receptor ADP P2Y12

Receptor ADP P2Y12 to białko przezbłonowe należące do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G, które odgrywa kluczową rolę w procesie aktywacji i agregacji płytek krwi. Jest on głównym receptorem dla adenozynodwufosforanu (ADP) na powierzchni płytek krwi i stanowi ważny punkt uchwytu dla leków przeciwpłytkowych.

Fizjologiczna aktywacja receptora P2Y12 przez ADP prowadzi do zahamowania cyklazy adenylowej, zmniejszenia stężenia wewnątrzkomórkowego cAMP oraz aktywacji płytek krwi. Proces ten jest niezbędny do prawidłowej hemostazy, jednak jego nadmierna aktywność może prowadzić do patologicznej zakrzepicy.

W praktyce klinicznej receptor P2Y12 stanowi cel terapeutyczny dla wielu leków przeciwpłytkowych, w tym pochodnych tienopirydyny (klopidogrel, prasugrel) oraz cyklopentylo-triazolopyrimidyn (tikagrelor, kangrelor). Leki te, poprzez hamowanie aktywności receptora P2Y12, zmniejszają ryzyko powikłań zakrzepowych u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi oraz poddawanych przezskórnym interwencjom wieńcowym.

Osobnicze różnice w odpowiedzi na leki hamujące receptor P2Y12, szczególnie klopidogrel, związane są z polimorfizmami genów kodujących enzymy cytochromu P450 (zwłaszcza CYP2C19) odpowiedzialne za metabolizm tych leków. Zjawisko to może prowadzić do oporności na leczenie i zwiększonego ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tilobrastil 90 mg

Tikagrelor wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach do 1260 mg, z szybkim wchłanianiem (tmax około 1,5 godziny) i aktywnym metabolitem AR-C124910XX osiągającym tmax około 2,5 godziny. Po podaniu pojedynczej dawki 90 mg na czczo, Cmax tikagreloru wynosi 529 ng/ml, a AUC 3451 ng*h/ml, natomiast metabolit osiąga 28% Cmax i 42% AUC w stosunku do tikagreloru. W stanie stacjonarnym przy dawkach 60 mg i 90 mg mediana Cmax wynosi odpowiednio 391 ng/ml i 627 ng/ml, a AUC 3801 ng*h/ml i 6255 ng*h/ml. Biodostępność tikagreloru wynosi około 36%, a posiłek wysokotłuszczowy powoduje niewielkie zmiany farmakokinetyczne, które nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Tikagrelor i jego metabolit silnie wiążą się z białkami osocza (>99%) i są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z eliminacją głównie przez metabolizm wątrobowy i wydalanie z kałem (57,8%) oraz moczem (26,5%). Okres półtrwania tikagreloru wynosi około 7 godzin, a metabolitu około 8,5 godziny.
aktywny metabolit, biodostępność bezwzględna, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP3A4, farmakokinetyka leku, farmakokinetyka liniowa, hamowanie agregacji płytek krwi, hemodializa, klirens kreatyniny, krańcowa choroba nerek, łagodne zaburzenia czynności wątroby, metabolizm tikagreloru, metabolizm wątrobowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, pole pod krzywą stężenia, próby wątrobowe, receptor ADP P2Y12, stężenie maksymalne, substrat glikoproteiny P, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, tikagrelor, wchłanianie tikagreloru, wydzielanie z żółcią, zgłębnik nosowo-żołądkowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Vixam 75 mg

Przedawkowanie klopidogrelu (lek VIXAM, 75 mg tabletki powlekane) prowadzi do istotnego wydłużenia czasu krwawienia, co jest konsekwencją nieodwracalnej blokady receptorów ADP P2Y12 na płytkach krwi i nasilenia działania przeciwpłytkowego. Głównym klinicznym objawem jest zwiększone ryzyko krwawień, w tym krwawień skórno-śluzówkowych (np. z nosa, dziąseł), krwawień z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwawe wymioty) oraz potencjalnie zagrażających życiu krwawień wewnątrzczaszkowych. W przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest hospitalizacja i monitorowanie parametrów układu krzepnięcia, ze szczególnym uwzględnieniem czasu krwawienia oraz obserwacją objawów krwawienia.
antidotum, czas krwawienia, diagnostyka endoskopowa, działanie przeciwpłytkowe, hemostaza, hemostaza pierwotna, interwencja neurochirurgiczna, klopidogrel, krwawienie skórno-śluzówkowe, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, leczenie przeciwkrwotoczne, masa płytkowa, parametry krzepnięcia, powikłania krwotoczne, receptor ADP P2Y12, smoliste stolce, układ krzepnięcia, wybroczyny skórne
Leksykon leków
Przedawkowanie – Ugramel 5 mg

