beta+-talasemia, choroba sierpowatokrwinkowa, delecja genu, dziedziczenie autosomalne recesywne, gen HBB, hemoglobina H, hemoglobina płodowa, hemoglobinopatia, hemoliza wewnątrzszpikowa, hepcydyna, hipocholesterolemia, homeostaza żelaza, łańcuch globinowy, luspatercept, mutacja punktowa, przeładowanie żelazem, przeszczep szpiku kostnego, reaktywne formy tlenu, stres oksydacyjny, synteza hemoglobiny, terapia genowa, zaburzenie równowagi