GHB
GHB (gamma-hydroksymaślan) to substancja występująca naturalnie w organizmie człowieka jako neuroprzekaźnik i prekursor kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). W medycynie GHB stosowany jest jako lek o nazwie handlowej Xyrem (sodium oxybate) w leczeniu narkolepsji, szczególnie w przypadku katapleksji i zaburzeń snu REM.
Farmakologicznie GHB działa głównie poprzez receptory GHB oraz receptory GABA-B, wywołując efekt sedatywny, euforyczny oraz wpływając na architekturę snu. W dawkach terapeutycznych zwiększa ilość snu wolnofalowego (faza N3) oraz zmniejsza fragmentację snu, co jest korzystne w leczeniu narkolepsji.
Należy zwrócić uwagę na wąskie okno terapeutyczne GHB – różnica między dawką terapeutyczną a toksyczną jest niewielka. Substancja ta jest również znana jako narkotyk używany rekreacyjnie i „pigułka gwałtu” ze względu na działanie sedatywne, amnestyczne oraz brak smaku i zapachu. Przedawkowanie może prowadzić do depresji oddechowej, śpiączki, a nawet śmierci, szczególnie w połączeniu z alkoholem lub innymi depresantami OUN.
W praktyce klinicznej konieczne jest ścisłe monitorowanie terapii GHB ze względu na ryzyko uzależnienia, tolerancji oraz zespołu odstawiennego, który może być ciężki i zagrażający życiu. Nagłe odstawienie u osób uzależnionych może wywołać delirium, halucynacje, tachykardię i nadciśnienie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sód hydroksymaślan – Przedawkowanie
Przedawkowanie sodu hydroksymaślanu (GHB, Sodium oxybate Accord 500 mg/ml) manifestuje się szerokim spektrum objawów neuropsychiatrycznych i somatycznych, obejmujących dynamiczne zaburzenia świadomości od splątania, przez pobudzenie ruchowe i ataksję, aż do śpiączki. Objawy neurologiczne mogą obejmować mioklonie i drgawki toniczno-kloniczne, natomiast ze strony układu oddechowego obserwuje się zmniejszenie częstości i głębokości oddechów, depresję oddechową, oddech Cheyne-Stokesa oraz bezdech, co może wymagać intubacji i wentylacji mechanicznej. Dodatkowo występują bradykardia (ustępująca po dożylnym podaniu atropiny), hipotermia, zmniejszenie napięcia mięśniowego z zachowanymi odruchami głębokimi, a także objawy żołądkowo-jelitowe, takie jak wymioty z ryzykiem aspiracji. W trakcie terapii należy uwzględnić ryzyko hipernatremii i zasadowicy metabolicznej, szczególnie przy jednoczesnym podawaniu NaCl, biorąc pod uwagę, że 1 ml roztworu zawiera około 91 mg sodu.
aspiracja treści żołądkowej, ataksja, bezdech, bradykardia, depresja oddechowa, drgawki toniczno-kloniczne, eliminacja pozaustrojowa, flumazenil, GHB, hemodializa, hipotermia, intubacja, mioklonia, nalokson, oddech Cheyne-Stokesa, płukanie żołądka, pobudzenie ruchowe, sód hydroksymaślan, śpiączka, splątanie, szybka indukcja, zaburzenie sprawności psychomotorycznej, zaburzenie świadomości, zespół odstawienny