martwica tkanki tłuszczowej
Martwica tkanki tłuszczowej to stan patologiczny, w którym dochodzi do lokalnego obumierania komórek tłuszczowych w wyniku działania czynników uszkadzających. Najczęściej występuje w obrębie trzustki (martwica tłuszczowa trzustrzowa), tkanki tłuszczowej podskórnej lub okolicy piersi.
Przyczyną tego zjawiska mogą być procesy zapalne, urazy mechaniczne, działanie enzymów trzustkowych (lipazy), a także zaburzenia naczyniowe prowadzące do niedokrwienia. W procesie martwicy tkanki tłuszczowej dochodzi do uwolnienia kwasów tłuszczowych, które łączą się z jonami wapnia, tworząc charakterystyczne złogi wapniowe.
Klinicznie martwica tkanki tłuszczowej może manifestować się jako bolesne, twarde guzki podskórne, często z towarzyszącym zaczerwienieniem skóry. W diagnostyce wykorzystuje się badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa), badania laboratoryjne oraz w niektórych przypadkach biopsję zmiany. Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować postępowanie zachowawcze, interwencje chirurgiczne lub leczenie schorzenia podstawowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Epidemiologia
Stwardniające zapalenie krezki (SM) to rzadkie, przewlekłe schorzenie zapalno-włóknieniowe obejmujące głównie krezkę jelita cienkiego, charakteryzujące się zapaleniem, martwicą tkanki tłuszczowej i zwłóknieniem. Częstość występowania w badaniach obrazowych waha się od 0,16% do 7,8%, z medianą wieku diagnozy około 65 lat i przewagą mężczyzn (stosunek 2-3:1). Etiologia pozostaje niejasna, choć istotne czynniki ryzyka to wcześniejsze operacje lub urazy jamy brzusznej (28,6-35%), choroby autoimmunologiczne (5,7%) oraz potencjalny związek z chorobą IgG4-zależną. Kontrowersyjny jest związek SM z nowotworami złośliwymi, zwłaszcza chłoniakami, gdzie odsetek współwystępowania w różnych badaniach waha się od 1% do 75%, jednak metaanalizy i badania kohortowe nie potwierdzają jednoznacznie takiego powiązania.
azatiopryna, chłoniak nieziarniczy, choroba autoimmunologiczna, choroba IgG4-zależna, cyklofosfamid, glikokortykoidy, IgG4-zależne stwardniające zapalenie krezki, immunosupresja, kolchicyna, krezka jelita cienkiego, kryteria radiologiczne, martwica tkanki tłuszczowej, mesenteric panniculitis, niedokrwienie jelit, nowotwór złośliwy, potwierdzenie biopsyjne, przewlekłe zapalenie, pseudotorebka, samoograniczający się przebieg, spontaniczna remisja, stwardniające zapalenie krezki, talidomid, tamoksyfen, tomografia komputerowa jamy brzusznej, ultrasonografia, zespół paraneoplastyczny, zwłóknienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas deoksycholowy – Działania niepożądane
Kwas deoksycholowy, stosowany w preparacie Belkyra (10 mg/ml) do redukcji nadmiaru tkanki tłuszczowej w obrębie podbródka, wykazuje profil działań niepożądanych głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwowane reakcje obejmują ból (74,1%), obrzęk (78,6%), znieczulenie (61,6%), stwardnienie (23,4%) oraz guzki (12,0%) w miejscu wstrzyknięcia, z czasem ustępowania odpowiednio do 12-50 dni, choć niektóre objawy, takie jak uszkodzenie nerwu (3,6%), mogą utrzymywać się średnio do 53 dni, a w rzadkich przypadkach nawet dłużej. Działania niepożądane często obejmują również bóle głowy, dysfagię (1,5%), mdłości oraz napięcie skóry. Istotnym ryzykiem jest uszkodzenie nerwu ruchowego, prowadzące do przejściowego osłabienia mięśni dolnej części twarzy i asymetrii, co wymaga szczególnej uwagi podczas podawania leku. Ponadto, zgłaszano poważne reakcje miejscowe, takie jak martwica tkanek (w tym skóry i tłuszczu), zakażenia, owrzodzenia oraz bliznowacenie, które mogą mieć charakter długotrwały lub trwały.
