odruchy rdzeniowe

Odruchy rdzeniowe to podstawowe, automatyczne reakcje organizmu kontrolowane przez rdzeń kręgowy bez udziału mózgu. Stanowią one mechanizm obronny organizmu, umożliwiający szybką reakcję na potencjalnie szkodliwe bodźce.

Do najważniejszych odruchów rdzeniowych należą: odruch kolanowy (patellarny), odruch skokowy (Achillesa), odruch podeszwowy (Babińskiego), odruch zgięciowy (obronny) oraz odruchy autonomiczne związane z kontrolą pęcherza moczowego i jelit. Odruchy te przebiegają przez łuk odruchowy składający się z receptora, neuronu czuciowego, ośrodka w rdzeniu kręgowym, neuronu ruchowego i efektora.

Badanie odruchów rdzeniowych ma istotne znaczenie diagnostyczne w neurologii. Nieprawidłowości w ich przebiegu mogą wskazywać na uszkodzenia rdzenia kręgowego, korzeni nerwowych lub nerwów obwodowych. Wzmożone odruchy sugerują uszkodzenie górnego neuronu ruchowego, natomiast osłabione lub zniesione odruchy wskazują na uszkodzenie dolnego neuronu ruchowego lub łuku odruchowego.

W stanach patologicznych, np. po urazie rdzenia kręgowego, może dojść do zjawiska odhamowania odruchów rdzeniowych, co prowadzi do ich wzmożenia poniżej poziomu uszkodzenia. W fazie ostrej po urazie obserwuje się natomiast czasowe zniesienie odruchów (szok rdzeniowy). Prawidłowa ocena odruchów wymaga znajomości ich fizjologii oraz wpływu czynników takich jak wiek, stan emocjonalny pacjenta czy przyjmowane leki.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl