zatrucie wapniem

Zatrucie wapniem, czyli hiperkalcemia, to stan patologiczny charakteryzujący się podwyższonym stężeniem wapnia w surowicy krwi powyżej 2,75 mmol/l (11 mg/dl). Jest to stosunkowo częste zaburzenie elektrolitowe, które może mieć charakter ostry lub przewlekły.

Najczęstszymi przyczynami hiperkalcemii są pierwotna nadczynność przytarczyc oraz nowotwory złośliwe (zwłaszcza szpiczak mnogi, rak piersi, rak płuca). Inne przyczyny obejmują choroby ziarniniakowe (np. sarkoidoza), przedawkowanie witaminy D, długotrwałe unieruchomienie, zespół mleczno-alkaliczny oraz niektóre leki (np. tiazydowe leki moczopędne, lit).

Objawy kliniczne zatrucia wapniem zależą od nasilenia hiperkalcemii i szybkości jej narastania. Typowe manifestacje to: osłabienie mięśniowe, zmęczenie, nudności, wymioty, zaparcia, zaburzenia rytmu serca, wielomocz i odwodnienie. Przy ciężkiej hiperkalcemii (>3,5 mmol/l) mogą wystąpić zaburzenia świadomości, splątanie, śpiączka hiperkalcemiczna oraz ostre uszkodzenie nerek.

Diagnostyka obejmuje określenie stężenia wapnia całkowitego i zjonizowanego w surowicy, oznaczenie poziomu PTH, witaminy D, fosforu oraz wykonanie badań obrazowych w poszukiwaniu przyczyny. Leczenie zależy od nasilenia hiperkalcemii i jej etiologii. W stanach ostrych stosuje się intensywne nawadnianie, diuretyki pętlowe, bisfosfoniany, kalcytoninę, a w przypadkach opornych – dializoterapię. Kluczowe jest leczenie choroby podstawowej.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Kalcytriol – Działania niepożądane

Kalcytriol, aktywna forma witaminy D3 stosowana w preparacie Detriol (0,25 lub 0,5 mikrograma), wiąże się przede wszystkim z ryzykiem hiperkalcemii, która jest najczęstszym i potencjalnie najpoważniejszym działaniem niepożądanym. Hiperkalcemia może prowadzić do zespołu hiperkalcemicznego lub zatrucia wapniem, a jej wczesne objawy obejmują zmniejszenie apetytu, ból głowy, nudności, wymioty oraz ból brzucha, często z zaparciami. Przewlekła hiperkalcemia może skutkować osłabieniem mięśni, utratą masy ciała, zaburzeniami czucia, polidypsją, wielomoczem, odwodnieniem, apatią, opóźnieniem wzrostu u dzieci oraz zakażeniami dróg moczowych. Szczególnie niebezpieczne jest wystąpienie kalcyfikacji tkanek miękkich przy jednoczesnej hiperfosfatemii (>6 mg/100 mL, >1,9 mmol/L), co może być uwidocznione radiologicznie. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie stężenia wapnia, fosforanów oraz kreatyniny, zwłaszcza u pacjentów z prawidłową czynnością nerek, gdzie przewlekła hiperkalcemia może podnosić poziom kreatyniny.
alergia na orzeszki ziemne, badania farmakokinetyczne, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, kalcyfikacja tkanek miękkich, kalcynoza, kalcytriol, klasyfikacja układów i narządów, niedrożność jelita porażenna, nokturia, odwodnienie, olej arachidowy, osłabienie mięśniowe, pokrzywka, polidypsja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, stężenie kreatyniny, wielomocz, witamina D3, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia układu nerwowego, zatrucie wapniem, zespół hiperkalcemiczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Detriol 0,25 mcg

Detriol (kalcytriol) w dawkach 0,25 oraz 0,5 mikrograma, stosowany w formie kapsułek miękkich, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się przede wszystkim ryzykiem hiperkalcemii, będącej najczęstszym działaniem niepożądanym. Hiperkalcemia może prowadzić do zespołu hiperkalcemii lub zatrucia wapniem, manifestując się objawami takimi jak zmniejszenie apetytu, ból głowy, nudności, wymioty oraz ból brzucha. W przypadku przewlekłego stosowania lub przedawkowania obserwuje się także osłabienie mięśni, utratę masy ciała, zaburzenia czucia, polidypsję, wielomocz, odwodnienie, apatię, opóźnienie wzrostu u pacjentów pediatrycznych oraz zakażenia dróg moczowych. Warto podkreślić, że podwyższone stężenie wapnia w surowicy normalizuje się zwykle w ciągu kilku dni po odstawieniu leku, co jest korzystne w porównaniu do preparatów witaminy D3.
biologiczny okres półtrwania, ból brzucha, ciężka reakcja alergiczna, dysfagia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, kalcyfikacja tkanek, kalcynoza, kalcytriol, niedrożność jelita porażenna, nokturia, olej arachidowy, pokrzywka, polidypsja, reakcja nadwrażliwości, stężenie kreatyniny, wielomocz, witamina D, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zakażenie dróg moczowych, zatrucie wapniem
Leksykon substancji czynnych
Węglan wapnia – Przedawkowanie

Przedawkowanie węglanu wapnia, szczególnie przy dawkach suplementacji przekraczających 2000 mg Ca/dobę przez kilka miesięcy, prowadzi do hiperkalcemii i hiperkalciurii, które mogą manifestować się objawami ze strony układu pokarmowego (jadłowstręt, nudności, wymioty, zaparcia, ból i wzdęcie brzucha, biegunka osmotyczna przy dawkach ≥ 3 g), nerwowego (osłabienie mięśni, zmęczenie, zaburzenia psychiczne i świadomości) oraz nerek (poliuria, nefrokalcynoza, kamica nerkowa). Szczególnie niebezpieczne jest współistnienie suplementacji witaminy D, która zwiększa wchłanianie wapnia, oraz choroby współistniejące jak niewydolność nerek, pierwotna nadczynność przytarczyc czy nowotwory, które potęgują ryzyko ciężkich powikłań, w tym zespołu mleczno-alkalicznego, zwapnienia tkanek miękkich, nieodwracalnego uszkodzenia nerek, a w skrajnych przypadkach śpiączki i zgonu.
alkaloza metaboliczna, arytmia, biegunka osmotyczna, bisfosfoniany, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza A, hiperwitaminoza D, jadłowstręt, kamica nerkowa, nefrokalcynoza, niewydolność nerek, ośrodkowe ciśnienie żylne, pierwotna nadczynność przytarczyc, wapnienie przerzutowe, węglan wapnia, witamina D, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia kwasowo-zasadowe, zatrucie wapniem, zespół mleczno-alkaliczny, zwapnienie tkanek miękkich
Leksykon leków
Działania niepożądane – Detriol 0,5 mcg

Stosowanie kalcytriolu w dawkach 0,25 oraz 0,5 mikrograma wiąże się z ryzykiem hiperkalcemii, będącej najczęstszym działaniem niepożądanym, która może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych i klinicznych. Objawy ostrej hiperkalcemii obejmują zmniejszenie apetytu, ból głowy, nudności, wymioty, ból brzucha oraz zaparcia, natomiast przewlekła hiperkalcemia może skutkować osłabieniem mięśni, utratą masy ciała, zaburzeniami czucia, gorączką, polidypsją, wielomoczem, odwodnieniem, apatią, opóźnieniem wzrostu u dzieci oraz zakażeniami dróg moczowych. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie hiperkalcemii z hiperfosfatemią (stężenie fosforanów >6 mg/100 mL lub >1,9 mmol/L), które może prowadzić do kalcyfikacji tkanek widocznej w badaniach radiologicznych. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek przewlekła hiperkalcemia może powodować wzrost stężenia kreatyniny, wskazując na zaburzenia funkcji nerek.
apatia, biologiczny okres półtrwania, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, kalcyfikacja tkanek, kalcynoza, kalcytriol, niedrożność jelita porażenna, nokturia, olej arachidowy, olej z orzeszków ziemnych, osłabienie mięśniowe, ostre przedawkowanie, pokrzywka, polidypsja, reakcja nadwrażliwości, rumień, stężenie kreatyniny, wielomocz, witamina D, zaburzenia czucia, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia rytmu serca, zatrucie wapniem, zespół hiperkalcemii

zatrucie wapniem

Powiązane wpisy

Kalcytriol – Działania niepożądane

Działania niepożądane – Detriol 0,25 mcg

Węglan wapnia – Przedawkowanie

Działania niepożądane – Detriol 0,5 mcg