odruch pęcherzykowo-włośniczkowy
Odruch pęcherzykowo-włośniczkowy (znany również jako odruch Eulera-Liljestrand) to fizjologiczny mechanizm samoregulacji, który występuje w płucach. Polega on na skurczu naczyń włosowatych w słabo wentylowanych pęcherzykach płucnych w odpowiedzi na lokalne obniżenie stężenia tlenu (hipoksję).
Mechanizm ten ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji stosunku wentylacji do perfuzji w płucach. Gdy pęcherzyk płucny jest niedostatecznie wentylowany, spada w nim stężenie tlenu, co prowadzi do skurczu okolicznych naczyń krwionośnych. W efekcie krew jest przekierowywana do lepiej wentylowanych obszarów płuc, gdzie wymiana gazowa może zachodzić efektywniej.
Zaburzenia odruchu pęcherzykowo-włośniczkowego mogą występować w wielu stanach patologicznych układu oddechowego, w tym w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP), zwłóknieniu płuc czy nadciśnieniu płucnym. Dysfunkcja tego odruchu prowadzi do nieprawidłowego stosunku wentylacji do perfuzji i może skutkować hipoksemią oraz pogorszeniem wydolności oddechowej.
W praktyce klinicznej ocena funkcji tego odruchu może być pomocna w diagnostyce i monitorowaniu chorób płuc, szczególnie tych związanych z zaburzeniami perfuzji płucnej. Właściwe funkcjonowanie odruchu pęcherzykowo-włośniczkowego stanowi ważny element homeostazy oddechowej organizmu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nitrocard
Produkt leczniczy Nitrocard w postaci maści o stężeniu 20 mg/g glicerolu triazotanu jest przeznaczony do przewlekłej terapii, a nie do doraźnego łagodzenia napadów dławicy piersiowej. Stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z niskim ciśnieniem tętniczym, zaburzeniami czynności nerek, ostrą niewydolnością krążenia oraz ostrym zawałem mięśnia sercowego. Istotnym aspektem jest ryzyko rozwoju tolerancji na nitroglicerynę podczas długotrwałej terapii, co wymaga stopniowego odstawiania preparatu, aby uniknąć skurczu naczyń wieńcowych i nasilenia objawów dławicy. W przypadku bólu dławicowego podczas odstawiania zaleca się stosowanie nitrogliceryny na błonę śluzową policzka jako środek doraźny.
ból dławicowy, ciężka niedokrwistość, dławica piersiowa, działanie naczyniorozszerzające, glicerol triazotan, hipoksemia tętnicza, hipoksja pęcherzykowa, hipowentylacja pęcherzykowa, kardiomiopatia przerostowa, kontaktowe zapalenie skóry, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niskie ciśnienie tętnicze, odruch pęcherzykowo-włośniczkowy, ostra niewydolność krążenia, ostry zawał mięśnia sercowego, przemijające niedokrwienie mózgu, reakcja alergiczna skóry, skurcz naczyń wieńcowych, tolerancja na nitroglicerynę, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie małych dróg oddechowych, zaburzenie stosunku wentylacji do perfuzji - Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotanu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Glicerol triazotan (nitrogliceryna) jest kluczowym lekiem w terapii choroby niedokrwiennej serca, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia tętniczego, tachykardii oraz pogłębienia niedokrwienia mięśnia sercowego, zwłaszcza we wczesnym okresie pozawałowym. Preparaty zawierające glicerol triazotan nie powinny być stosowane doraźnie do przerwania bólu dławicowego, a ich odstawianie musi być stopniowe, aby uniknąć gwałtownego skurczu naczyń wieńcowych i nasilenia objawów. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niskim ciśnieniem tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg), niewydolnością nerek, wątroby, nadczynnością tarczycy, chorobami płuc oraz u osób w podeszłym wieku, u których ryzyko niedociśnienia ortostatycznego jest zwiększone. W przypadku przedawkowania azotanów konieczna jest natychmiastowa modyfikacja dawkowania.
bradykardia, brak laktazy, choroba mózgowo-naczyniowa, choroba niedokrwienna serca, ciężka niedokrwistość, ciężka niewydolność wątroby, dławica piersiowa, dziedziczna nietolerancja galaktozy, glicerol triazotan, hipoksemia tętnicza, hipoksja, hipoksja pęcherzykowa, hipowentylacja pęcherzykowa, kardiomiopatia przerostowa, kontaktowe zapalenie skóry, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, lek inotropowo dodatni, methemoglobinemia, nadczynność tarczycy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwienie mięśnia sercowego, niskie ciśnienie tętnicze, odruch pęcherzykowo-włośniczkowy, okres pozawałowy, ostra niewydolność krążenia, ostry zawał mięśnia sercowego, przemijające niedokrwienie mózgu, przerost lewej komory serca, serce płucne, skurcz naczyń płucnych, skurcz naczyń wieńcowych, tachykardia, tamponada osierdziowa, tolerancja na nitroglicerynę, udar niedokrwienny mózgu, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia ortostatyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie małych dróg oddechowych, zaburzenie stosunku wentylacji do perfuzji, zaciskające zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania, zwężenie aorty, zwężenie naczyń płucnych, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej