utrata zdolności ultrafiltracji
Utrata zdolności ultrafiltracji to poważne powikłanie występujące u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej, charakteryzujące się zmniejszeniem efektywności usuwania nadmiaru płynów z organizmu przez błonę otrzewnową. Jest to stan, w którym dochodzi do stopniowego pogorszenia zdolności błony otrzewnowej do tworzenia gradientu osmotycznego niezbędnego do przepływu wody z naczyń krwionośnych do płynu dializacyjnego.
Mechanizm utraty zdolności ultrafiltracji obejmuje kilka procesów patofizjologicznych, w tym zwłóknienie błony otrzewnowej, neoangiogenezę oraz zwiększoną absorpcję glukozy z płynu dializacyjnego. Długotrwała ekspozycja na biozgodne płyny dializacyjne, powtarzające się epizody zapalenia otrzewnej oraz wysoka ekspozycja na glukozę i produkty jej degradacji (GDP) przyczyniają się do zmian strukturalnych i funkcjonalnych błony otrzewnowej.
Diagnostyka utraty zdolności ultrafiltracji opiera się na teście równoważenia otrzewnowego (PET), ocenie objętości ultrafiltracji oraz monitorowaniu bilansu płynów pacjenta. Leczenie obejmuje modyfikację schematów dializy, stosowanie płynów o wyższym stężeniu glukozy lub ikodekstryny, a w przypadkach zaawansowanych – rozważenie zmiany metody leczenia nerkozastępczego na hemodializę.
Profilaktyka tego powikłania polega na stosowaniu biokompatybilnych płynów dializacyjnych, zapobieganiu infekcjom otrzewnowym, ograniczeniu ekspozycji na wysokie stężenia glukozy oraz regularnym monitorowaniu parametrów ultrafiltracji. Utrata zdolności ultrafiltracji stanowi istotny czynnik ograniczający długoterminową skuteczność dializy otrzewnowej i wpływa na konieczność modyfikacji leczenia nerkozastępczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Extraneal Zestaw do dializy otrzewnowej –
Extraneal to jałowy roztwór do dializy otrzewnowej zawierający 7,5% ikodekstrynę, stosowany jako substytut jednej wymiany płynu dializacyjnego na dobę w metodach ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO) oraz automatycznej dializy otrzewnowej (ADO). Preparat jest przeznaczony dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek wymagających leczenia nerkozastępczego, zwłaszcza u tych, którzy utracili zdolność ultrafiltracji podczas stosowania standardowych płynów dializacyjnych zawierających glukozę. Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 284 mOsm/l, osmolalnością 301 mOsm/kg oraz pH w zakresie 5-6, a jego skład elektrolitowy obejmuje m.in. sód 133 mmol/l, wapń 1,75 mmol/l, magnez 0,25 mmol/l, chlorki 96 mmol/l i mleczany 40 mmol/l, co zapewnia równowagę elektrolitową i efektywne usuwanie nadmiaru płynów.
automatyczna dializa otrzewnowa, bilans płynowy, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, dializa otrzewnowa, homeostaza elektrolitowa, ikodekstryna, leczenie nerkozastępcze, płyn dializacyjny, przewlekła niewydolność nerek, roztwór do dializy otrzewnowej, środek osmotyczny, teoretyczna osmolalność, teoretyczna osmolarność, utrata zdolności ultrafiltracji - Leksykon substancji czynnych
Sodu (S)-mleczanu roztwór – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Roztwory do dializy otrzewnowej zawierające sodu (S)-mleczan, takie jak balance w stężeniach glukozy 1,5%, 2,3% i 4,25% z wapniem 1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l, charakteryzują się osmolarnością od 356 do 511 mOsm/l i pH około 7,0. Stosowanie tych roztworów wymaga ścisłego monitorowania elektrolitów (Na, K, Ca, Mg, fosforany), równowagi kwasowo-zasadowej, parametrów nerkowych, gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz glikemii. Wskazane jest także kontrolowanie masy ciała i resztkowej czynności nerek. W przypadku hipokalcemii zaleca się stosowanie roztworów z wyższym stężeniem wapnia lub suplementację wapniem drogą jelitową, natomiast przy hiperkalcemii rozważa się roztwory o niższym stężeniu wapnia (1,25 mmol/l). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nadczynnością przytarczyc, hipokaliemią, leczeniem glikozydami naparstnicy oraz z nerkami wielotorbielowatymi, gdzie konieczne jest indywidualne dostosowanie terapii i suplementacji.
dializa otrzewnowa, glikozydy naparstnicy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hipokalcemia, hipokaliemia, nadczynność przytarczyc, nerki wielotorbielowate, niedobór białek i aminokwasów, otorbiające stwardnienie otrzewnej, parathormon, przepuklina, przewodnienie, resztkowa czynność nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, sodu (S)-mleczan, utrata elektrolitów, utrata zdolności ultrafiltracji, zapalenie otrzewnej