jon azotynowy
Jon azotynowy (NO₂⁻) to istotna forma azotu w środowisku naturalnym i organizmie człowieka. Powstaje jako produkt pośredni w procesie utleniania amoniaku do azotanów lub w wyniku redukcji azotanów przez bakterie denitryfikacyjne. W medycynie jon azotynowy ma znaczenie zarówno patologiczne jak i terapeutyczne.
Klinicznie, podwyższony poziom jonów azotynowych w moczu może świadczyć o infekcji układu moczowego, gdyż niektóre bakterie (np. E. coli) redukują azotany do azotynów. Jest to podstawa stosowanego w diagnostyce testu paskowego na obecność azotynów w moczu. Z kolei w krwiobiegu jon azotynowy może przekształcać się w tlenek azotu (NO), rozszerzający naczynia krwionośne.
Terapeutyczne zastosowanie jonów azotynowych obejmuje leczenie zatruć cyjankami, gdzie azotynu sodu używa się do indukcji methemoglobinemii, która wiąże jony cyjankowe. Ponadto, niektóre badania wskazują na potencjalne wykorzystanie jonów azotynowych w terapii chorób sercowo-naczyniowych dzięki ich zdolności do poprawy perfuzji tkankowej i obniżania ciśnienia tętniczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotan – Przedawkowanie
Przedawkowanie glicerolu triazotanu, stosowanego w leczeniu niedokrwienia mięśnia sercowego (np. w preparacie Perlinganit), prowadzi do nasilonej hipotensji z ciśnieniem skurczowym ≤ 90 mmHg, tachykardii odruchowej, zapaści oraz objawów neurologicznych takich jak omdlenia, zawroty głowy i ból głowy. Dodatkowo mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka) oraz zmiany skórne (zblednięcie, potliwość). Szczególnie niebezpieczne jest ryzyko rozwoju methemoglobinemii, wywołanej jonami azotynowymi uwalnianymi podczas biotransformacji glicerolu triazotanu, objawiającej się sinicą, przyspieszonym oddechem, lękiem, utratą przytomności, a w ciężkich przypadkach zatrzymaniem akcji serca. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest wzrost ciśnienia śródczaszkowego przy bardzo dużych dawkach.
azotan organiczny, błękit metylenowy, błękit toluidynowy, chlorowodorek norepinefryny, dopamina, działanie hipotensyjne, epinefryna, glicerol triazotan, Glyceroli trinitras, hemodializa, hipotensja, jon azotynowy, koncentrat krwinek czerwonych, lek wazopresyjny, methemoglobinemia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedokrwienie mięśnia sercowego, objawy mózgowe, obniżenie ciśnienia tętniczego, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, tachykardia odruchowa, tlenoterapia, transfuzja wymienna, wstrząs, zaburzenia hemodynamiczne, zatrzymanie akcji serca, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Olicard 60 retard 60 mg
Przedawkowanie monoazotanu izosorbidu, substancji czynnej leku Olicard 60 retard, może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i neurologicznych, wynikających z nadmiernego rozszerzenia naczyń krwionośnych oraz działania jonów azotynowych. Objawy kliniczne obejmują niedociśnienie ortostatyczne, odruchową tachykardię, bóle głowy, zawroty głowy, uczucie zamroczenia, nudności, wymioty, biegunkę oraz objawy methemoglobinemii, takie jak sinica, duszność i przyspieszenie częstości oddechów. W przypadku bardzo dużych dawek może dojść do podwyższenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego z objawami neurologicznymi. Dawki wywołujące methemoglobinemię i poważne objawy to dawki duże i bardzo duże, choć dokładne wartości nie zostały określone.
błękit metylenowy, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, duszność, hemodializa, hemoperfuzja, jon azotynowy, methemoglobina, methemoglobinemia, monoazotan izosorbidu, niedociśnienie ortostatyczne, objaw neurologiczny, odruchowa tachykardia, perfuzja mózgowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, przewlekłe przedawkowanie, rozszerzenie naczyń mózgowych, sinica, stężenie methemoglobiny, transfuzja wymienna krwi, węgiel aktywny, zaburzenie hemodynamiczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Mononit 100 Retard 100 mg
Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu, substancji czynnej leku Mononit 100 retard (100 mg tabletki o przedłużonym uwalnianiu), prowadzi do istotnych zaburzeń hemodynamicznych, głównie hipotensji (ciśnienie tętnicze ≤ 90 mmHg) i ortostatycznych zaburzeń krążenia, manifestujących się zawrotami głowy, bladością skóry, nadmiernym poceniem, słabo wyczuwalnym tętnem oraz odruchową tachykardią. Dodatkowo mogą wystąpić objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). W przypadku dużych dawek obserwuje się methemoglobinemię, objawiającą się sinicą, dusznością i przyspieszonym oddechem, będącą efektem utleniania hemoglobiny przez jony azotynowe powstające w metabolizmie azotanów organicznych.
