szybkość opadania erytrocytów

Szybkość opadania erytrocytów (OB, ESR – erythrocyte sedimentation rate) to badanie laboratoryjne oceniające tempo sedymentacji czerwonych krwinek w osoczu w określonym czasie. Jest to niespecyficzny marker stanu zapalnego w organizmie, wykorzystywany w diagnostyce oraz monitorowaniu wielu chorób.

Badanie OB opiera się na zjawisku naturalnego opadania erytrocytów w próbce krwi pobranej na antykoagulant pod wpływem grawitacji. W stanie zapalnym dochodzi do zwiększenia stężenia białek ostrej fazy (m.in. fibrynogenu), które sprzyjają tworzeniu się stosów erytrocytów (zjawisko rulonizacji), przyspieszając ich opadanie. Wynik wyrażany jest w milimetrach na godzinę (mm/h).

Wartości referencyjne OB różnią się w zależności od płci i wieku. U mężczyzn do 50. roku życia wynoszą 0-15 mm/h, a powyżej 50. roku życia 0-20 mm/h. U kobiet do 50. roku życia norma to 0-20 mm/h, a powyżej 50. roku życia 0-30 mm/h. Podwyższone wartości OB występują w chorobach infekcyjnych, autoimmunologicznych, nowotworowych oraz stanach fizjologicznych jak ciąża.

Pomimo rozwoju nowszych markerów stanu zapalnego (np. CRP), OB pozostaje wartościowym badaniem w monitorowaniu chorób przewlekłych, szczególnie w reumatologii (ocena aktywności RZS, zapalenia wielomięśniowego, polimialgii reumatycznej), w diagnostyce szpiczaka mnogiego oraz w rozpoznawaniu i monitorowaniu chorób zapalnych naczyń (np. olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic).