powierzchowne zapalenie mieszków włosowych

Powierzchowne zapalenie mieszków włosowych (folliculitis superficialis) to powszechna infekcja dermatologiczna, charakteryzująca się stanem zapalnym mieszków włosowych ograniczonym do ich powierzchownej części. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus), chociaż inne bakterie, grzyby oraz czynniki fizyczne i chemiczne również mogą wywoływać tę patologię.

Klinicznie objawia się obecnością drobnych, rumieniowych grudek lub krostek zlokalizowanych wokół mieszków włosowych. Zmiany zazwyczaj występują na owłosionej skórze głowy, twarzy (zwłaszcza w okolicy brody u mężczyzn), tułowia i kończyn. Pacjenci mogą odczuwać świąd, pieczenie lub łagodny dyskomfort w obrębie zmian.

Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, choć w przypadkach nawracających lub opornych na leczenie wskazane może być wykonanie posiewu mikrobiologicznego z antybiogramem. Leczenie powierzchownego zapalenia mieszków włosowych obejmuje miejscowe środki przeciwbakteryjne (np. mupirocyna, kwas fusydowy), preparaty z nadtlenkiem benzoilu oraz antyseptyki zawierające chlorheksydynę. W rozleglejszych przypadkach może być konieczne zastosowanie antybiotykoterapii ogólnej.

Istotną rolę w terapii odgrywa również profilaktyka nawrotów poprzez poprawę higieny osobistej, unikanie czynników drażniących oraz odpowiednią pielęgnację skóry predysponowanej do zmian. U pacjentów z nawracającymi epizodami zapalenia mieszków włosowych należy rozważyć badania w kierunku nosicielstwa S. aureus oraz wykluczyć choroby predysponujące, jak cukrzyca czy niedobory odporności.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hylosept 20 mg/g

Hylosept to krem zawierający 20 mg/g kwasu fusydynowego, stosowany miejscowo w leczeniu łagodnych, powierzchownych i nierozległych pierwotnych zakażeń skóry wywołanych przez bakterie wrażliwe na ten antybiotyk, ze szczególnym uwzględnieniem bakterii rodzaju Staphylococcus. Wskazania obejmują liszajec zakaźny (impetigo), powierzchowne zapalenie mieszków włosowych, figówkę brody (sycosis barbae), zanokcicę (paronychia) oraz łupież rumieniowaty (pityriasis versicolor). Krem należy aplikować na oczyszczoną i osuszoną skórę, na zmienione chorobowo obszary, zgodnie z oficjalnymi wytycznymi dotyczącymi stosowania antybiotyków, aby ograniczyć ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej. Produkt zawiera także substancje pomocnicze, takie jak butylohydroksyanizol (0,04 mg/g), alkohol cetylowy (111 mg/g) i potasu sorbinian (2,7 mg/g), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów.
alkohol cetylowy, butylohydroksyanizol, działanie niepożądane, Hylosept, impetigo, infekcja grzybicza skóry, kwas fusydynowy, liszajec zakaźny, łupież rumieniowaty, nadwrażliwość, nawracające zakażenie, oporność bakteryjna, paronychia, pierwotne zakażenie skóry, pityriasis versicolor, potasu sorbinian, powierzchowne zapalenie mieszków włosowych, Staphylococcus, sycosis barbae, terapia przeciwbakteryjna, zanokcica
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mieszków włosowych – Epidemiologia

Zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) jest powszechnym schorzeniem dermatologicznym o szacowanej częstości występowania około 8/1000 osób w USA, gdzie rocznie diagnozuje się niemal 3 miliony przypadków. Choroba dotyka wszystkie grupy wiekowe, płcie i rasy, jednak różne typy zapalenia wykazują specyficzne korelacje epidemiologiczne: Malassezia folliculitis częściej występuje u mężczyzn w wieku 21-30 lat (proporcja 3:1), pseudofolliculitis barbae przeważa u osób o ciemnym kolorze skóry, zwłaszcza Afroamerykanów, a folliculitis keloidalis nuchae i eozynofilowe zapalenie mieszków włosowych dominują u mężczyzn. Czynniki ryzyka obejmują m.in. częste golenie, zaburzenia metaboliczne (cukrzyca, otyłość), stany immunosupresji (HIV/AIDS, choroby hematologiczne), a także czynniki środowiskowe jak maceracja skóry, okluzja, gorący i wilgotny klimat oraz ekspozycja na zanieczyszczone baseny i jacuzzi (Pseudomonas aeruginosa). Występowanie PFB wśród amerykańskich żołnierzy wzrosło z 50 przypadków w 2000 do 2404 w 2022 roku, co wskazuje na potrzebę dalszych badań i nadzoru epidemiologicznego.
atopowe zapalenie skóry, bakteryjne zapalenie mieszków włosowych, barwienie błękitem metylenowym, białaczka, chłoniak, cukrzyca, eozynofilowe zapalenie mieszków włosowych, lata życia skorygowane o niepełnosprawność, Malassezia, niedokrwistość, obciążenie chorobą, otyłość, owsiki, Pityrosporum, powierzchowne zapalenie mieszków włosowych, Pseudomonas aeruginosa, pseudozapalenie mieszków włosowych, trądzik, trądzik pospolity, wymaz bakteriologiczny, zakażenie HIV, zapalenie mieszków włosowych
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie mieszków włosowych – Patofizjologia i mechanizm

Zapalenie mieszków włosowych (folliculitis) to stan zapalny obejmujący powierzchowne lub głębokie partie mieszków włosowych, wywołany przez różnorodne czynniki infekcyjne (najczęściej Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa serotyp O:11, Malassezia spp., wirusy herpes simplex, roztocza Demodex folliculorum) oraz nieinfekcyjne (urazy mechaniczne, okluzja, reakcje polekowe). Patogeneza jest wieloczynnikowa i obejmuje mechanizmy immunologiczne, takie jak odpowiedź komórkowa (przewaga limfocytów T pomocniczych), humoralna, a także przesunięcie w kierunku odpowiedzi Th2, co jest szczególnie istotne w eozynofilowym zapaleniu mieszków włosowych (EPF). Warto podkreślić rolę dysbiozy mikrobioty skórnej, zwłaszcza w folliculitis decalvans, gdzie przewlekły stan zapalny jest podtrzymywany przez nieprawidłową rekrutację komórek układu odpornościowego i obecność bakterii oportunistycznych. Czynniki środowiskowe, takie jak nadmierne pocenie się, okluzja skóry, urazy mechaniczne oraz ekspozycja na zanieczyszczoną wodę (np. woda o pH 7,8 i niskim poziomie chloru 0,5 mg/L sprzyjająca zakażeniom Pseudomonas aeruginosa), również odgrywają istotną rolę w rozwoju choroby.
Demodex folliculorum, eozynofilowe zapalenie mieszków włosowych, folliculitis decalvans, głębokie zapalenie mieszków włosowych, grzybicze zapalenie mieszków włosowych, hidradenitis suppurativa, inhibitor receptora naskórkowego czynnika wzrostu, łysienie bliznowaciejące, Malassezia, odpowiedź humoralna, odpowiedź komórkowa, okluzja mieszka włosowego, oś IL-23/IL-17, powierzchowne zapalenie mieszków włosowych, pseudofolliculitis barbae, Pseudomonas aeruginosa, receptor Toll-podobny, Staphylococcus aureus, trądzik steroidowy, wirus opryszczki zwykłej, wirusowe zapalenie mieszków włosowych, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie ziarniniakowe

powierzchowne zapalenie mieszków włosowych

Powiązane wpisy

Wskazania do stosowania – Hylosept 20 mg/g

Zapalenie mieszków włosowych – Epidemiologia

Zapalenie mieszków włosowych – Patofizjologia i mechanizm