ślepa plama siatkówki
Ślepa plama siatkówki, określana również jako plamka ślepa lub tarcza nerwu wzrokowego, to anatomicznie zdefiniowany obszar siatkówki, w którym brak fotoreceptorów (pręcików i czopków). Jest to miejsce, gdzie nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną, niosąc informacje wzrokowe do mózgu.
W obrębie ślepej plamy znajduje się tarcza nerwu wzrokowego, przez którą przechodzą włókna nerwowe z siatkówki oraz naczynia krwionośne odżywiające struktury oka. Fizjologicznie jest to obszar pozbawiony zdolności percepcji świetlnej, co skutkuje powstaniem ubytku w polu widzenia, który jednak w normalnych warunkach nie jest zauważany przez pacjenta.
W praktyce klinicznej ocena ślepej plamy ma istotne znaczenie diagnostyczne. Jej powiększenie może wskazywać na obrzęk tarczy nerwu wzrokowego (tarcza zastoinowa), który występuje w przebiegu nadciśnienia wewnątrzczaszkowego, neuropatii czy jaskry. Badanie ślepej plamy jest elementem perymetrii, wykorzystywanej w diagnostyce i monitorowaniu chorób oczu i układu nerwowego.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Daltonizm, będący zaburzeniem widzenia barw, występuje w formie wrodzonej, uwarunkowanej genetycznie, oraz nabytej, rozwijającej się w wyniku chorób, urazów lub ekspozycji na toksyny. Wrodzony daltonizm nie podlega obecnie skutecznemu leczeniu ani prewencji, jednak genetyczne poradnictwo przedkoncepcyjne i badania chromosomów mogą ocenić ryzyko dziedziczenia. Profilaktyka daltonizmu nabytego opiera się na regularnych badaniach okulistycznych, kontroli chorób ogólnoustrojowych (np. cukrzycy, jaskry, chorób sercowo-naczyniowych), ochronie przed toksycznymi substancjami (np. tlenek węgla, ołów), unikaniu używek oraz monitorowaniu farmakoterapii leków potencjalnie wpływających na widzenie barw. Wczesna diagnostyka, zwłaszcza u dzieci, umożliwia wdrożenie adaptacji edukacyjnych i środowiskowych, co zapobiega problemom rozwojowym i społecznym.
achromatopsja, badanie okulistyczne, badanie wzroku, całkowity daltonizm, choroba sercowo-naczyniowa, daltonizm nabyty, droga wzrokowa, dwusiarczek węgla, fotopigment, jaskra, karotenoid, nerw wzrokowy, retinopatia cukrzycowa, ślepa plama siatkówki, soczewka korekcyjna, terapia genowa, tlenek węgla, uraz oka, uszkodzenie siatkówki, zaburzenie widzenia barw, zaćma -
Leksykon chorób i schorzeń
Ślepota barw, obejmująca zarówno wrodzone, jak i nabyte zaburzenia widzenia barw, dotyka około 8% mężczyzn i poniżej 1% kobiet. Wrodzone zaburzenia mają podłoże genetyczne i obecnie nie istnieją metody profilaktyki ani skutecznego leczenia, choć terapia genowa jest obiecującą, eksperymentalną opcją na przyszłość. Nabyte zaburzenia mogą wynikać z chorób siatkówki (np. retinopatii cukrzycowej, zaćmy), chorób nerwu wzrokowego, neurologicznych, toksycznych ekspozycji (tlenek węgla, ołów) oraz działań niepożądanych leków (chlorochina, etambutol). Profilaktyka obejmuje coroczne badania okulistyczne z testami rozpoznawania kolorów, monitorowanie chorób współistniejących (cukrzyca, nadciśnienie), unikanie substancji toksycznych, ochronę przed promieniowaniem UV oraz kontrolę farmakoterapii. Wczesna diagnoza jest kluczowa, zwłaszcza u dzieci, aby zapobiec problemom edukacyjnym i zawodowym oraz umożliwić odpowiednie dostosowania środowiskowe i edukacyjne.
anomaloskop, białaczka, chlorochina, choroba Alzheimera, choroba nerwu wzrokowego, choroba oczu, choroba Parkinsona, choroba siatkówki, choroby współistniejące, cukrzyca, digoksyna, dwusiarczek węgla, etambutol, fenotiazyna, indometacyna, inhibitor MAO, inhibitor PDE5, jaskra, nabyte zaburzenie widzenia barw, nadciśnienie, podłoże genetyczne, promieniowanie UV, przewlekły alkoholizm, retinopatia cukrzycowa, ślepa plama siatkówki, ślepota barw, stwardnienie rozsiane, substancja chemiczna, światło niebieskie, terapia genowa, Test Farnswortha-Munsella, test Ishihary, tlenek węgla, uraz głowy, uraz oka, uszkodzenie siatkówki, wrodzona ślepota barw, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie widzenia barw, zaćma, zwyrodnienie plamki żółtej
