daltonizm nabyty
Daltonizm nabyty (nabyta ślepota barw) to zaburzenie widzenia kolorów, które rozwija się w trakcie życia, w przeciwieństwie do daltonizmu wrodzonego, uwarunkowanego genetycznie. Stanowi objaw wtórny różnych chorób oka, układu nerwowego lub jest efektem działania czynników toksycznych.
Najczęstszymi przyczynami daltonizmu nabytego są schorzenia siatkówki (zwłaszcza plamki żółtej), neuropatie nerwu wzrokowego, uszkodzenia kory wzrokowej oraz działanie niektórych leków (np. chlorochina, etambutol, digoksyna) i substancji toksycznych. W przeciwieństwie do wrodzonej ślepoty barw, która zazwyczaj dotyczy rozróżniania kolorów czerwonego i zielonego, daltonizm nabyty może obejmować szerszy zakres zaburzeń widzenia kolorów.
Diagnostyka daltonizmu nabytego opiera się na testach widzenia barwnego (np. test Ishihary, test Farnswortha-Munsella), a także na dokładnym badaniu okulistycznym i neurologicznym w celu ustalenia przyczyny. Leczenie koncentruje się na terapii choroby podstawowej, gdyż samo zaburzenie widzenia barw jest objawem wtórnym. W niektórych przypadkach, po wyeliminowaniu przyczyny (np. odstawienie leku), możliwy jest powrót prawidłowego widzenia kolorów.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Daltonizm to zaburzenie widzenia barwnego, najczęściej dotyczące rozróżniania barw czerwonej i zielonej, diagnozowane za pomocą specjalistycznych testów okulistycznych, z których najpowszechniejszym jest test Ishihary obejmujący 38 kolorowych tablic z ukrytymi wzorami. Diagnostyka obejmuje również test Farnswortha-Munsella 100 Hue, anomaloskop, Cambridge Color Test, Farnsworth Lantern Test oraz test HRR, które pozwalają na dokładniejsze określenie typu (protanopia, deuteranopia, tritanopia, achromatopsja) i nasilenia zaburzenia. Badania powinny być wykonywane u dzieci w wieku przedszkolnym, osób z podejrzeniem zaburzeń widzenia barwnego, a także kandydatów do zawodów wymagających prawidłowego rozpoznawania kolorów. W diagnostyce pomocne mogą być także badania dodatkowe, takie jak elektroretinografia (ERG) i optyczna koherentna tomografia (OCT), oceniające funkcjonowanie siatkówki i struktur oka.
achromatopsja, anomaloskop, daltonizm, daltonizm czerwono-zielony, daltonizm nabyty, deuteranomalia, deuteranopia, elektroretinografia, okulista, optometrysta, optyczna koherentna tomografia, protanomalia, protanopia, ślepota barw, soczewka kontaktowa, Test Farnswortha-Munsella, test Ishihary, tritanomalia, tritanopia, wrodzony daltonizm, zaburzenie widzenia barwnego -
Leksykon chorób i schorzeń
Daltonizm, najczęściej o podłożu genetycznym, jest zaburzeniem widzenia barw, dla którego obecnie nie istnieje skuteczne leczenie przyczynowe w przypadku form wrodzonych. Dostępne metody wspomagające obejmują specjalistyczne okulary z filtrami (np. EnChroma, Pilestone) oraz kolorowe soczewki kontaktowe (np. X-Chrom, ChromaGen), które poprawiają kontrast między kolorami, zwłaszcza czerwonym i zielonym. Nowoczesne technologie cyfrowe, takie jak aplikacje mobilne do identyfikacji kolorów, oprogramowanie modyfikujące barwy na ekranach (np. ColorLite) oraz elektroniczne identyfikatory kolorów, stanowią dodatkowe wsparcie. W przypadku daltonizmu nabytego, spowodowanego lekami, chorobami oczu (np. zaćma) lub schorzeniami ogólnoustrojowymi, leczenie przyczynowe może prowadzić do poprawy widzenia barw, pod warunkiem wczesnej interwencji i odpowiedniego zarządzania chorobą podstawową.
achromatopsja, całkowita ślepota barw, choroba siatkówki, choroba tarczycy, cukrzyca, daltonizm, daltonizm czerwono-zielony, daltonizm nabyty, implant siatkówkowy, komórki siatkówki, mutacja genu, plastyczność mózgu, siatkówka, ślepota barw, soczewki korekcyjne, terapia genowa, uszkodzenie oka, wrodzona ślepota Lebera, zaburzenie widzenia kolorów, zaćma -
Leksykon chorób i schorzeń
Daltonizm, będący zaburzeniem widzenia barw, występuje w formie wrodzonej, uwarunkowanej genetycznie, oraz nabytej, rozwijającej się w wyniku chorób, urazów lub ekspozycji na toksyny. Wrodzony daltonizm nie podlega obecnie skutecznemu leczeniu ani prewencji, jednak genetyczne poradnictwo przedkoncepcyjne i badania chromosomów mogą ocenić ryzyko dziedziczenia. Profilaktyka daltonizmu nabytego opiera się na regularnych badaniach okulistycznych, kontroli chorób ogólnoustrojowych (np. cukrzycy, jaskry, chorób sercowo-naczyniowych), ochronie przed toksycznymi substancjami (np. tlenek węgla, ołów), unikaniu używek oraz monitorowaniu farmakoterapii leków potencjalnie wpływających na widzenie barw. Wczesna diagnostyka, zwłaszcza u dzieci, umożliwia wdrożenie adaptacji edukacyjnych i środowiskowych, co zapobiega problemom rozwojowym i społecznym.
achromatopsja, badanie okulistyczne, badanie wzroku, całkowity daltonizm, choroba sercowo-naczyniowa, daltonizm nabyty, droga wzrokowa, dwusiarczek węgla, fotopigment, jaskra, karotenoid, nerw wzrokowy, retinopatia cukrzycowa, ślepa plama siatkówki, soczewka korekcyjna, terapia genowa, tlenek węgla, uraz oka, uszkodzenie siatkówki, zaburzenie widzenia barw, zaćma