adrenalina, błękit metylenowy, błękit toluidynowy, ciśnienie krwi, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dopamina, duszność, epinefryna, hemodializa, hipotensja, izosorbid monoazotan, jon azotynowy, mechanizm kompensacyjny, methemoglobina, methemoglobinemia, Mononit 100 Retard, nadmierna potliwość, napadowe zaczerwienienie skóry, noradrenalina, oddział intensywnej opieki medycznej, płukanie żołądka, resuscytacja, rozszerzenie naczyń krwionośnych, sinica, tabletka powlekana o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia odruchowa, tlenoterapia, transfuzja wymienna krwi, witamina C, zatrzymanie oddechu i krążenia, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Perlinganit 1 mg/ml
Przedawkowanie Perlinganitu (glicerolu triazotanu) w stężeniu 1 mg/ml prowadzi do istotnego niedociśnienia tętniczego (ciśnienie skurczowe ≤ 90 mmHg) z objawami hipoperfuzji obwodowej, tachykardią odruchową oraz ryzykiem zapaści krążeniowej. Może wystąpić methemoglobinemia wywołana uwalnianiem jonów azotynowych podczas biotransformacji leku, objawiająca się sinicą, przyspieszonym oddechem, lękiem, utratą przytomności, a w ciężkich przypadkach zatrzymaniem akcji serca. Dodatkowo, bardzo duże dawki mogą powodować wzrost ciśnienia śródczaszkowego i objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy, ból głowy i omdlenia, wynikające z hipoperfuzji mózgowej i bezpośredniego wpływu na naczynia mózgowe.
azotan organiczny, błękit metylenowy, błękit toluidynowy, ból głowy, chlorowodorek norepinefryny, dopamina, epinefryna, glicerolu triazotan, hemodializa, hipoperfuzja mózgowa, jon azotynowy, methemoglobinemia, nadmierna potliwość, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedociśnienie tętnicze, objawy mózgowe, omdlenie, perfuzja obwodowa, pozycja Trendelenburga, przyśpieszone oddychanie, rozszerzenie naczyń krwionośnych, roztwór do infuzji, saturacja krwi tętniczej, sinica, spadek ciśnienia tętniczego, stężenie methemoglobiny, tachykardia odruchowa, transfuzja koncentratu krwinek czerwonych, transfuzja wymienna, utrata przytomności, wentylacja płuc, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego - Leksykon substancji czynnych
Izosorbid monoazotan – Przedawkowanie
Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu, stosowanego w preparatach takich jak Effox long, Mono Mack Depot czy Mononit, prowadzi do istotnych powikłań klinicznych, głównie związanych z rozszerzeniem naczyń krwionośnych i obniżeniem ciśnienia tętniczego (ciśnienie skurczowe ≤ 90 mm Hg). Objawy obejmują ortostatyczne zaburzenia regulacji krążenia, tachykardię odruchową, bladość skóry, nadmierne pocenie się, zawroty głowy, a także dolegliwości neurologiczne (ból głowy, senność) i ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka). Dawki przekraczające 20 mg/kg masy ciała mogą indukować methemoglobinemię, manifestującą się sinicą, dusznością, przyspieszeniem oddechu, niepokojem, utratą przytomności, a nawet zatrzymaniem akcji serca. Wysokie dawki mogą również powodować wzrost ciśnienia śródczaszkowego z objawami mózgowymi. Toksyczność potwierdzono w badaniach na zwierzętach, gdzie dawki śmiertelne wynosiły 1965 mg/kg u szczurów i 2581 mg/kg u myszy.
adrenalina, badanie toksykologiczne, błękit metylenowy, błękit toluidynowy, chlorowodorek norepinefryny, dopamina, duszność, epinefryna, hemodializa, hipotensja, izosorbid monoazotan, jon azotynowy, lek wazoaktywny, methemoglobinemia, niedociśnienie tętnicze, noradrenalina, obniżenie ciśnienia tętniczego, ortostatyczne zaburzenia krążenia, przedawkowanie izosorbidu monoazotanu, przyspieszenie oddechu, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rozszerzenie naczyń krwionośnych, sinica, tachykardia odruchowa, tlenoterapia, transfuzja wymienna krwi, wentylacja płuc, witamina C, wstrząs, zatrzymanie akcji serca, zwiększenie ciśnienia śródczaszkowego