wydzielanie łez
Wydzielanie łez to fizjologiczny proces produkcji płynu łzowego przez gruczoły łzowe, który odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia i funkcji narządu wzroku. Główny gruczoł łzowy umiejscowiony jest w górno-zewnętrznej części oczodołu, natomiast dodatkowe gruczoły łzowe (Krausego i Wolfringsa) znajdują się w spojówce.
Film łzowy składa się z trzech warstw: zewnętrznej lipidowej (produkowanej przez gruczoły Meiboma), środkowej wodnej (wydzielanej przez gruczoły łzowe) oraz wewnętrznej mucynowej (wytwarzanej przez komórki kubkowe spojówki). Prawidłowo funkcjonujący aparat łzowy zapewnia nawilżenie i odżywienie rogówki, ochronę przed patogenami dzięki zawartości lizozymu i laktoferyny, oraz odpowiednie załamywanie światła.
Zaburzenia wydzielania łez mogą prowadzić do zespołu suchego oka (ZSO), którego przyczyną może być niedostateczna produkcja łez (np. w przebiegu zespołu Sjögrena) lub nadmierne parowanie filmu łzowego. Diagnoza opiera się na testach takich jak test Schirmera, TBUT (tear break-up time) czy barwienie fluoresceiną. Leczenie obejmuje stosowanie sztucznych łez, zamykanie punktów łzowych oraz terapię przeciwzapalną w przypadkach cięższych.
Nadmierne wydzielanie łez (łzawienie) może być spowodowane podrażnieniem, zapaleniem, niedrożnością dróg łzowych lub zaburzeniami neurologicznymi. Diagnostyka obejmuje badanie drożności dróg odprowadzających łzy i ocenę stanu spojówki. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę, a w przypadku niedrożności dróg łzowych może wymagać interwencji chirurgicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Artelac 3,2 mg/ml
Artelac to roztwór do oczu zawierający 3,2 mg/ml hypromelozy, stosowany głównie w leczeniu objawowym zespołu suchego oka. Preparat działa nawilżająco i smarująco, łagodząc dolegliwości takie jak suchość, pieczenie i dyskomfort wynikające z zaburzeń homeostazy filmu łzowego. Hypromeloza, będąca półsyntetyczną gumą celulozową o właściwościach wiskoelastycznych, tworzy ochronną warstwę na powierzchni oka, co stabilizuje film łzowy i zapobiega uszkodzeniom rogówki. Lepkość roztworu wynosi 7-13 mPa·s, co sprzyja długotrwałemu utrzymaniu warstwy nawilżającej. W składzie preparatu znajdują się również fosforany (1,84 mg/ml), które należy uwzględnić u pacjentów z poważnymi uszkodzeniami rogówki.