działanie drgawkowe
Działanie drgawkowe to efekt farmakologiczny lub patofizjologiczny polegający na wywoływaniu lub obniżaniu progu drgawek, które charakteryzują się gwałtownymi, niekontrolowanymi skurczami mięśni. W medycynie termin ten najczęściej odnosi się do skutków ubocznych leków lub toksyn, które mogą zwiększać aktywność elektryczną w mózgu, prowadząc do napadów drgawkowych.
Mechanizm działania drgawkowego obejmuje zazwyczaj zaburzenie równowagi między neuroprzekaźnikami pobudzającymi (głównie glutaminianem) a hamującymi (głównie GABA). Substancje o działaniu drgawkowym mogą albo nasilać transmisję pobudzającą, albo hamować transmisję hamującą w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do nadmiernej synchronizacji wyładowań neuronalnych.
W praktyce klinicznej ocena potencjału drgawkowego leków jest istotnym elementem bezpieczeństwa farmakoterapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z padaczką lub innymi schorzeniami neurologicznymi. Niektóre grupy leków znane z działania drgawkowego to m.in. niektóre antybiotyki (np. penicyliny w wysokich dawkach), leki przeciwpsychotyczne, antydepresanty, leki przeciwbólowe (zwłaszcza tramadol), oraz środki znieczulenia miejscowego przy przedawkowaniu.
Interwencja medyczna w przypadku wystąpienia drgawek polekowych obejmuje natychmiastowe przerwanie podawania leku wywołującego, zabezpieczenie dróg oddechowych pacjenta oraz podanie leków przeciwdrgawkowych, najczęściej benzodiazepin jako leczenia pierwszego rzutu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Scandonest 30 mg/ml
Stosowanie mepiwakainy chlorowodorku w roztworze do wstrzykiwań (Scandonest 30 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia (np. choroba naczyń obwodowych, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze), padaczką, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, porfirią oraz kwasicą metaboliczną. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, szczególnie u pacjentów geriatrycznych, ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku. Preparat zawiera 24,67 mg sodu w maksymalnej dawce 10 ml, co stanowi 1,23% maksymalnej dobowej dawki sodu zalecanej przez WHO, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Wstrzyknięcie w obszar zapalny może obniżyć skuteczność znieczulenia, a po zastosowaniu istnieje ryzyko urazu tkanek miękkich, zwłaszcza u dzieci, dlatego pacjentów należy poinformować o konieczności unikania żucia i spożywania pokarmów do czasu ustąpienia znieczulenia.
choroba naczyń obwodowych, cukrzyca typu 1, działanie drgawkowe, działanie toksyczne, farmakokinetyka leku, hipoksemia, interakcja farmakologiczna, kwasica, kwasica metaboliczna, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mepiwakaina chlorowodorek, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra porfiria, pacjent geriatryczny, padaczka, porfiria, proces zapalny, reakcja alergiczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, układ sercowo-naczyniowy, wentylacja dróg oddechowych, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Scandivin
Stosowanie mepiwakainy (Scandivin 30 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (np. choroba naczyń obwodowych, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca, niedociśnienie), padaczką, zaburzeniami czynności wątroby i nerek, ostrą postacią porfirii oraz kwasicą. U pacjentów w podeszłym wieku zaleca się stosowanie mniejszych dawek ze względu na brak danych klinicznych. Mepiwakaina może wykazywać zmniejszoną skuteczność w obszarach objętych stanem zapalnym lub zakażeniem. Istotne jest także poinformowanie pacjentów o ryzyku urazów w wyniku utraty czucia, zwłaszcza u dzieci, oraz o konieczności unikania żucia gumy i spożywania pokarmów do czasu powrotu czucia. Produkt zawiera 1,18 mg sodu na mL, co stanowi 0,059% maksymalnej dobowej dawki 2 g sodu zalecanej przez WHO.
choroba naczyń obwodowych, cukrzyca typu 1, działanie drgawkowe, hipoksemia, kwasica, kwasica metaboliczna, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mepiwakaina, napad padaczkowy, niedociśnienie, niewydolność serca, padaczka, porfiria, reakcja alergiczna, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, znieczulenie, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Mepiwakaina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Mepiwakaina, stosowana jako środek do znieczulenia miejscowego, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości, które mogą wystąpić nawet u pacjentów bez wcześniejszego wywiadu alergicznego. Produkty zawierające adrenalinę, takie jak Mepidont 2% z adrenaliną, zawierają pirosiarczyn sodu, który może wywoływać reakcje uczuleniowe i ciężkie napady astmy. Miejscowe działanie znieczulające może być osłabione w obszarach objętych stanem zapalnym lub zakażeniem. Zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek i stężeń, a także monitorowanie pacjenta pod kątem pierwszych objawów toksyczności, takich jak zaburzenia narządów zmysłów. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów podawanie leku należy natychmiast przerwać. Konieczne jest zapewnienie dostępności tlenu, leków do resuscytacji oraz sprzętu do resuscytacji krążeniowo-oddechowej, a także obecności wykwalifikowanego personelu medycznego.
