lek nieopioidowy przeciwbólowy

Leki nieopioidowe przeciwbólowe stanowią podstawową grupę środków stosowanych w farmakoterapii bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Do tej kategorii należą przede wszystkim niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), paracetamol oraz metamizol.

NLPZ działają poprzez hamowanie cyklooksygenazy (COX), enzymu odpowiedzialnego za syntezę prostaglandyn, które są mediatorami stanu zapalnego i bólu. Wyróżniamy wśród nich nieselektywne inhibitory COX (np. ibuprofen, diklofenak, naproksen) oraz selektywne inhibitory COX-2 (np. celekoksyb), które charakteryzują się mniejszym ryzykiem działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.

Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, jednak w przeciwieństwie do NLPZ, ma minimalne działanie przeciwzapalne. Jego mechanizm działania obejmuje głównie ośrodkowe hamowanie COX oraz wpływ na układ kannabinoidowy i serotoninergiczny.

Metamizol (pochodna pirazolonu) jest lekiem o silnym działaniu przeciwbólowym, przeciwgorączkowym i rozkurczowym. Jego mechanizm działania nie jest w pełni poznany, ale obejmuje hamowanie COX oraz wpływ na układ opioidowy i kannabinoidowy.

W praktyce klinicznej leki nieopioidowe przeciwbólowe są często stosowane w pierwszym stopniu drabiny analgetycznej WHO, a także jako komponenty terapii multimodalnej bólu, również w skojarzeniu z opioidami, co pozwala na zmniejszenie dawek tych ostatnich i ograniczenie ich działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl