zapalenie tkanki tłuszczowej
Zapalenie tkanki tłuszczowej (panniculitis) to grupa schorzeń zapalnych obejmujących podskórną tkankę tłuszczową. Charakteryzuje się obecnością bolesnych guzków lub zgrubień pod skórą, najczęściej na kończynach dolnych, choć może dotyczyć również innych obszarów ciała.
Etiologia zapalenia tkanki tłuszczowej jest zróżnicowana. Może wystąpić jako reakcja na infekcję, uraz, choroby autoimmunologiczne, nowotwory, czy jako efekt uboczny niektórych leków. Wyróżnia się kilka podtypów, m.in. rumień guzowaty (erythema nodosum), zapalenie tkanki tłuszczowej trzewnej (mesenteric panniculitis) czy zapalenie tkanki tłuszczowej spowodowane zimnem (cold panniculitis).
Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, badaniach obrazowych oraz biopsji zmian, która umożliwia ocenę histopatologiczną i klasyfikację typu zapalenia. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową i obejmuje eliminację czynnika wywołującego, stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, glikokortykosteroidów, a w ciężkich przypadkach leków immunosupresyjnych.
Rokowanie zależy od typu zapalenia tkanki tłuszczowej oraz skuteczności leczenia choroby podstawowej. Większość przypadków ma charakter samoograniczający się, choć niektóre formy mogą mieć charakter przewlekły i wymagać długotrwałej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rumień guzowaty – Etiologia i przyczyny
Rumień guzowaty (erythema nodosum) jest najczęstszą postacią panniculitis, manifestującą się bolesnymi, czerwonymi lub fioletowymi guzkami podskórnymi, głównie na podudziach. Patomechanizm opiera się na reakcji nadwrażliwości typu IV, z udziałem kompleksów immunologicznych, neutrofili, TNF-alfa i ziarniniaków, choć dokładne mechanizmy pozostają nie w pełni poznane. Etiologia jest zróżnicowana: infekcje (szczególnie paciorkowcowe zapalenie gardła stanowiące 28-48% przypadków), sarkoidoza (10-25%), choroby zapalne jelit (3-15%), reakcje na leki (3-10%), nowotwory hematologiczne i inne oraz ciąża (4,6%). W 30-55% przypadków przyczyna pozostaje nieznana (postać idiopatyczna). Warto podkreślić geograficzne różnice etiologiczne oraz predyspozycje genetyczne związane z antygenami HLA-B27 i HLA-B8.
amebioza, amoksycylina, antygen zgodności tkankowej HLA-B27, białaczka, cefalosporyna, chłoniak, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, czynnik martwicy nowotworu alfa, doustny środek antykoncepcyjny, giardioza, gorączka reumatyczna, gruźlica, gruźlica pierwotna, guzki podskórne, histoplazmoza, infekcja chlamydiowa, infekcja pasożytnicza, infekcja wirusowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, kokcydioidomykoza, kompleks immunologiczny, makrolid, mononukleoza zakaźna, mycoplasma pneumoniae, nadwrażliwość typu IV, nowotwór hematologiczny, objaw paraneoplastyczny, opryszczka pospolita, paciorkowcowe zapalenie gardła, penicylina, postać idiopatyczna, rumień guzowaty, sarkoidoza, sulfonamid, wirusowe zapalenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, Yersinia enterocolitica, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV, zapalenie tkanki tłuszczowej, zespół Sweeta, ziarniniak