prurigo actinicum
Prurigo actinicum (znane również jako wielopostaciowe osutki świetlne) to przewlekła choroba skóry wywoływana ekspozycją na promieniowanie słoneczne. Należy do grupy fotodermatoz, czyli schorzeń skórnych indukowanych światłem słonecznym.
Charakterystycznymi objawami są swędzące, rumieniowe grudki i guzki występujące na skórze eksponowanej na słońce, głównie na twarzy, dekolcie, przedramionach i grzbietach dłoni. W przeciwieństwie do typowych oparzeń słonecznych, zmiany mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, nawet po ustaniu ekspozycji na światło.
Patogeneza schorzenia wiąże się z nieprawidłową reakcją immunologiczną na promieniowanie UVA i UVB. U pacjentów obserwuje się zwiększoną wrażliwość keratynocytów i komórek Langerhansa na światło słoneczne, co prowadzi do uwalniania mediatorów zapalnych i cytokin.
Leczenie prurigo actinicum obejmuje stosowanie fotoprotekcji, miejscowych kortykosteroidów, inhibitorów kalcyneuryny oraz doustnych leków przeciwhistaminowych w celu kontroli świądu. W cięższych przypadkach stosuje się fototerapię (zwłaszcza UVB o wąskim spektrum) oraz leki immunosupresyjne. Kluczowym elementem postępowania jest edukacja pacjenta w zakresie unikania ekspozycji na słońce i prawidłowego stosowania preparatów z filtrem UV.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wysypka wielopostaciowa na światło – Diagnostyka i diagnoza
Polimorficzna wysypka na światło (PMLE) jest najczęstszą immunologiczną fotodermatozą, diagnozowaną głównie na podstawie obrazu klinicznego i wywiadu, uwzględniającego czas pojawienia się wysypki (zwykle kilka godzin do kilku dni po ekspozycji na słońce), lokalizację zmian na obszarach eksponowanych oraz sezonowość (wiosna, wczesne lato). Objawy utrzymują się zazwyczaj do 10 dni przy unikaniu dalszej ekspozycji. W diagnostyce różnicowej kluczowe jest wykluczenie tocznia rumieniowatego (LE), który charakteryzuje się dłuższym utrzymywaniem zmian, dodatnimi wynikami ANA, anty-Ro i anty-La oraz innym przebiegiem klinicznym. Biopsja skóry w PMLE wykazuje obrzęk skóry właściwej, gęsty naciek limfocytarny okołonaczyniowy i okołoprzydatkowy, spongiozę naskórka oraz obecność eozynofilów i neutrofili, a immunofluorescencja bezpośrednia jest ujemna, co pomaga w różnicowaniu z LE.
badania laboratoryjne, badanie fizykalne, biopsja skóry, diagnostyka różnicowa, diagnoza kliniczna, fotoalergiczne kontaktowe zapalenie skóry, fototestowanie, fototoksyczność, hartowanie skóry, immunofluorescencja bezpośrednia, naciek limfocytarny, obrzęk skóry właściwej, pokrzywka słoneczna, porfiria, próba prowokacyjna, promieniowanie UV, prurigo actinicum, przeciwciała anty-La, przeciwciała anty-Ro, przeciwciała przeciwjądrowe, spongioza naskórka, świerzbiączka letnia, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty układowy, wysypka wielopostaciowa na światło, zmiany histopatologiczne