gonadorelina
Gonadorelina to syntetyczny analog gonadoliberyny (GnRH), hormonu uwalniającego gonadotropiny, który jest wydzielany przez podwzgórze. Pełni kluczową rolę w regulacji osi podwzgórze-przysadka-gonady, stymulując wydzielanie hormonu luteinizującego (LH) i folikulotropowego (FSH) przez przysadkę mózgową.
W praktyce klinicznej gonadorelina jest stosowana w diagnostyce zaburzeń osi podwzgórze-przysadka-gonady. Test stymulacji gonodoreliną pozwala ocenić rezerwę przysadkową oraz rozpoznać przyczyny zaburzeń dojrzewania płciowego, niepłodności czy hipogonadyzmu. Podanie gonadoreliny prowadzi do wzrostu stężenia LH i FSH w surowicy krwi, a charakter tej odpowiedzi ma znaczenie diagnostyczne.
Gonadorelina znalazła również zastosowanie w terapii niektórych schorzeń hormonalnych. W zależności od schematu dawkowania może zarówno stymulować, jak i hamować wydzielanie gonadotropin (przy ciągłym podawaniu wywołuje efekt desensytyzacji receptorów). Wykorzystywana jest m.in. w leczeniu endometriozy, mięśniaków macicy, raka prostaty zależnego od androgenów oraz w protokołach kontrolowanej hiperstymulacji jajników w technikach wspomaganego rozrodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Decapeptyl 0,1 mg 0,1 mg/ml
Tryptorelina, substancja czynna leku Decapeptyl 0,1 mg, jest syntetycznym analogiem GnRH o zmodyfikowanej strukturze, w której L-glicyna w pozycji 6 została zastąpiona D-tryptofanem. Ta modyfikacja zapewnia silniejsze działanie agonistyczne na receptory GnRH oraz wydłużony okres półtrwania w organizmie w porównaniu do naturalnej gonadoreliny. Mechanizm działania tryptoreliny jest dwufazowy: początkowo stymuluje wydzielanie LH i FSH, co prowadzi do przejściowego wzrostu ich stężenia w surowicy, a następnie, przy kontynuacji terapii, wywołuje desensytyzację przysadki i supresję wydzielania gonadotropin, skutkując obniżeniem stężeń hormonów płciowych do poziomu kastracyjnego. Efekty te są odwracalne po zakończeniu leczenia.
analog hormonu uwalniającego gonadotropinę, D-tryptofan, desensytyzacja, estradiol, GnRH, gonadoliberyna, gonadorelina, gonadotropina, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon płciowy, octan tryptoreliny, oś podwzgórze-przysadka-gonady, poziom kastracyjny, przysadka mózgowa, receptor GnRH, syntetyczny dekapeptyd, testosteron, tryptorelina