Analiza bezpieczeństwa wskazuje, że większość działań niepożądanych wynika z cytolitycznego działania kwasu deoksycholowego na tkankę tłuszczową oraz mechanicznego uszkodzenia podczas iniekcji. Reakcje miejscowe o nieznanej częstości, takie jak hipoestezja, martwica tętnicy czy uraz naczyniowy, podkreślają konieczność precyzyjnej techniki podawania. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych jest kluczowe dla monitorowania stosunku korzyści do ryzyka terapii. Przed rozpoczęciem leczenia pacjenci powinni być szczegółowo poinformowani o potencjalnych powikłaniach, w tym o możliwości długotrwałych lub trwałych efektów niepożądanych, aby umożliwić świadomą decyzję terapeutyczną.
asymetria twarzy, bliznowacenie, cellulitis, dysfagia, dysgeuzja, działanie cytolityczne, działanie niepożądane, hipoestezja, kwas deoksycholowy, martwica skóry, martwica tkanek miękkich, martwica tkanki tłuszczowej, nadmiar tkanki tłuszczowej, osłabienie mięśni twarzy, owrzodzenie, parestezja, parestezja jamy ustnej, stwardnienie tkanki, uszkodzenie nerwu, zaburzenia głosu, zakażenie miejsca wstrzyknięcia - Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Sclerosing mesenteritis (SM) to rzadka choroba charakteryzująca się przewlekłym nieswoistym zapaleniem, martwicą tkanki tłuszczowej i włóknieniem krezki. Mediana wieku chorych wynosi 65 lat, a 70% przypadków dotyczy mężczyzn. Przebieg choroby jest zmienny – od kilku dni do nawet 10 lat, z możliwością samoistnego ustąpienia lub przewlekłego, wyniszczającego charakteru. Rokowanie zależy od stadium choroby, nasilenia objawów oraz odpowiedzi na leczenie. W fazie włóknienia (retractile mesenteritis) i przy niedrożności jelit rokowanie jest gorsze. W badaniu obejmującym 92 pacjentów odnotowano 18 zgonów, z czego 17% związano z powikłaniami choroby lub terapii. Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym, które wykazuje martwicę tkanki tłuszczowej, makrofagi wypełnione lipidami, limfocyty oraz włóknienie krezki.
badanie histopatologiczne, interwencja chirurgiczna, lek immunosupresyjny, limfocyt, martwica tkanki tłuszczowej, niedrożność jelit, objawy brzuszne, podejście multidyscyplinarne, powikłania steroidowe, prednizon, retractile mesenteritis, sclerosing mesenteritis, stadium włóknienia, strategia terapeutyczna, tamoksyfen, tkanka tłuszczowa krezki, włóknienie krezki, wyniszczenie organizmu - Leksykon chorób i schorzeń
Mesenteritis stwardniająca – Patofizjologia i mechanizm
Stwardniające zapalenie krezki (sclerosing mesenteritis) to rzadka, przewlekła choroba zapalna i włókniejąca krezki jelita cienkiego, o nie do końca poznanej etiopatogenezie. Wśród potencjalnych mechanizmów patogenetycznych wyróżnia się przebyte zabiegi chirurgiczne lub urazy jamy brzusznej (występujące u około 30-41% pacjentów), procesy autoimmunologiczne (częsta współistniejąca choroba autoimmunologiczna i odpowiedź na leki immunomodulujące), zespoły paraneoplastyczne (choć związek przyczynowy nie jest jednoznaczny), zaburzenia związane z IgG4 (charakteryzujące się naciekiem limfoplazmocytowym, włóknieniem storiform i zarostowym zapaleniem żył, z ≥40% komórek IgG4-dodatnich) oraz niedokrwienie i infekcje. Choroba przebiega przez trzy stadia: lipodystrofię krezkową, zapalenie tkanki tłuszczowej krezki oraz stwardniające zapalenie krezki z włóknieniem i możliwą niedrożnością naczyń limfatycznych. Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym, gdzie obserwuje się martwicę tkanki tłuszczowej, przewlekłe zapalenie, włóknienie oraz makrofagi obładowane tłuszczem, a w postaci związanej z IgG4 dodatkowo naciek limfoplazmocytowy i charakterystyczne włóknienie.
appendektomia, azatiopryna, cholecystektomia, cyklofosfamid, dur brzuszny, glikokortykosteroid, histerektomia, kolektomia, krezka jelita cienkiego, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek przeciwzapalny, lipodystrofia krezkowa, martwica tkanki tłuszczowej, metotreksat, naciek z komórek plazmatycznych, niedokrwienie, perforacja jelita krętego, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, proces autoimmunologiczny, przewlekła białaczka limfocytowa, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardniające zapalenie krezki, toczeń rumieniowaty układowy, ustekinumab, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zarostowe zapalenie żył, zespół paraneoplastyczny