Przedawkowanie
Mononit 20 20 mg

Przedawkowanie leku Mononit

Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu, substancji czynnej preparatu Mononit (tabletki powlekane 10 mg, 20 mg, 40 mg), może prowadzić do poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Znajomość objawów oraz właściwego postępowania w przypadku przedawkowania jest kluczowa dla personelu medycznego.¹

Objawy podmiotowe przedawkowania

Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu przejawia się szeregiem objawów, które są przede wszystkim konsekwencją działania naczyniorozszerzającego. Do najważniejszych objawów klinicznych należą zaburzenia hemodynamiczne oraz objawy ogólnoustrojowe.²

W przypadku przyjęcia dużych dawek izosorbidu monoazotanu może dojść do rozwoju methemoglobinemii, objawiającej się sinicą, dusznością oraz przyspieszeniem oddechu. Jest to konsekwencja metabolizmu organicznych azotanów i powstawania jonów azotynowych, które utleniają żelazo hemoglobiny z Fe²⁺ do Fe³⁺, co uniemożliwia prawidłowy transport tlenu.³

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że bardzo duże dawki izosorbidu monoazotanu mogą prowadzić do zwiększenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego z towarzyszącymi objawami pochodzenia mózgowego, co stanowi poważne powikłanie przedawkowania.⁴

Długotrwałe przedawkowanie izosorbidu monoazotanu prowadzi do rozwoju methemoglobinemii, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska w kontekście przewlekłej ekspozycji na nadmierne dawki leku nie zostało jednoznacznie określone.⁵

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania izosorbidu monoazotanu wymaga kompleksowego podejścia i w ciężkich przypadkach powinno być prowadzone w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej, z możliwością monitorowania podstawowych funkcji życiowych.⁶

Podstawowe działania obejmują:

• Eliminację niewchłoniętego leku – płukanie żołądka (jeśli od zażycia nie upłynęło zbyt wiele czasu)
• Ułożenie pacjenta w pozycji poziomej z uniesionymi nogami (pozycja Trendelenburga) w celu poprawy powrotu żylnego
• Monitorowanie parametrów życiowych – ciśnienia tętniczego, tętna, saturacji, stanu świadomości

W przypadku wystąpienia znacznego niedociśnienia i/lub wstrząsu należy wdrożyć następujące postępowanie:⁷

• Substytucja płynów – dożylne podawanie krystaloidów w celu zwiększenia objętości wewnątrznaczyniowej
• Leki wazopresyjne – noradrenalina (norepinefryna) i/lub dopamina we wlewie dożylnym

Istotne jest, aby nie stosować adrenaliny (epinefryny) i jej pochodnych, gdyż są one przeciwwskazane w leczeniu przedawkowania izosorbidu monoazotanu i mogą nasilić hipotensję.⁸

Leczenie methemoglobinemii

W zależności od nasilenia methemoglobinemii można zastosować następujące metody leczenia:⁹

1. Witamina C – 1 g doustnie lub w postaci soli fizjologicznej podawanej dożylnie. Kwas askorbinowy działa jako reduktor, przywracając prawidłową postać hemoglobiny.
2. Błękit metylenowy – do 50 ml 1% roztworu podawanego dożylnie. Jest to lek z wyboru w ciężkiej methemoglobinemii, działa jako przenośnik elektronów i przyspiesza redukcję methemoglobiny do hemoglobiny.
3. Błękit toluidynowy – stosowany w dawce początkowej 2 do 4 mg/kg masy ciała wyłącznie dożylnie. W razie konieczności wlew można powtórzyć kilkakrotnie, w odstępach godzinnych, w dawce 2 mg/kg masy ciała. Mechanizm działania jest podobny do błękitu metylenowego.
4. Tlenoterapia – w celu zwiększenia zawartości tlenu w krwi tętniczej i poprawy utlenowania tkanek.
5. Hemodializa – w przypadkach ciężkiego zatrucia, w celu usunięcia toksyn z krwiobiegu.
6. Transfuzja wymienna krwi – w najcięższych przypadkach methemoglobinemii, gdy inne metody okazują się nieskuteczne.

W przypadku wystąpienia zatrzymania oddechu i krążenia należy niezwłocznie rozpocząć zabiegi resuscytacyjne zgodnie z aktualnymi wytycznymi, obejmujące uciskanie klatki piersiowej, wentylację oraz w razie potrzeby defibrylację.¹⁰

Należy podkreślić, że w przypadku przedawkowania izosorbidu monoazotanu kluczowe znaczenie ma szybkość podjęcia odpowiednich działań terapeutycznych oraz kompleksowa opieka medyczna, która powinna obejmować monitorowanie i leczenie wszystkich występujących powikłań.¹¹