wtórnie postępująca SM
Wtórnie postępująca stwardnienie rozsiane (SPMS – Secondary Progressive Multiple Sclerosis) stanowi fazę choroby, w którą przechodzi większość pacjentów z pierwotnie rzutowo-remisyjną postacią SM (RRMS) po około 10-20 latach trwania choroby. Charakteryzuje się stopniowym narastaniem niepełnosprawności neurologicznej niezależnie od występowania rzutów.
W odróżnieniu od postaci rzutowo-remisyjnej, w SPMS dochodzi do przewlekłej neurodegeneracji, która dominuje nad procesami zapalnymi. Zmiany demielinizacyjne prowadzą do postępującego zaniku aksonów i istoty szarej mózgu. U części pacjentów mogą nadal występować rzuty, jednak głównym elementem klinicznym jest stała progresja objawów neurologicznych.
Diagnostyka SPMS opiera się na obserwacji klinicznej – potwierdzone pogorszenie niepełnosprawności utrzymujące się przez co najmniej 6 miesięcy, niezależne od rzutów. W badaniach MRI obserwuje się zwykle zwiększony zanik mózgu i mniejszą aktywność nowych zmian demielinizacyjnych w porównaniu z RRMS. Biomarkery płynu mózgowo-rdzeniowego wykazują zmniejszoną aktywność zapalną a zwiększone markery neurodegeneracji.
Leczenie wtórnie postępującej postaci SM stanowi wyzwanie terapeutyczne. Leki modyfikujące przebieg choroby mają mniejszą skuteczność niż w RRMS. W przypadkach z aktywnym zapaleniem stosuje się siponimod, okrelizumab, kladrybinę czy rytuksymab. Istotną rolę odgrywa leczenie objawowe, fizjoterapia oraz kompleksowa rehabilitacja neurologiczna mająca na celu utrzymanie funkcji i zapobieganie powikłaniom.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teriflunomide +pharma 14 mg
Teriflunomid, klasyfikowany jako selektywny lek immunosupresyjny (ATC: L04AA31), wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwzapalne poprzez odwracalne hamowanie mitochondrialnej dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH), co prowadzi do zmniejszenia proliferacji limfocytów zależnych od syntezy pirymidyny de novo. W badaniach kontrolowanych placebo stosowanie teriflunomidu w dawce 14 mg raz dziennie powodowało łagodne obniżenie liczby limfocytów do poziomu poniżej 0,3 x 10⁹/L, utrzymujące się po 3 miesiącach terapii. Badanie QT wykazało brak istotnego wpływu na wydłużenie odstępu QTcF (maksymalna różnica 3,45 ms, górna granica 90% CI 6,45 ms), potwierdzając bezpieczeństwo kardiologiczne leku. Zmiany biochemiczne obejmowały spadek stężenia kwasu moczowego o 20-30% oraz fosforu o około 10%, co wiązano ze zwiększonym wydzielaniem kanalikowym, bez uszkodzenia funkcji kłębuszków nerkowych.
bezpieczeństwo kardiologiczne, dehydrogenaza dihydroorotanowa, kanaliki nerkowe, kłębuszki nerkowe, kwas moczowy, leczenie modyfikujące przebieg choroby, lek immunosupresyjny, MRI z kontrastem gadolinowym, nawracające stwardnienie rozsiane, odstęp QT, progresja niepełnosprawności, redukcja limfocytów, repolaryzacja mięśnia sercowego, rzutowy przebieg choroby, skala EDSS, stwardnienie rozsiane, synteza pirymidyny, teriflunomid, właściwości immunomodulujące, wtórnie postępująca SM, zmiany demielinizacyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aregalu 14 mg
Teriflunomid, będący selektywnym inhibitorem mitochondrialnej dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH), wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, co przekłada się na skuteczność w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RMS). W dawce 14 mg/dobę powoduje umiarkowane obniżenie liczby limfocytów (poniżej 0,3 x 10⁹/l) utrzymujące się po 3 miesiącach terapii. Badania kliniczne TEMSO i TOWER potwierdziły istotne zmniejszenie rocznej częstości rzutów (0,37 vs 0,54 i 0,32 vs 0,50) oraz progresji niepełnosprawności utrzymującej się przez 3 miesiące (20,2% vs 27,3% i 15,8% vs 19,7%) w porównaniu do placebo. Ponadto teriflunomid redukuje zmiany w obrazach MRI, w tym całkowitą objętość zmian (BOD) o 67% oraz liczbę aktywnych zmian gadolinowych o 69%. Badania bezpieczeństwa wykazały brak wpływu na odstęp QTcF oraz umiarkowany spadek stężenia kwasu moczowego (20-30%) i fosforu (ok. 10%) w surowicy, co wiąże się ze zwiększonym wydalaniem nerkowym.
badanie kontrastowe z gadolinem, badanie TEMSO, badanie TOWER, dehydrogenaza dihydroorotanowa, dysfagia, interferon beta-1a, kanaliki nerkowe, kłębuszki nerkowe, kryteria McDonald, kwas moczowy w surowicy, łańcuch oddechowy, leczenie modyfikujące przebieg choroby, lek immunosupresyjny, nasilenie choroby, obrazy T1-zależne, obrazy T2-zależne, odstęp QT, odstęp QTcF, progresja niepełnosprawności, redukcja limfocytów, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, skala EDSS, stężenie fosforu w surowicy, stwardnienie rozsiane, synteza pirymidyny, terapia immunomodulująca, teriflunomid, właściwości immunomodulujące, wtórnie postępująca SM, zmiany ulegające wzmocnieniu