zakażenie błonicą
Zakażenie błonicą (dyfteryt) to ostra choroba zakaźna wywoływana przez maczugowca błonicy (Corynebacterium diphtheriae), bakterię wytwarzającą egzotoksynę, która powoduje martwicę tkanek i tworzenie charakterystycznych błon rzekomo-błoniczych, najczęściej w gardle i na migdałkach.
Choroba przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z wydzielinami chorego. Okres wylęgania wynosi zazwyczaj 2-5 dni. Główne postacie kliniczne to błonica gardłowo-nosowa, krtaniowa, skórna oraz rzadziej spojówkowa i narządów płciowych.
Najgroźniejsze powikłania błonicy wynikają z działania toksyny błoniczej i obejmują zapalenie mięśnia sercowego oraz uszkodzenie nerwów obwodowych prowadzące do niedowładów, najczęściej podniebienia miękkiego, mięśni gardła i krtani, a w cięższych przypadkach także mięśni oddechowych.
Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym oraz badaniach mikrobiologicznych (posiew z gardła, nosa lub zmian skórnych). Leczenie obejmuje podanie antytoksyny błoniczej (surowicy odpornościowej), antybiotykoterapię (penicylina lub erytromycyna) oraz leczenie wspomagające.
Profilaktyka błonicy opiera się na szczepieniach ochronnych, które w większości krajów są obowiązkowe i wchodzą w skład szczepionki DTP (błonica-tężec-krztusiec). Dzięki powszechnym szczepieniom choroba występuje obecnie rzadko, głównie w krajach o niskim poziomie wyszczepienia populacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dultavax nie mniej niż 2 j.m. + nie mniej niż 20 j.m. + 40 jednostek antygenu D + 8 jednostek antygenu D + 32 jednostki antygenu D/0,5 ml, 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka DULTAVAX jest inaktywowaną, adsorbowaną szczepionką przeciw błonicy, tężcowi oraz poliomyelitis, zawierającą zmniejszoną ilość antygenów. Standardowa dawka przypominająca wynosi 0,5 ml i zawiera minimum 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1, 2 i 3 w ilościach odpowiednio 29, 7 i 26 jednostek antygenu D¹. Szczepionka jest przeznaczona do podania domięśniowego, preferencyjnie w mięsień naramienny, z zachowaniem przeciwwskazań dotyczących drogi podania. W przypadku nieznanej historii szczepień lub długiego odstępu od ostatniej dawki, możliwe jest podanie drugiej dawki po minimum miesiącu, zwłaszcza przy ryzyku zakażenia błonicą. Szczepionka zawiera także około 10 μg fenyloalaniny na dawkę, co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią.
dawka przypominająca, fenyloalanina, fenyloketonuria, inaktywacja wirusa, komórki Vero, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, program immunizacji, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, zakażenie błonicą - Leksykon leków
Przeciwwskazania – D-Szczepionka błonicza adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; szczepionka 20-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml)
Stosowanie D-Szczepionki błoniczej adsorbowanej (0,5 ml zawierającej ≥30 j.m. toksoidu błoniczego) wymaga starannej oceny przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na toksoid błoniczy lub substancje pomocnicze, w tym wcześniejsze reakcje alergiczne na szczepionkę. Szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrych stanów chorobowych z gorączką oraz zaostrzeń chorób przewlekłych, aby uniknąć nasilenia objawów lub powikłań. Łagodne infekcje bez podwyższonej temperatury nie stanowią przeciwwskazania. W każdej sytuacji klinicznej konieczna jest indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza przy wysokim ryzyku ekspozycji na błonicę, gdzie szczepienie może być mimo przeciwwskazań uzasadnione.
d-szczepionka błonicza adsorbowana, diagnostyka alergologiczna, nadwrażliwość na substancję czynną, podwyższona temperatura ciała, powikłanie, proces zapalny, reakcja alergiczna, stosunek korzyści do ryzyka, toksoid błoniczy, zakażenie błonicą, zaostrzenie chorób przewlekłych, zaostrzenie choroby podstawowej, zawiesina do wstrzykiwań