aberracja chromosomów
Aberracja chromosomów to każda zmiana w strukturze lub liczbie chromosomów, która odbiega od prawidłowego kariotypu. Mogą one powstawać spontanicznie lub być indukowane przez czynniki mutagenne, takie jak promieniowanie jonizujące, związki chemiczne czy infekcje wirusowe.
Aberracje chromosomowe dzielą się na liczbowe i strukturalne. Aberracje liczbowe obejmują aneuploidie (np. trisomie, monosomie) oraz poliploidie (np. triploidia, tetraploidia). Do najczęstszych aberracji liczbowych u człowieka należą: trisomia 21 (zespół Downa), trisomia 18 (zespół Edwardsa), trisomia 13 (zespół Pataua) oraz nieprawidłowości w liczbie chromosomów płciowych (zespół Turnera, zespół Klinefeltera).
Aberracje strukturalne powstają w wyniku pęknięć chromosomów i nieprawidłowego połączenia fragmentów. Obejmują one delecje (utrata fragmentu), duplikacje (powielenie fragmentu), translokacje (przemieszczenie fragmentu), inwersje (odwrócenie fragmentu) oraz tworzenie chromosomów pierścieniowych czy dicentrycznych.
Diagnostyka aberracji chromosomowych opiera się na badaniach cytogenetycznych (klasyczna analiza kariotypu), technikach fluorescencyjnej hybrydyzacji in situ (FISH) oraz nowoczesnych metodach molekularnych, takich jak porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy (aCGH) czy sekwencjonowanie nowej generacji (NGS).
Aberracje chromosomowe mogą prowadzić do poronień samoistnych, wad wrodzonych, niepełnosprawności intelektualnej, zaburzeń rozwoju oraz zwiększonego ryzyka nowotworów. Niektóre aberracje nabyte (somatyczne) są charakterystyczne dla określonych typów nowotworów i mają znaczenie diagnostyczne oraz prognostyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aflegan 7,5 mg/ml
Badania przedkliniczne ambroksolu chlorowodorku w roztworze do wstrzykiwań Aflegan (7,5 mg/ml) wykazały niski wskaźnik toksyczności ostrej oraz brak istotnych działań niepożądanych przy wielokrotnym podaniu doustnym w dawkach do 150 mg/kg mc./dobę u myszy, 50 mg/kg mc./dobę u szczurów, 40 mg/kg mc./dobę u królików oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów. Podawanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów przez 4 tygodnie nie wywołało ciężkich działań toksycznych ani zmian histopatologicznych. Badania reprodukcyjne nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności przy dawkach do 3000 mg/kg mc./dobę u szczurów i 200 mg/kg mc./dobę u królików, a dawki do 500 mg/kg mc./dobę nie zaburzały płodności. NOAEL dla rozwoju około- i pourodzeniowego u szczurów ustalono na poziomie 50 mg/kg mc./dobę, natomiast dawka 500 mg/kg mc./dobę wywołała nieznaczną toksyczność manifestującą się opóźnionym przyrostem masy ciała i zmniejszoną liczebnością miotu.
aberracja chromosomów, ambroksol chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, in vitro, in vivo, infuzja dożylna, narząd docelowy, NOAEL, podanie doustne, potencjał genotoksyczny, rozwój okołourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję, zmiana histopatologiczna