Przedawkowanie prasugrelu (chlorowodorek), dostępnego w dawkach 5 mg i 10 mg w postaci tabletek powlekanych (produkt leczniczy Ugramel), prowadzi do istotnego wydłużenia czasu krwawienia wskutek nasilonego hamowania agregacji płytek krwi poprzez blokadę receptora ADP P2Y12. Klinicznie manifestuje się to różnorodnymi powikłaniami krwotocznymi, od drobnych wybroczyn i krwiaków po masywne, zagrażające życiu krwawienia wewnętrzne, takie jak krwotoki do jam ciała, krwawienia śródmózgowe czy krwawienia z przewodu pokarmowego. Objawy te obejmują m.in. epistaxis, krwawienia z dziąseł, krwiomocz oraz objawy wstrząsu hipowolemicznego (spadek ciśnienia tętniczego, tachykardia, bladość skóry). W charakterystyce produktu leczniczego nie określono dawki toksycznej, co podkreśla konieczność indywidualnej oceny i wczesnego rozpoznania przedawkowania.
agregacja płytek krwi, antidotum, chlorowodorek prasugrelu, czas krwawienia, działanie przeciwpłytkowe, epistaxis, koncentrat płytek krwi, krwawienie dziąseł, krwawienie śródmózgowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak podskórny, krwiomocz, krwotok wewnętrzny, morfologia krwi, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, parametr hematologiczny, powikłanie krwotoczne, preparat krwi, przedawkowanie prasugrelu, receptor ADP P2Y12, stolec smolisty, tabletka powlekana, transfuzja preparatu krwiopochodnego, wstrząs hipowolemiczny, wymioty krwawe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ticagrelor Aristo 90 mg

Tikagrelor wykazuje liniową farmakokinetykę z ekspozycją proporcjonalną do dawki do 1260 mg, z szybkim wchłanianiem (tmax około 1,5 godziny) i aktywnym metabolitem AR-C124910XX (tmax około 2,5 godziny). Po podaniu 90 mg na czczo u zdrowych ochotników, Cmax tikagreloru wynosi 529 ng/ml, a AUC 3451 ng*h/ml, natomiast metabolit osiąga 28% Cmax i 42% AUC względem substancji macierzystej. Biodostępność tikagreloru wynosi około 36%, a spożycie tłustego posiłku zwiększa AUC tikagreloru o 21%, nie wpływając istotnie na parametry metabolitu. Tikagrelor i jego metabolit są substratami P-gp, a ich eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy (CYP3A4), z okresem półtrwania odpowiednio około 7 i 8,5 godziny, co uzasadnia dawkowanie dwa razy na dobę. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby oraz u osób starszych obserwuje się zmiany ekspozycji, jednak nie wymagają one modyfikacji dawkowania. W populacji pediatrycznej dawki dostosowuje się do masy ciała, osiągając średnie wartości AUC 1095-1458 ng*h/ml i Cmax 143-206 ng/ml.
agregacja płytek krwi, bezwzględna biodostępność, biodostępność, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP3A4, czynny metabolit, eliminacja, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, klirens kreatyniny, łagodne zaburzenia czynności wątroby, metabolizm, metabolizm wątrobowy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, receptor ADP P2Y12, schyłkowa choroba nerek, tikagrelor, wchłanianie

receptor ADP P2Y12

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Tilobrastil 90 mg

Przedawkowanie – Vixam 75 mg

Przedawkowanie – Ugramel 5 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Ticagrelor Aristo 90 mg