karcenogeneza

Karcynogeneza, znana również jako onkogeneza, to proces powstawania nowotworu złośliwego. Jest to złożony, wieloetapowy mechanizm, w którym prawidłowe komórki ulegają transformacji nowotworowej w wyniku akumulacji zmian genetycznych i epigenetycznych.

W procesie karcynogenezy wyróżnia się trzy główne etapy: inicjację, promocję i progresję. Inicjacja obejmuje nieodwracalne uszkodzenie DNA pod wpływem czynników karcynogennych. Promocja to etap, w którym komórki z uszkodzonym DNA ulegają proliferacji, tworząc kolonię komórek preneoplastycznych. Progresja charakteryzuje się nabywaniem przez komórki nowotworowe cech inwazyjności i zdolności do przerzutowania.

Czynniki karcynogenne można podzielić na fizyczne (np. promieniowanie UV, jonizujące), chemiczne (np. związki aromatyczne, aflatoksyny) oraz biologiczne (np. wirusy HPV, HBV, HCV). Szczególne znaczenie w karcynogenezie mają mutacje genów supresorowych (np. TP53, RB1), protoonkogenów (np. RAS, MYC) oraz genów odpowiedzialnych za naprawę DNA.

Zrozumienie mechanizmów karcynogenezy ma kluczowe znaczenie w onkologii, umożliwiając opracowywanie strategii profilaktycznych, wczesnego wykrywania nowotworów oraz terapii celowanych, ukierunkowanych na specyficzne zaburzenia molekularne występujące w komórkach nowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl