oznaczanie bilirubiny
Oznaczanie bilirubiny to badanie laboratoryjne mające na celu pomiar stężenia bilirubiny w surowicy krwi. Bilirubina jest żółtym barwnikiem powstającym w wyniku rozpadu hemoglobiny ze starzejących się erytrocytów. W warunkach prawidłowych bilirubina jest wychwytywana przez hepatocyty, gdzie ulega sprzęganiu z kwasem glukuronowym, tworząc bilirubinę bezpośrednią (sprzężoną), która jest następnie wydalana z żółcią.
W diagnostyce laboratoryjnej oznacza się bilirubinę całkowitą (total bilirubin, TBil) oraz bilirubinę bezpośrednią (direct bilirubin, DBil). Różnica między nimi stanowi bilirubinę pośrednią (indirect bilirubin, IBil), czyli niesprzężoną. Podwyższone stężenie bilirubiny całkowitej (hiperbilirubinemia) może wskazywać na choroby wątroby, dróg żółciowych lub zwiększony rozpad erytrocytów.
Najczęściej stosowanymi metodami oznaczania bilirubiny są metoda Jendrassika-Grofa (metoda diazowa) oraz metody enzymatyczne. Prawidłowe stężenie bilirubiny całkowitej w surowicy krwi wynosi 0,2-1,0 mg/dl (3,4-17,1 μmol/l), przy czym wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium. Oznaczanie bilirubiny jest istotnym elementem diagnostyki żółtaczek, chorób wątroby oraz monitorowania noworodków pod kątem żółtaczki fizjologicznej i patologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Juvit C
Preparat JUVIT C, zawierający kwas askorbowy w stężeniu 100 mg/ml, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD), ze względu na ryzyko hemolizy erytrocytów. Przed rozpoczęciem terapii należy przeprowadzić wywiad w kierunku tego defektu enzymatycznego, zwłaszcza u osób z grup etnicznych o podwyższonym ryzyku. Monitorowanie pacjentów z niedoborem G6PD pod kątem objawów hemolizy, takich jak żółtaczka, ciemny mocz czy zmęczenie, jest niezbędne dla zapobiegania poważnym powikłaniom.
Witamina C w dużych dawkach może znacząco wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, zwłaszcza tych opartych na metodach oksydoredukcyjnych. Stosowanie JUVIT C może powodować fałszywie dodatnie wyniki testów na obecność glukozy w moczu, fałszywie ujemne testy na krew w kale, zaniżone oznaczenia aktywności enzymów oraz zmienne (zawyżone lub zaniżone) wyniki oznaczeń bilirubiny w surowicy. W związku z tym zaleca się poinformowanie laboratorium o przyjmowaniu witaminy C, rozważenie czasowego odstawienia preparatu przed badaniami oraz ostrożną interpretację wyników, aby uniknąć błędnej diagnostyki i nieprawidłowej oceny funkcji narządów.
ciemny mocz, cukrzyca, funkcja wątroby, glukoza w moczu, hemoliza krwinek czerwonych, krew w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas askorbowy, metoda oksydoredukcyjna, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór G6PD, nieprawidłowa tolerancja glukozy, oznaczanie bilirubiny, witamina C, wynik fałszywie dodatni, wynik fałszywie ujemny, zaburzenie wątroby, żółtaczka