osutka plamisto-grudkowa
Osutka plamisto-grudkowa to rodzaj wykwitu skórnego, charakteryzujący się współwystępowaniem dwóch elementów morfologicznych: plam (zmian płaskich, niepodwyższonych) oraz grudek (zmian litych, uniesioną ponad powierzchnię skóry). Występuje w przebiegu wielu schorzeń dermatologicznych, infekcyjnych i ogólnoustrojowych.
W patofizjologii osutki plamisto-grudkowej uczestniczą procesy zapalne skóry obejmujące naskórek i górne warstwy skóry właściwej. Zmiany plamiste są wynikiem miejscowego rozszerzenia naczyń krwionośnych, natomiast grudki powstają w wyniku nacieku komórkowego lub obrzęku tkanek.
Osutka plamisto-grudkowa może towarzyszyć chorobom zakaźnym (odra, różyczka, zakażenia enterowirusowe), reakcjom polekowym, chorobom układowym (toczeń rumieniowaty układowy), a także niektórym chorobom alergicznym. Diagnostyka różnicowa powinna uwzględniać czas wystąpienia, lokalizację, układ zmian oraz objawy towarzyszące.
Leczenie osutki plamisto-grudkowej jest ukierunkowane na przyczynę podstawową. W zależności od etiologii może obejmować leki przeciwhistaminowe, miejscowe lub ogólne glikokortykosteroidy, leki przeciwwirusowe lub antybiotyki. W przypadku reakcji polekowych kluczowe jest odstawienie leku wywołującego objawy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na leki – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na leki stanowi immunologiczną nadwrażliwość na określone substancje lecznicze, jednak tylko 5-10% niepożądanych reakcji na leki ma podłoże alergiczne. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie medycznym, badaniu fizykalnym oraz testach diagnostycznych, takich jak testy skórne (punktowe, śródskórne, płatkowe) i testy in vitro (oznaczanie swoistych IgE, test aktywacji bazofilów, test transformacji limfocytów). Testy skórne są szczególnie wiarygodne w alergii na penicylinę, gdzie stosuje się standaryzowane odczynniki, a wynik dodatni potwierdza alergię. Prowokacja lekowa pozostaje złotym standardem potwierdzania alergii, stosowana jednak wyłącznie po negatywnych wynikach innych testów ze względu na ryzyko reakcji systemowych. W diagnostyce natychmiastowych reakcji IgE-zależnych pomocne są testy skórne i in vitro, natomiast w reakcjach opóźnionych kluczowy jest test transformacji limfocytów (LTT) o czułości 25-89% i swoistości 63-100%.
alergia lekowa, alergia na penicylinę, antybiotyk beta-laktamowy, desensytyzacja lekowa, inhibitor pompy protonowej, jodowy środek kontrastowy, limfocyt T pamięci, nadwrażliwość układu immunologicznego, negatywna wartość predykcyjna, niepożądana reakcja na lek, oporność antybiotykowa, osutka plamisto-grudkowa, reakcja alergiczna, reakcja IgE-zależna, reakcja natychmiastowa, reakcja opóźniona, swoiste przeciwciało IgE, test aktywacji bazofilów, test płatkowy, test prowokacyjny, test punktowy, test skórny, test śródskórny, test transformacji limfocytów, wywiad medyczny