choroba naczyń obwodowych, cukrzyca typu 1, działanie drgawkowe, działanie niepożądane, działanie znieczulające, inhibitor MAO, kwasica metaboliczna, lek przeciwpłytkowy, nadwrażliwość na mepiwakainę, napad astmy, napad padaczkowy, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, ostra porfiria, padaczka, pirosiarczyn sodu, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, stan zapalny, test antydopingowy, toksyczność leku, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia narządów zmysłów, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wątroby, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Artykaina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed zastosowaniem artykainy konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu dotyczącego historii chorób i aktualnego leczenia pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia, padaczki, zaburzeń krążenia mózgowego, chorób nerek, wątroby, cukrzycy, nadczynności tarczycy, guza chromochłonnego nadnerczy, miastenii oraz porfirii. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia serca, ostrą niewydolnością serca, niestabilną dusznicą bolesną, po pomostowaniu aortalno-wieńcowym, przy stosowaniu niekardioselektywnych beta-adrenolityków, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz u osób w podeszłym wieku. W przypadku udaru mózgu wskazane jest odroczenie zabiegu na co najmniej 6 miesięcy oraz preferowanie preparatów z niższą zawartością adrenaliny/epinefryny (5 μg/ml). U pacjentów z niedoborem cholinesterazy osoczowej, ciężką chorobą wątroby, niekontrolowaną cukrzycą i innymi wymienionymi schorzeniami należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko przedłużonego lub nasilonego działania leku.
artykaina, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba nerek, choroba układu krążenia, choroba wątroby, dusznica bolesna, działanie drgawkowe, działanie hiperglikemizujące, esteraza osoczowa, guz chromochłonny nadnerczy, hiperkaliemia, inhibitor acetylocholinoesterazy, jaskra z zamkniętym kątem, kwasica metaboliczna, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpłytkowy, martwica tkanki, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napadowa tachykardia, niedobór cholinesterazy osoczowej, niedociśnienie, niedotlenienie, niekontrolowana cukrzyca, padaczka, pomostowanie aortalno-wieńcowe, porfiria, przełom nadciśnieniowy, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja, skurcz oskrzeli, stan zapalny, udar mózgu, uszkodzenie nerwu, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ubistesin
Ubistesin, zawierający artykainę z epinefryną (5 µg/ml), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia, takimi jak blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, ostra niewydolność serca, niedociśnienie, napadowa tachykardia, niestabilna dusznica bolesna, niedawny zawał mięśnia sercowego (<6 miesięcy) oraz po pomostowaniu aortalno-wieńcowym (<3 miesiące). Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących niekardioselektywne beta-adrenolityki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, z niekontrolowanym nadciśnieniem, padaczką, niedoborem cholinesterazy osoczowej, chorobami nerek i wątroby, miastenią, ostrą porfirią, poddanych leczeniu halotenem, z zaburzeniami krzepnięcia oraz u osób w podeszłym wieku. Epinefryna może nasilać ryzyko powikłań u pacjentów z cukrzycą, nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy oraz jaskrą z zamkniętym kątem przesączania.
beta-adrenolityk niekardioselektywny, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba nerek, choroba układu krążenia, ciężka bradykardia, ciężka choroba wątroby, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie drgawkowe, działanie neurotoksyczne, guz chromochłonny nadnerczy, halotenowy środek znieczulający, hiperkaliemia, inhibitor acetylocholinoesterazy, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kwasica metaboliczna, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, martwica tkanek, miastenia, nadczynność tarczycy, napadowa tachykardia, niedobór cholinesterazy osoczowej, niedociśnienie, niedotlenienie, niekontrolowana cukrzyca, niekontrolowane nadciśnienie, niestabilna dusznica bolesna, padaczka, pomostowanie aortalno-wieńcowe, porfiria, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja, siarczyn sodu, skurcz oskrzeli, środek przeciwpłytkowy, środek przeciwzakrzepowy, stan zapalny, udar, uszkodzenie nerwu, utrata smaku, wstrzyknięcie donaczyniowe, wywiad medyczny, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rytmu serca, zakażenie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie czynności oddechowej, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zdekompensowana niewydolność serca